Bəşəriyyət tarixində ən dağıdıcı il hansı olub?

İnsanlıq tarixində ən dağıdıcı ilin hansı olduğu açıqlanıb.

“Medicina” məlumatına görə, Harvard alimləri müəyyən ediblər ki, 536-cı il bəşəriyyət tarixində ən çətin il olub. Onların “Science” jurnalında dərc olunmuş tədqiqatlarının nəticələri göstərdi ki, məhz 536-cı ildə Avropa və Asiyanın qlobal iqlim anomaliyaları və fəlakətləri bürümüşdü.

Alimlərin fikrincə, 18 ay ərzində nəhəng dağlar günəş işığını demək olar ki, tamamilə kəsərək qatı dumanla örtülmüşdü. Tədqiqatçılar hesablayıblar ki, o vaxt gündüz işığı ayın parlaqlığından çox deyildi.

Bu, orta temperaturun 2,5 dərəcə Selsi azalmasına səbəb olub ki, bu da son 2500 ilin ən böyük göstəricisidir. Kəskin soyuqlar məhsulun tükənməsinə və kənd təsərrüfatının iflasına səbəb olub.

Qrenlandiyadan gələn buz nüvələrindən (dərin buz nüvələri) əldə edilən iqlim məlumatları atmosferdə kükürdün yüksək səviyyəsini aşkar edib. Bu, 536-cı ildə böyük bir vulkan püskürməsinin baş verdiyini göstərirdi.

Alimlər hesab edirlər ki, Yer kürəsinin şimalındakı güclü vulkan stratosferə böyük miqdarda kül və sulfat turşusu atıb və bu, qlobal qaralmaya səbəb olub.

Ətraf mühit və qida fəlakəti tarixdə qeydə alınan ilk pandemiyalardan birinin – Yustian taununun başlanması ilə müşayiət olundu. Xəstəlik əxminən 50 milyon insanı, o dövrdə Yer üzü əhalinin təxminən yarısını öldürdü.

539-cu ildə İslandiyanın vulkanları da aktivləşdi, ardınca 540 və 547-ci illərdə növbəti fəlakətli püskürmələr baş verdi. Zəlzələlər, daşqınlar və uzun sürən epidemiyalar bütün sivilizasiyaların sabitliyini pozdu. Bəzi tarixçilər hesab edirlər ki, məhz bu fəlakətlər şəlaləsi Qərbi Roma İmperiyasının süqutunun səbəblərindən birinə çevrildi.

Aygün Musayeva