Icma.az
close
up
RU
Böyük Maqellan Buludunda həyatın izləri İlk dəfə aşkarlandı

Böyük Maqellan Buludunda həyatın izləri İlk dəfə aşkarlandı

Icma.az, Qaynarinfo saytına istinadən bildirir.

Kainatın ilkin dövrlərində həyatın nə qədər erkən yarana biləcəyi və həyatın Süd Yolu qalaktikasından kənarda da mövcud olub-ola bilməyəcəyi ilə bağlı ipucları getdikcə artır. Böyük Maqellan Buludunda yerləşən ST6 adlı "gənc" ulduzun ətrafında beş fərqli karbon əsaslı birləşmə aşkar edilib

Qaynarinfo xəbər verir ki, astronomlar James Webb Kosmik Teleskopu (JWST) sayəsində qonşu bir qalaktikadakı "gənc" bir ulduzun ətrafında buz halında üzvi (orqanik) molekullar aşkar ediblər. Bu molekullar həyatın əsas qurucu elementləri hesab olunur.

Merilend Universiteti və NASA-dan tədqiqatçı Marta Seviłonun rəhbərliyində aparılan və Astrophysical Journal Letters jurnalında dərc olunan araşdırmada Webb teleskopunun Orta İnfraqırmızı Cihazı (MIRI) vasitəsilə Böyük Maqellan Buludunda yerləşən ST6 adlı "gənc" ulduzun ətrafında beş müxtəlif karbon əsaslı birləşmə aşkar edilib.

Bu birləşmələrə metanol, etanol (spirt növləri), metil format, asetaldehid və sirkənin əsas tərkib hissəsi olan asetik turşu daxildir.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, asetik turşu kosmosdakı buzlarda ilk dəfə bu qədər aydın şəkildə müşahidə olunub. Bundan əlavə, ulduzdan gələn işığın analizində RNA-nın quruluş elementlərindən biri olan qlikolaldehid adlı şəkərlə əlaqəli bir molekulun izlərinə də rast gəlinib, lakin bu tapıntının dəqiqləşməsi üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var.

Kainatın ən uzaq guşələri

BBC-nin "Sky at Night Magazine" jurnalına danışan Seviło "JWST-nin qeyri-adi həssaslığı və çözünürlüyü sayəsində uzaq bir ulduzun ətrafındakı zəif spektral xüsusiyyətləri aşkar edə bildik” deyərək, teleskopun kainatın ən uzaq guşələrində belə yeni kəşflərə imkan yaratdığını vurğulayıb.

Təxminən 160 min işıq ili məsafədə yerləşən Böyük Maqellan Buludu, erkən kainatdakı ulduz yaranma şəraitinə bənzər bir mühit təqdim etdiyi üçün alimlər tərəfindən "təbii laboratoriya” kimi qiymətləndirilir. Bu qalaktikada hidrogen və heliumdan başqa ağır elementlərin azlığı, erkən kainatın kimyəvi proseslərini araşdırmaq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Araşdırma qrupunun üzvü, Leyden Universitetindən Will Rocha, bu molekulların ulduzlararası toz zərrəciklərinin səthində, qaz və buz halında kimyəvi reaksiyalar nəticəsində əmələ gəldiyini bildirərək deyib ki, Böyük Maqellan Buludundakı bu mürəkkəb üzvi molekulların aşkarlanması göstərir ki, həyat üçün lazım olan kimyəvi proseslər ən çətin şəraitdə belə baş verə bilər.

"Böyük bir addım”

Alimlərin fikrincə, bu kəşf həyatın əsas tərkib hissələrinin kainatda daha erkən və daha müxtəlif şəraitlərdə yarana biləcəyini sübut edir.

Bundan başqa, bu cür molekulların yaranmaqda olan ulduzların ətrafında mövcud qalaraq sonradan həmin ulduzların ətrafındakı planetlərin tərkibinə daxil ola biləcəyi ehtimal edilir.

Seviło bildirib ki, gələcəkdə həm Böyük, həm də Kiçik Maqellan Buludundakı gənc ulduzlarda oxşar müşahidələri genişləndirməyi planlaşdırır:

"İndiyə qədər bu tip molekulları Süd Yolunda cəmi dörd, Böyük Maqellan Buludunda isə bir mənbədə aşkar edə bilmişik. Lakin bu kəşf, kainatda mürəkkəb kimyanın necə yarandığını anlamaqda böyük bir addımdır.”

Günay

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:194
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 22 Oktyabr 2025 17:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see396

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see383

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see377

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see374

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see354

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see353

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see335

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see335

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see315

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see313

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see308

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see297

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see267

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see229

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see222

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see220

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see209

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see207

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see207

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri