“Belçika soyqırımı Avropa tarixinin qara səhifəsidir” POLİTOLOQ

Bakıda keçirilən “Belçika müstəmləkəçiliyi: tanınma və məsuliyyət” adlı beynəlxalq konfrans, tarixi müstəmləkəçilik siyasətlərinin nəticələrinin dəyərləndirilməsi baxımından mühüm platformaya çevrilib.

Tədbirdə Afrika və Asiya xalqlarının azadlıq hərəkatları ilə yanaşı, Azərbaycanın da imperialist güclərə qarşı göstərdiyi tarixi müqavimət və milli azadlıq mübarizəsi diqqət mərkəzində olub. Qeyd olunub ki, Azərbaycan xalqı XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq müstəqillik ideyalarını müdafiə etmiş və müstəmləkə idarəçiliyinə qarşı ardıcıl şəkildə siyasi iradə nümayiş etdirmişdir.

Bu baxımdan Azərbaycanın tarixi təcrübəsi post-müstəmləkə diskursunun vacib bir hissəsi kimi qiymətləndirilir.

Bəs bu konfransın Bakı üçün və ümumilikdə region üçün əhəmiyyəti nədən ibarətdir?

Mövzu ilə bağlı Gununsesi.info-ya danışan politoloq Turan Rzayev vurğulayıb ki, Avropa müstəmləkəçiliyi tarixin qara ləkələrindən biri hesab olunur:

“Belçika müstəmləkəçiliyinin tanınmaması mövzusuna həsr olunan bu konfrans da əslində çox mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Tarixdə, XIX əsrin ikinci yarısından etibarən Avropa ölkələrinin Afrika uğrunda müstəmləkəçilik yarışı başlayır və bu yarışdan kənarda qalan ölkələrdən biri Belçika idi. Lakin Belçika qısa müddət ərzində bu prosesə qoşuldu və Kongo ərazisini – hansı ki Belçikadan 10-20 dəfə daha böyük ərazi idi – müxtəlif yollarla öz müstəmləkəsinə çevirdi. Kongoda geniş almaz və digər qiymətli metal yataqları fəaliyyət göstərirdi və bu resursların çıxarılması prosesində yerli qəbilələrdən amansız şəkildə istifadə olunurdu”.

O, qeyd edib ki, bu müstəmləkəçilik siyasəti çərçivəsində Belçika kralı III Leopoldun adı ön plana çıxır.

“Onun həyata keçirdiyi sərt və qeyri-insani siyasət nəticəsində milyonlarla kongolu həyatını itirib. Çoxlu sayda insan isə qollarını, ayaqlarını itirərək ağır işgəncələrə məruz qalıb. Bu, Belçika müstəmləkəçiliyinin ən dəhşətli səhifələrindən birini təşkil edir.

Günümüzdə belə bu soyqırımın fəsadları Kongoda hiss olunmaqdadır və davam etməkdədir. Ümumiyyətlə, Avropa ölkələrinin müstəmləkə siyasəti, demək olar ki, bir-birinə bənzəyirdi. Hətta ən kiçik müstəmləkə imperiyalarından biri olan Belçika belə böyük bir soyqırıma imza atmışdı. Əlbəttə ki, Fransa və digər Avropa dövlətlərinin də bu prosesdə ciddi mənfi rolu olub,”-deyə politoloq əlavə edib.

Gülxanım Əliyeva

Gununsesi.info