Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Bayağılığa təslim olmaq, yoxsa qarşı çıxmaq? Tanrıverdi Əliyev

Bayağılığa təslim olmaq, yoxsa qarşı çıxmaq? Tanrıverdi Əliyev

Icma.az, Kulis.az portalına istinadən məlumat yayır.

Kulis.az Tanrıverdi Əliyevin "Bayağılığa təslim olmaq yoxsa qarşı çıxmaq?" adlı yazısını təqdim edir.

Ahmet Hamdi Tanpınar XX əsr Türk ədəbiyyatı kitabında maraqlı bir məsələyə toxunaraq qeyd edir ki, hər bir sənət tipi müəyyən şəxslərin, cəmiyyətin və mədəniyyətin daxilində doğulub, inkişaf edir və çökür. Köhnənin çökməsi yeniliyi gətirdi, yoxsa yeninin gəlməsi köhnəni çökdürdü?

Qeyd edir ki, başqa bir yeni mədəniyyətə qarşı köhnə mədəniyyət ya zelotist, ya da herodanist formada reaksiya verir. Zelotizm başqa mədəniyyətin təsirindən qorunmaq üçün öz yerinə çəkilmək, herodainizm isə həmin mədəniyyətin maddi və mənəvi silahlarını istifadə etməyi öyrənmək deməkdir. Ədəbiyyatşünasa görə köhnəni birbaşa inkar etmək qeyri-mümkündür, bu müəyyən vaxt aralığında olur. Bunun üçün də köhnə mədəniyyətin çöküşündən faydalanmaq lazımdır. Əsərdə bir sual verir ki, bir şeyin pik həddi çöküşün başlanğıcıdırmı, yoxsa çöşün başlanğıcı onun son həddidir?

Bu sualın cavabını elə XXI əsrdə açıq-aşkar şəkildə əldə etmək olar.

1990-cı illərdə SSRi və onub kommunist blokunun dağılması ilə yeni-yeni müstəqil dövlətlər yarandı və bu dövlətlər Avropayaa inteqrasiya edərək postmodernizm və populyar mədəniyyətlə tanış oldular. Azərbaycan musiqisində Vaqif Gərayzadə öndərliyində yeni janrlarda musiqilər bəstələndi, pop musiqisi Azərbaycana gəldi, poeziyada sərbəst şeirə meyillənmə müşahidə edilərək ədəbiyyatda 90-lar nəsli öz yerini təp-təzə 2000-lər nəslinə verdi. Bu nəsil klassik poeziya və nəsrin sərhəddlərini keçərək modernizm və postmodernizmə meyilləndilər. Bu hərəkat eyni ilə Türkiyə, Rusiya və digər ölkələrdə də özünü göstərdi. Türkiyədə yeni nəsil pop musiqiləri, İkinci Yeniçi poeziyanın davamı olan şeir nümunələri özünü göstərdi. Həmçinin Rusiyada da elə oldu. 2000-lərin başlarında Dünyada baş verən iqdisadi dəyişiklik insanlığa müsbət formada təsir göstərdi. İtalyanlar liradan, fransızlar frankdan, almanlar isə markadan qurtularaq avro valyutasını istifadə etdilər. Bu dəyişiklik Türkiyədə milyar liranın YTL (bu günkü türk lirəsi) ilə , Azərbaycanda da köhnə manatın (Şirvan və Məmmədin) yeni Azərbaycan manatı ilə dəyişməsində özünü göstərdi.

2003-2010-cu illər arası postsovet ölkələrdə və dünyada pop mədəniyyəti geniş formada inkişaf etməyə başladı. 2009-cu ilin Avroviziya müsabiqəsi bu mədəniyyətin ən pik illərinin kuliminasiya nöqtəsi oldu. Aleksandr Rıbak, Arəş və Aysel, Hadisə və digər müğənnilərin Avropa göstərdiyi performansı müqayisə etmək belə çətin idi. 2010-2015 arası populyar mədəniyyət incəsənət, ədəbiyyat, din, elm və.s sahələri əhatə etməyə başladı. Hətta, bir yaxın dostum deyirdi ki, "qardaş, o dövrdə təkcə mədəniyyət, ədəbiyyat və elmlə yanaşı futbol da super idi. El Classico gələndə hamını həyəcan təri basırdı. O vaxtı ispanlar dünya futboluna böyük töhvələr verdi, özləri də çempion oldular.

Süni intellektin fundamentinin yüksəldilməsi, metamodernizm üstündə çalışmalar, Azərbaycanda AFU-nun, Darul-Hikmətin, AYO, ÇƏM və.s kimi təşkilatların yaradılması, ilk Book kafelərin açılmasını, musiqidə Dostlar qrupunun, Türkiyədən Mustafa Cecelinin, Mustafa Sandalın,Tarkanın və.s sənətçilərin dinlənilməsini buna nümunə vermək olar. Ancaq bu hadisələrin hamısı populyar mədəniyyətin həm ən pik həddi, həm də çöküşünün başlanğıcı imiş. 2014 devalvasiyasından sonra Dünyada yavaş-yavaş çöküşə doğru gedən Populyar mədəniyyət 2020-ci il COVİD-19 virusunun yayılması ilə tamamilə dağıldı. 2015-2020-ci illər arası artıq dünyəvi bayağılaşmanın inkişafı illəri idi. 2020-də isə artıq geniş formada bayağılıq yayıldı. Tanpınar köhnə ilə yeni mədəniyyətin bir-biri ilə mübarizəsindən bəhs etmişdi, ancaq biz yeni mədəniyyətlə bayağılığın mübarizəsində bayağılığın qalib gəldiyini gördük. Azərbaycanda toy biznesi sayəsində Damlaların, Vəfaların, Şəbnəmlərin, Balaəlilərin yetişməsi və bu insanların mədəniyyət (irfan və sənət) səviyyəsinə qaldırılması ölkədə bayağı zövqün yaranmasına gətirib çıxardı. Hal-hazırda 2025-ci ildəyik, Dünya bu bayağılaşmanın əleyhinə metamodern mədəniyyət və süni intellektlə qarşı çıxır, bizdə isə əfsuslar olsun ki, hələ də bayağı dünya görüşü hökm sürür.

"Madonna və uşaq" əsəri hüquqi davaya səbəb olub Afaq Bəşirqızı: "Qeyrətimiz yoxdur bunları deməyə..." "Oskar" mükafatının qalibləri bəlli oldu
Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:296
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 28 Mart 2025 10:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see383

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see312

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see292

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see291

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see285

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see282

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see266

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see265

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see260

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see255

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see249

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see248

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see239

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see237

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see231

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see225

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see203

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see200

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri