BİR YOLUN BAŞLANĞICI

Nurəddin İSMAYIL

Üzümüzə nurlu səhərlərin açıldığı 28 May Günü. Bu gün qoca Şərqin qapısında ilk demokratik cümhuriyyətin - Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin əsasının qoyulduğu gündür.

108 il öncə dövlətimizin ilk qurucusu M.Ə.Rəsulzadə və silahdaşları bütün təhdidlərə, işğalçı hədə-qorxulara, xarici basqılara, daxili gərginliklərə baxmayaraq Azərbaycan Demokratik Respublikasının yaranmasını elan etdilər və bizə milli kimliyimizə sahib olmaq haqqını verdilər. Bir yol başlandı, işıqlı bir yol, çağımıza doğru. Himnimizin səsləndiyi, üçrəngli bayrağımızın vətən səmalarında ilk olaraq ucaldığı günün fərəh gətirdiyi, hər cür ağrıdan, acıdan, məşəqqətlərdən keçən, lakin geridönməz olan bir yol.

İlk qurucu babalarımız bu yolun yolbayı oldular. Hər birinin sonrakı həyatı sürgünlərdən, işgəncələrdən, ölümdən keçən yolbaylar, mürgüləyən, yorğun düşən qoca Şərqin sinəsində siyasi kimliyimizin təsdiqi olan “Azəbaycan” adlı Cümhuriyyətin qəlblərə işıq saçan məşəlini yandırdılar. Bu azadlıq məşəli saçdığı atəşlə millətimizin keçmişinə, Türk dünyasının ayrılmaz hissəsi olan Azərbaycanımızın milli varlığına, onun xoşbəxt gələcəyinə xor baxanların, onun mövcudluğunu dananların gözünü kor etdi. Ancaq Cümhurriyyəti elan etməklə iş bitmirdi. Qurucu babaların qarşısında elan olunmuş dövlətin atributlarını reallaşdırmaq, ona iqtisadi zəmin yaratmaq, siyasi səbatlılıq çəkisi vermək, dilini, kimliyini, təsdiq etdirmək, ordusunu qurmaq, parlamentini formalaşdırmaq, rus bolşevik, erməni daşnaklarının dağıtdığı, viran qoyduğu məmləkəti xarabalıqlardan xilas etmək kimi missiya dururdu. Paytaxtdan aralı, Gəncədə formalaşan dövlətin əsaslarını paytaxt Bakıya daşımaq, Bakını bolşevik-daşnak cütlüyünün əsarətindən xilas etmək, Qarabağda baş qaldıran erməni separatizminin kökünü kəsmək, 31 mart qırğınlarının fəsadlarını aradan qaldırmaq milli hökumətin görəcəyi ilk mühüm işlər sırasına daxil idi. Və bacardılar. İyirmi üç ay ömrü olan bu gənc dövlət qurucuları gələcəyə örnək, əsas olan elə bir fundamentin əsasını qoydular ki, bu günkü qüdrəti ilə ortaya çıxan dövlətimiz məhz o əsaslar üzərində öz intişarını tapdı.

M.Ə.Rəsulzadə dilindən peyğəmbərcəsinə deyilmiş “Bir kərə yüksələn bayraq, bir daha enməz” şüarı 70 il sonra öz təsdiqini tapdı. Cümhuriyyətin könüllərdə, yaddaşlarda dərin iz buraxan közü, 70 il sonra yenidən alov saçdı. Azərbaycan yenidən öz müstəqilliyinə, suveren haqlarına qovuşdu. Lakin o dövrdə olduğu kimi, bu dönəmdə də Azərbaycanın müstəqilliyi, suverenliyi təhdid altına düşdü. İstiqlalımızı, suverenliyimizi həzm etməyən, milli kimliyimizi tanımaq istəməyən imperialist iddialı cənub və şimal qonşularımız olan dövlətlər fəsadlara, iqtisadi basqılara, siyasi təzyiqlərə əl atdılar, dilbər guşəmiz Qarabağın 30 il erməni işğalında qalmasına imkan tanıdılar. Və bu təcavüzkara imkan tanıma ədalətsizliyinə sonradan daha bir neçə güc dövləti qoşuldu. Regional, beynəlxalq təşkilatlar, BMT kimi mötəbər qurum da üzdə sülh missiyası görüntüsü yaratsa da əslində 30 il torpaqlarımızın işğalda qalmasına, suverenliyimizin, ərazi bütövlüyümüzün pozulmasına göz yumdular və işğalı de-fakto qəbul etdilər.

Cümhurriyyətin yarandığı dövrdə olduğu kimi, istiqlalımızın bərpa olunduğu dönəm də də Azərbaycanın suverenliyi, ərazi bütövlüyü şübhə altına salındı, ölkəmiz beynəlxalq erməni havadarlarının təklənmə siyasəti ilə üz-üzə qaldı. Yalnız iyirmi birinci əsrin ilk iyirminci ili beynəlxlq şəraitin Azərbaycanın xeyrinə dəyişdiyini ortaya qoydu. Dövlətmizin məhz bu anda düşünülmüş xarici siyasəti, daxili qüvvələri konsalidasiya etmək bacarığı, mükəmməl ordu sistemi qurmaq qabiliyyəti, bir sıra bəd niyyətli güc dövlətlərini neytrallaşdırmaq bacarığı Azərbaycanın ilk demokratik respublikamızın qoyduğu möhkəm təməllər üzərində çağdaş siyasətini davam etdirməsinə stimul yaratdı. 44 günlük Vətən müharibəsi və Zəfərə yol açan bir günlük uğurlu antiterror əməliyyatı əslində xalqımızın 108 il öncə əsası qoyulmuş demokratik dövlətin hürriyyət, müstəqillik kimi dəyərlərə sadiqliyindən doğan və bu yolda qazi olmağa, şəhid verməyə hazır olan millətimizin haqq davası idi.

Tarix göstərdi ki, bir millətin hürriyyətinə, istiqlalına, suverenliyinə uzanan əllər gec ya tez həmin millətin hürr coşqusu, milli kimliyini qoruma eşqi ilə kəsilib atılar. Min şükürlər olsun ki, milli istiqlal şüurunun bayraqdarı olan M,Ə.Rəsulzadənin sənələr öncə səsləndirdiyi “Bir kərə yüksələn bayraq, bir daha enməz” şüarı, şüar olmaqdan praktik həyatımızda yaşamaq haqqına qədər bir yol keçib gəldi və o üçrəngli bayraq boyaboy bütün vətən səmalarında dalğalanmaqda, o himn yüksək səslə oxunmaqda və 23 illik ömür yaşayan demokratik dövlət yenidən və tam mənası ilə öz əsaslarına qovuşmaqdadır.