Beynimiz qərar verəndə necə işləyir? Alimlər tapdı

ABŞ və Avropa alimləri beynin qərar vermə mexanizmini əhatə edən ilk geniş xəritəni hazırlayıblar.

Milli.Az xəbər verir ki, Beynəlxalq Beyin Laboratoriyasının 22 laboratoriya və 139 siçanın iştirakı ilə apardığı tədqiqatda 279 beyin bölgəsində 600 000-dən çox neyronun fəaliyyəti qeydə alınıb. Bu, siçan beyninin təxminən 95 faizini əhatə edən ilk qərar qəbul etmə xəritəsi kimi tarixə düşüb.

Əvvəlki tədqiqatlar qərar vermənin yalnız kiçik neyron qruplarında baş verdiyini göstərirdisə, yeni xəritə göstərdi ki, qərarın hər mərhələsində demək olar ki, bütün beyin iştirak edir. Neuropixels adlı rəqəmsal sinir zondları minlərlə neyronun eyni vaxtda qeydinə imkan yaradıb və milyonlarla siqnalı vizuallaşdırıb.

Təcrübələrdə siçanlar sükan çarxını çevirərək ekrandakı ağ-qara zolaqlı dairəni mərkəzləşdirməyə çalışıblar. Uğurlu olanlar şəkərli su ilə mükafatlandırılıb. Xəritə göstərdi ki, vizual məlumat arxa beyindən motor nəzarət sahələrinə, sonra isə bütün beyinə yayılan geniş şəbəkə vasitəsilə işlənir.

Tədqiqatçılar həmçinin aşkar ediblər ki, gözləntilər beynin qərar vermə prosesini formalaşdırır: siçanlar əvvəlki sınaqlardan öyrəndiklərini istifadə edərək qərar verirlər.

Nyu York Universiteti Qrossman Tibb Məktəbinin professoru Paul V. Qlimçer bu tədqiqatı nevrologiyada bir mərhələ hesab edir və ümid edir ki, xəritə daha geniş beynəlxalq əməkdaşlıqlara yol açacaq.

Milli.Az