Bayram bitib: Bakının bəzəkləri niyə sökülmür?

2026-cı ilin ilk günlərini qarşıladığımız bu günlərdə şəhərimiz hələ də bayram “yolka”sı, işıqlı bəzəklər və yeni il atributları ilə diqqət çəkir.

Hər yer Yeni il atributları ilə bəzədilib, bayram ab-havası sakinlərin gözünü oxşamağa davam edir. Ənənəyə görə, şəhər yolkaları adətən yanvarın 13-dən sonra sökülməyə başlanır və tədbirlər yanvarın 14-nə qədər davam edir.

Bu isə bəzən maraq doğurur. Niyə “yolka” yanvarın 14-nə qədər şəhərdə qalır? Bayram dekorasiyalarının müəyyən müddət saxlanılmasının səbəbi nədir? 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bunun səbəbi həm mədəni, həm də tarixi ənənələrə əsaslanır. Bu, köhnə Yeni il və ya Pravoslav Yeni il ənənələrinə dayanır. Köhnə Yeni il və ya Pravoslav Yeni ili - Julian təqvimində Yeni ilin başlanğıcı kimi qeyd olunan qeyri-rəsmi ənənəvi bayramdır. 20-21-ci əsrlərdə köhnə Yeni il Qriqorian təqvimi ilə yanvarın 14-nə düşür. Julian təqviminə əsaslanan bu bayram Qriqorian təqviminin tətbiqindən sonra da bəzi ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda, yanvarın 14-nə təsadüf edir.

Tarixi məlumatlara görə, köhnə təqvimlə qeyd olunan bayramlar hələ də Rusiya və bir sıra Şərqi Avropa ölkələrində pravoslav ənənələrinə uyğun olaraq qeyd edilir. Hindistanda da eyni gün Günəşin cənubdan şimala hərəkət etməyə başlaması ilə əlaqədar Makar Sankranti bayramı qeyd olunur. Bəzi Avropa və Şimali Afrika ölkələrində isə bu tarixlər regional təqvim fərqliliklərinə görə dəyişir. Məsələn, Şotlandiyada köhnə Yeni il yanvarın 12-də qeyd edilir,

Morayşirdə isə “Burning o’ the Clavie” mərasimi ilə yadda qalır. Tarixi kontekstdə isə Rusiya Respublikasında 1918-ci ildə qəbul edilmiş Qriqorian təqviminə keçid fərmanı da bu ənənələrin saxlanmasında rol oynayıb. Fərmana görə, rəsmi tarixlər Qriqorian təqviminə uyğunlaşdırılmış, lakin Pravoslav Kilsəsi Julian təqvimini istifadə etməyə davam etmişdir. Bu da insanların mədəni və dini baxımdan Yeni il atributlarını yanvarın ortalarına qədər saxlamasına səbəb olub. Beləliklə, şəhərlərdə bayram “yolka”larının və digər dekorasiyaların bir müddət sonra yığılmaması, sadəcə vizual estetik yox, həm də dərin mədəni və tarixi ənənələrin nəticəsidir. 

Əfsanə Rəcəb 
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin