BMT nin agentliyi: Dünyada yoxsulluğun səviyyəsi sürətlə artır

Bakı, 14 oktyabr, AZƏRTAC

Dünyanın ən yoxsul icmaları ticarət qeyri-müəyyənliyi, ağır borc yükləri və sərmayələrin azalması ilə daha çətin vəziyyətə düşür. AZƏRTAC xəbər verir ki, BMT-nin ticarət və inkişaf agentliyi - UNCTAD nazirlərin son dörd ildəki ən böyük toplantısı üçün Cenevrədə bir araya gəlməzdən bir həftə əvvəl bununla bağlı xəbərdarlıq edib.

UNCTAD oktyabrın 20-dən 24-dək İsveçrədəki iclasda ticarətdə proqnozlaşdırılma imkanlarını bərpa etmək, borc təzyiqlərini azaltmaq və real iqtisadiyyata birbaşa investisiya qoymaq üçün praktiki yollar axtaracaq.

Agentliyin baş katibi Rebeka Qrinspan deyib: “Biz çoxtərəfli ticarətdə transformasiya dəyişikliyinin şahidiyik və qəbul etdiyimiz qərarlar ticarətin gələcəyinə, qlobal inkişaf siyasətinə təsir edəcək”.

R.Qrinspan xəbərdarlıq edib ki, siyasət dəyişikliyi və qeyri-müəyyənlik “tariflərdən daha çox pozucu ola bilər”. Bu mənfi tendensiya investisiyaları yayındırır, iş yerlərini məhv edir və xüsusən də inkişaf etməkdə olan ölkələrdə rəqabət qabiliyyətini azaldır. O, kiçik iqtisadiyyatların planlı investisiya edə bilməsi üçün etimadın və sabitliyin bərpasının əsas amil olduğunu bildirib.

Geosiyasi gərginliklərə baxmayaraq, UNSTAD 2025-ci ilin birinci yarısında iqtisadiyyatın dayanıqlı olduğunu bildirib. Qlobal ticarət təxminən 500 milyard dollar artıb - mallar 5 faiz, xidmətlər 6 faiz və Cənub-Cənub ticarəti (Çin istisna olmaqla) 9 faiz dəyər qazanıb. Agentliyin baş katibi ticarətin böyüməsinin əsas faktoru kimi investisiyaların təmin edilməsini göstərib. BMT rəsmisi maliyyə məsələsində artan insan itkisini vurğulayaraq qeyd edib ki, “dünyada 3,4 milyard insan səhiyyə və təhsildən daha çox borcun ödənilməsinə pul xərcləyən ölkələrdə yaşayır”. O, daha ədalətli, proqnozlaşdırıla bilən və əlçatan maliyyə sisteminin qurulmasına çağırıb, iyul ayında keçirilən İnkişaf üçün Maliyyələşdirmə Konfransının davamını, o cümlədən, münasib uzunmüddətli kapitalın və ölkələrin danışıqlar və borcların idarə edilməsi imkanlarını gücləndirmək üçün borcalanlar klubunun artırılması üzrə işlərin zəruri olduğunu bildirib.

İnvestisiya axınına toxunan R.Qrinspan qeyd edib ki, inkişaf etməkdə olan ölkələrə birbaşa xarici investisiyalar azalır və çox vaxt ənənəvi sektorlarda və coğrafiyalarda cəmləşir. O, dayanıqlı infrastruktur, yaşıl enerji, səhiyyə, təhsil, su və kanalizasiya, kənd təsərrüfatı və uzunmüddətli dəyər yaradan rəqəmsal imkanlar kimi prioritetlərə istinad edərək qeyd edib: “Məqsəd təkcə investisiya cəlb etmək deyil, həm də düzgün sərmayə növünü seçməkdir”. Baş katib əlavə edib ki, rəqəmsal ticarət və məlumat axınları hazırda qlobal ÜDM artımının 60 faizindən çoxunu dəstəkləyir, eyni zamanda, bulud və generativ süni intellektdə bazar konsentrasiyası siyasətin həll etməli olduğu daxilolma risklərini artırır.