BMT iqlim böhranında təcili tədbirlər görməyə çağırır

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş katibi Antonio Quterreş dünyanın artıq iqlim böhranında 1,5 dərəcə həddi aşmaqdan qaça bilməyəcəyini bildirib və ölkələri emissiya boşluğunu aradan qaldırmaq üçün tez bir zamanda hərəkətə keçməyə çağırıb.

Quterres noyabr ayında Antalyada keçiriləcək BMT-nin İqlim Dəyişikliyi Konfransından (COP31) əvvəl BMT-nin Ətraf Mühit Proqramı (UNEP) tərəfindən dərc edilən illik Emissiya Boşluğu Hesabatı (EGR) haqqında video mesaj yayımlayıb.

Quterreş "Dünya artıq 1,5 dərəcə həddi aşmaqdan qaça bilməz və nəticələri onsuz da dağıdıcıdır" xəbərdarlığı edərək, dünyada ölümcül daşqınlara, həddindən artıq isti dalğalarına və şiddətli meşə yanğınlarına işarə edib. Quterreş iqlim böhranının iqtisadiyyatları iflic etdiyini və bərabərsizliyi daha da dərinləşdirdiyini vurğulayaraq, böhrana ən az məsuliyyət daşıyanların onun təsirlərini ən ağır şəkildə ilk hiss edənlərin olduğunu vurğulayıb.

Digər tərəfdən, Quterres qlobal temperatur artımının əsrin sonuna qədər 1,5 dərəcəlik limitdən aşağı endirilə biləcəyini bildirib və əlavə edib ki, bunun üçün 2030-cu ilə qədər qlobal istixana qazı tullantılarının 18 faiz, 2035-ci ilə qədər isə 45 faiz azaldılması tələb olunacaq.

Quterres deyib: "Lakin tullantılar rekord səviyyədə qalır. Milli iqlim planları və mövcud siyasətlər təhlükəli dərəcədə qeyri-kafidir və 2,6-2,8 dərəcə istiləşməyə işarə edir."

Mövcud vəziyyətə baxmayaraq, hadisələrin gedişatını dəyişdirmək üçün lazımi vasitələrin mövcud olduğunu bildirən Quterres sözünə davam edib: "Günəş enerjisindən istifadə on il əvvəlkindən yeddi dəfə daha sürətli artıb. İqlim siyasətləri artıq nəticə verir. Tullantılar arasındakı fərq artıq liderlik məsələsidir. Dünyanın bu fərqi aradan qaldırmaq üçün nə vaxtı, nə də bəhanəsi var. Hökumətlər daha irəli getməli və daha sürətli hərəkət etməlidirlər."

Baş katib qazıntı yanacaqlarından uzaqlaşmağın, bütün sektorlarda təmiz enerjidən istifadəni sürətləndirməyin, bu sahəyə investisiyalar vasitəsilə enerji səmərəliliyini artırmağın və metan tullantılarını azaltmağın vacibliyini vurğulayıb.

G20 ölkələri kimi yüksək tullantılara malik ölkələrin daha çox iş görməli olduğuna diqqət çəkən Quterreş, inkişaf etməkdə olan ölkələrə iqlim böhranı ilə mübarizə aparmaq və borc yükünü azaltmaq üçün əlverişli maliyyələşdirmə təmin etmək ehtiyacını qeyd edib.

Quterreş hərəkətə keçməyə çağıraraq deyib: "İqlim ədaləti bundan az bir şey tələb etmir. Hər dərəcə vacibdir. Hər il gecikmə geri dönüşü daha da çətinləşdirir. Gəlin bu boşluğu indi aradan qaldıraq."

UNEP-in icraçı direktoru İnger Andersen 2026-cı il Emissiya Fərqi Hesabatı ilə bağlı mətbuat açıqlamasında bildirib ki, “hesabat qlobal istiləşməni 1,5 dərəcədən aşağı saxlamaq şansının artıq olmadığını, lakin Paris Sazişinin ən iddialı məqsədindən hələ də imtina edilməməli olduğunu göstərir. Biz təslim ola bilmərik. 1,5 dərəcədən yuxarı hər bir əlavə dərəcə və hər bir əlavə il bu il ölkələri viran qoyan ölümcül daşqınlar, istilik dalğaları və meşə yanğınları kimi iqlim təsirlərini artıracaq. Bu hesabat göstərir ki, biz hələ də hədəfə çata bilərik”.

Daha sonra  noyabr ayında Türkiyədə keçiriləcək COP31-ə diqqət çəkən Andersen vurğulayıb: "Ölkələr mümkün olan ən aşağı 1,5 dərəcəlik həddindən artıq temperatura doğru getmək üçün hərəkətlərini artırmalı və G20 ölkələrindən daha böyük liderlik nümayiş etdirməlidirlər."

M.MİRZƏ
XQ