Boşanan qadın... O, cəmiyyətdən də ayrılır?

O, evliliyi artıq bir qəfəs kimi hiss etdiyini anlayanda, heç bir söz demədən ayrıldı. Körpəsi ilə doğulduğu kəndə qayıtdı. Amma orada onu azadlıq deyil, insanların dedi-qodusu, çəpəki baxışlar qarşıladı....

Azərbaycanda minlərlə qadın bu cür ayrılıqlardan əvvəl illərlə zorakılığa, xəyanətə, alçaldılmaya dözür. Niyə?

Çünki bu ölkədə “ayrılmaq ayıbdır”. Çünki “qadın dözməlidir”. Çünki bu cəmiyyətdə boşanmış qadın damğalanmaq, bir daha heç vaxt qadın sayılmamaq deməkdir.

Boşanma qərarı cəmiyyətin gözündə qadını günahkar göstərir. Buna görə də belə qadınlar üçün həyatına davam etmək daha da çətinləşir. Bəlkə dövlət, sosial sistem ona kömək edir? Təəssüf ki, yox. Uşaqla tək qalan qadının ipoteka ilə ev almağa imkanı yoxdur. İş axtarırsa, “uşağı kimə qoyacaqsan?” soruşurlar. Sosial yardım üçün müraciət edir, min bir kağız və minnət altında itib-batır. Sistem qadını qorumaq üçün yox, təkləmək üçün işləyir.

Bir zindanda digər zindana

Boşanmış kişi istədiyi vaxt evlənə bilər. Amma qadına olmaz! Boşanan və oğlu ilə ata evinə qayıdan qadına qardaşı “evdə uşaq səsi istəmirəm”, anası “dözərdin, ayrılmazdın” deyir. Zülm görən qadınlar qaçdıqları ər evindən azadlığa yox, başqa bir zindana düşürlər.

Boşanmalar artıb, səbəblər dəyişməyib

Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2023-cü ildə Azərbaycanda 17 min 300-dən çox boşanma qeydə alınıb. Bu, əvvəlki illərə nisbətən artım deməkdir. Boşanmaların 70 faizi 1-ci və 2-ci evlilik ilində baş verir.

Ən çox rast gəlinən boşanma səbəbləri sırasında ailə zorakılığı, iqtisadi çətinliklər, qohumların müdaxiləsi və tərəflər arasında psixoloji uyğunsuzluq ön plana çıxır.

Boşanma halları daha çox Bakı, Gəncə, Sumqayıt və Abşeron ərazilərində baş verir. Amma bölgələrdəki boşanmalar daha ağır sosial nəticələrlə müşahidə olunur.

Yeganə ümid: Qadınların bir-birinə arxa durması

Artıq bəziləri sosial mediada qapalı qadın qruplarında bir-birinə dəstək olur.

Hüquqi məsləhətlər, psixoloq dəstəyi, iş imkanları paylaşılır. Amma bu yetərli deyil, cəmiyyətin özü də dəyişməlidir.

Cəmiyyət nəhayət, boşanmış qadına günahkar və cinayətkar obrazı yaratmaqdan imtina etməlidir. Çünki o qadınlar bəzən son ümidləri ilə yeni bir həyat qurmaq istəyən insanlardır. Onu təcrid etmək, damğalamaq, qınamaq yox, anlamaq və dəstək olmaq lazımdır. Əgər bir qadın həyatda qalmaq üçün boşanıbsa, niyə yaşamaq haqqı əlindən alınır? Bu sual cəmiyyətimizi narahat edirmi?

Aysel,

BakuPost