Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Biz hələ də “Mədəni insan necə olmalıdır?” problemi ətrafında baş sındırırıq MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

Biz hələ də “Mədəni insan necə olmalıdır?” problemi ətrafında baş sındırırıq MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

Sia Az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

"Qədimdən bu günə kimi, “insan necə mədəni olar?” sualının tərifini verən filosoflar, alimlər, şairlər olub. Amma təəssüflər olsun ki, heç bir mütəffəkir bu sualın dəqiq cavabını verməyib". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında Yeni Yazarlar və Sənətçilər İctimai Birliyinin sədri, www.kitabxana.net – Mir Cəlal Paşayev adına Milli Virtual-Elektron Kitabxana portalının yaradıcısı, Prezident təqaüdçüsü, yazıçı-kulturoloq Aydın Xan Əbilov deyib.

O bildirib ki, XVIII-XIX əsrdə mədəni insan maarifçi insan sayılırdı: "XX əsrdə mədəni insan ziyalı insan sayılırdı, XXI əsrdə isə mədəni insan intellektual, kreativ, başqalarına nümunə ola biləcək işlər görən bir şəxs kimi dəyərləndirilir. XXI əsrdə bir çox dəyərlərdə olduğu kimi mədəni insan, şəxsiyyət anlayışı da, öz fəlsəfəsini dəyişdi, öz mahiyyətinə yeni nəsnələr əlavə etdi. XXI əsrdə insan mədəni olmaqla yanaşı, həm də şəxsiyyətə çevrilməlidir. Fərdiyyətçilik dövrüdür, sosial media, internet, yeni texnologiyaların şəxsiyyəti arxa plana atdığı, indi isə süni intellektin şəxsiyyəti əvəz etdiyi bir vaxtda mədəni insana əlbəttə ki, böyük ehtiyac var. Mədəni insan təhsilli olmalı, elmin müxtəlif sahələri ilə məşğul olmalı, bu və digər fəaliyyət növündə çalışırsa, o fəaliyyət növünün inkişafına təkan verən yeniliklərlə fərqlənməlidir. Kreativ, intellektual, savadlı, ziyalı və yaradıcı baxışları ilə digərlərini də dəyişməyə çalışmalıdır. Mədəni insan o vaxt sivil insana çevrilir ki, o özü ilə, ailəsi ilə yanaşı, həm də ətraf mühiti dəyişdirir. Öz nümunəvi əməlləri, öz sivil fəaliyyəti ilə özünə yaxın insanları dəyişir və cəmiyyətdə elə mühit yaradır ki, orada mədəni dəyərlər, eyni zamanda sivil dəyərlər yüksək estetik, etik normaya çevrilir. Təəssüflər olsun ki, son vaxtlar bizim dəyərlərimizi dağıdıb, yeni dəyərlər yaradanlar şəxsiyyət deyildir. Bəlkə də, geyimləri, danışıq tərzi və yaxud kənarda özünü aparmağı ilə mədəni görünmək istəyən insanlar daxilən görürsən ki, xaotik bir fərddir. O yalnız özünü düşünür, narsist fikirlərlə tanınmağa meyillidir. Xüsusən də, biz bunu sosial şəbəkədə görürük".

Onun sözlərinə görə, mədəniyyət daxili mədəni və əxlaqi mənəvi gözəlliklərlə tanınan insanların yaratmış olduğu bir ümumi anlayışlar toplusudur: "Burada həm təhsil, həm dünyagörüş, həm fəlsəfi baxış, həm cəmiyyəti dəyişə biləcək fəaliyyəti ilə seçilən insanlara yer vardır. Dünyanın hər bir yerində məhz texnoloji, elmi, hətta mədəni dəyişiklərə aparıb çıxardan şəxsiyyətlər məhz özü ilə yanaşı mühitini dəyişmiş və bu mühitdə artıq yeniliklər yaratmış şəxslərdir. Azərbaycanda bu məsələyə bir qədər fərqli yanaşırlar. Məsələn, bizim mədəni baxışlarımız, mədəni şəxsiyyətə olan münasibətimiz, evimiz və ətraf mühitə münasibətimizə oxşayır. Cəmiyyəti və ölkəni dəyişə biləcək, dövləti inkişaf etdirə biləcək hansısa qeyri-adi ixtiralarla biz tanınmırıq. Mədəni insan əslində belə olmalıdır. Mədəni insan yalnız öz ailəsini yox, cəmiyyəti, milləti, bəşəriyyəti fikirləşməlidir. Çünki mədəniyyət universal bir anlamdır. O bütün bəşəriyyətin indiyə qədər qazandığı gözəlliklərin toplusunu özündə ehtiva edir. Burada həm estetik, həm etik baxışlar, həm əxlaqi, mənəvi dəyərlər, həm geyim və s. sahələri özündə ehtiva edən fəlsəfi anlayışıdır. Biz çölə çıxan kimi problemli insanlar görürük. Mədəni insan heç vaxt öz problemini başqalarına yönəltməz. Mədəni insan heç vaxt rastlaşdığı çətinliyi nə evinə, nə də işə daşıyar. Mədəni şəxsiyyət hər zaman çalışır ki, cəmiyyətin hansısa bir problemini həll etsin. Çünki biz digər məxluqlardan ona görə fərqlənirik ki, sivil davranış, əxlaq, mənəviyyat və mədəni dəyərlərə üstünlük veririk. İnsan Yer kürəsinin sahibidir. O digər varlıqlara, ətraf mühitə, bitki və heyvanat aləminə cavabdeh olan bir şəxsdir. İnsan əgər bunları anlayırsa, o artıq mədəni insandır. Mədəniyyətlə bağlı dünyada çox böyük təhsil ocaqlarında ixtisaslar keçirilir. Kulturologiya inkişaf etdirilir və kulturologiya bunların hər birinə cavab verir. Təəssüflər olsun ki, Azərbaycanda kulturologiyanı ancaq mədəniyyətşünaslığı tədqiq edən bir sahə kimi baxırlar. Amma kulturologiya məhz “Mədəni insan, sivil şəxsiyyət necə olmalıdır? O özünü və cəmiyyəti necə dəyişməlidir?” bunları araşdırır və cəmiyyətə yeni estetik etik texnologiyalar təqdim edir. Kulturologiyanın inkişafına cəmiyyətdə maraq, bünövrə var? Təəssüflər olsun ki, yoxdur. Ona görə biz hələ də “Mədəni insan necə olmalıdır?” problemi ətrafında baş sındırırıq".

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:208
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 21 Aprel 2025 17:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see268

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see261

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see257

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see255

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see250

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see244

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see241

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see236

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see224

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see215

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see211

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see205

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see203

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see200

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see200

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see198

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see197

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see194

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see191

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri