Icma.az
close
up
RU
Böyük Maqellan Buludunda həyatın izləri İlk dəfə aşkarlandı

Böyük Maqellan Buludunda həyatın izləri İlk dəfə aşkarlandı

Icma.az, Qaynarinfo saytına istinadən bildirir.

Kainatın ilkin dövrlərində həyatın nə qədər erkən yarana biləcəyi və həyatın Süd Yolu qalaktikasından kənarda da mövcud olub-ola bilməyəcəyi ilə bağlı ipucları getdikcə artır. Böyük Maqellan Buludunda yerləşən ST6 adlı "gənc" ulduzun ətrafında beş fərqli karbon əsaslı birləşmə aşkar edilib

Qaynarinfo xəbər verir ki, astronomlar James Webb Kosmik Teleskopu (JWST) sayəsində qonşu bir qalaktikadakı "gənc" bir ulduzun ətrafında buz halında üzvi (orqanik) molekullar aşkar ediblər. Bu molekullar həyatın əsas qurucu elementləri hesab olunur.

Merilend Universiteti və NASA-dan tədqiqatçı Marta Seviłonun rəhbərliyində aparılan və Astrophysical Journal Letters jurnalında dərc olunan araşdırmada Webb teleskopunun Orta İnfraqırmızı Cihazı (MIRI) vasitəsilə Böyük Maqellan Buludunda yerləşən ST6 adlı "gənc" ulduzun ətrafında beş müxtəlif karbon əsaslı birləşmə aşkar edilib.

Bu birləşmələrə metanol, etanol (spirt növləri), metil format, asetaldehid və sirkənin əsas tərkib hissəsi olan asetik turşu daxildir.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, asetik turşu kosmosdakı buzlarda ilk dəfə bu qədər aydın şəkildə müşahidə olunub. Bundan əlavə, ulduzdan gələn işığın analizində RNA-nın quruluş elementlərindən biri olan qlikolaldehid adlı şəkərlə əlaqəli bir molekulun izlərinə də rast gəlinib, lakin bu tapıntının dəqiqləşməsi üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var.

Kainatın ən uzaq guşələri

BBC-nin "Sky at Night Magazine" jurnalına danışan Seviło "JWST-nin qeyri-adi həssaslığı və çözünürlüyü sayəsində uzaq bir ulduzun ətrafındakı zəif spektral xüsusiyyətləri aşkar edə bildik” deyərək, teleskopun kainatın ən uzaq guşələrində belə yeni kəşflərə imkan yaratdığını vurğulayıb.

Təxminən 160 min işıq ili məsafədə yerləşən Böyük Maqellan Buludu, erkən kainatdakı ulduz yaranma şəraitinə bənzər bir mühit təqdim etdiyi üçün alimlər tərəfindən "təbii laboratoriya” kimi qiymətləndirilir. Bu qalaktikada hidrogen və heliumdan başqa ağır elementlərin azlığı, erkən kainatın kimyəvi proseslərini araşdırmaq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Araşdırma qrupunun üzvü, Leyden Universitetindən Will Rocha, bu molekulların ulduzlararası toz zərrəciklərinin səthində, qaz və buz halında kimyəvi reaksiyalar nəticəsində əmələ gəldiyini bildirərək deyib ki, Böyük Maqellan Buludundakı bu mürəkkəb üzvi molekulların aşkarlanması göstərir ki, həyat üçün lazım olan kimyəvi proseslər ən çətin şəraitdə belə baş verə bilər.

"Böyük bir addım”

Alimlərin fikrincə, bu kəşf həyatın əsas tərkib hissələrinin kainatda daha erkən və daha müxtəlif şəraitlərdə yarana biləcəyini sübut edir.

Bundan başqa, bu cür molekulların yaranmaqda olan ulduzların ətrafında mövcud qalaraq sonradan həmin ulduzların ətrafındakı planetlərin tərkibinə daxil ola biləcəyi ehtimal edilir.

Seviło bildirib ki, gələcəkdə həm Böyük, həm də Kiçik Maqellan Buludundakı gənc ulduzlarda oxşar müşahidələri genişləndirməyi planlaşdırır:

"İndiyə qədər bu tip molekulları Süd Yolunda cəmi dörd, Böyük Maqellan Buludunda isə bir mənbədə aşkar edə bilmişik. Lakin bu kəşf, kainatda mürəkkəb kimyanın necə yarandığını anlamaqda böyük bir addımdır.”

Günay

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:195
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 22 Oktyabr 2025 17:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri