“Beş il sürə bilər” Qətərdən enerji bazarlarını sarsıdan açıqlama

Son geopolitik gərginliklər Yaxın Şərq enerji sektoruna ciddi zərbə vurub və bu, qlobal enerji bazarlarında dalğalanmalara səbəb olub. İran və ABŞ-İsrail arasında davam edən konfliktlər fonunda Qətərin sıxılmış təbii qaz (LNG) istehsalında böyük zərər meydana gəldiyi açıqlanıb.

Bakupost.az “Reuters”ə istinadən xəbər verir ki, “QatarEnergy” rəhbərinin məlumatına görə, İranın raket hücumları nəticəsində Qətərin LNG infrastrukturunun bir hissəsi ciddi şəkildə zədələnib. Mənbə qeyd edir ki, iki əsas LNG xətti və bir qaz mayeləşdirmə (GTL) qurğusunə dəyən zərər nəticəsində Qətərin LNG ixrac gücü təxminən 17 % sıradan çıxıb. Bu təsir təqribən 3–5 il boyunca hiss edilə bilər və bərpa işləri uzun müddət davam edəcək.

Bu infrastruktur zərəri səbəbindən Qətər müəyyən uzunmüddətli LNG tədarük müqavilələri üzrə “fors major” elan etməyə məcbur ola bilər. Bu vəziyyət Belçika, Çin, İtaliya və Cənubi Koreya kimi iqtisadiyyatlara ciddi təsir göstərə bilər.

Bu açıqlama qlobal enerji bazarlarında dərhal reaksiya yaradıb. Avropada təbii qaz qiymətləri əhəmiyyətli dərəcədə artıb və neft qiymətləri də yüksəlib. Bu tendensiya, xüsusən də enerji bazarlarının yaxın perspektivdə qeyri sabitliyə davam edə biləcəyinə işarə edir.

Analitiklər bu vəziyyəti “qiyamət ssenarisi” adlandıraraq enerji çatışmazlığı və uzun müddətli təchizat kəsintilərinin artan risk olduğunu vurğulayıblar. Bu da dünya miqyasında qaz qiymətlərinin yüksəlməsinə, inflyasiya təzyiqlərinin güclənməsinə və enerji asılı ölkələr üçün iqtisadi çətinliklərin dərinləşməsinə gətirib çıxara bilər.

Avropa Mərkəzi Bankı da enerji qiymətlərinin inflyasiyaya təsirini nəzərə alaraq, yaxın perspektiv üçün qiymət sabitliyi üzərində ciddi narahatlıq ifadə edib. Artan enerji xərcləri nəticəsində Avropa İttifaqında inflyasiya nisbətinin daha uzun müddət yüksək qala biləcəyi proqnozlaşdırılır.

Bu hadisələr eyni zamanda Yaxın Şərqdə davam edən hərbi əməliyyatların enerji təhlükəsizliyinə necə ciddi təsir etdiyini bir daha göstərir. Bu təsirlər yalnız regional deyil, qlobal bazarlara da ciddi şəkildə yayıla bilər.

Cavid, BakuPost