Böyük Qayıdışın əsas hədəfi, Qarabağı həyat məkanına çevirməkdir DEPUTAT DANIŞDI

”“Böyük Qayıdış” prosesi artıq formalaşmış dövlət siyasəti və müəyyən edilmiş yol xəritəsi çərçivəsində ardıcıl şəkildə davam edir”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında millət vəkili Fazil Mustafa bildirib.

Onun sözlərinə görə, cəmiyyətdə bu proseslə bağlı gözləntilərin bəzən daha sürətli olması təbiidir, lakin real şəraitdə, xüsusilə də uzun illər işğal altında qalmış ərazilərdə aparılan bərpa və quruculuq işlərinin mürəkkəbliyi bu tempə birbaşa təsir göstərir. İnfrastrukturun sıfırdan qurulması, kommunikasiya xətlərinin çəkilməsi, sosial obyektlərin inşası və təhlükəsizlik məsələləri vaxt və ciddi resurs tələb edən mərhələlərdir. Bu səbəbdən tikinti və digər texniki proseslərdə müəyyən ləngimələrin yaşanması qaçılmazdır və bunu obyektiv reallıq kimi qiymətləndirmək lazımdır.

Bununla belə, ümumi mənzərə nikbindir və prosesin dayanıqlı şəkildə irəlilədiyini açıq şəkildə göstərir. Artıq təxminən 70 minə yaxın insanın Qarabağa köçürülməsi Böyük Qayıdış strategiyasının real nəticələr verdiyini təsdiqləyir. Bu rəqəm təkcə statistik göstərici deyil, eyni zamanda insanların doğma torpaqlara qayıdış iradəsinin, dövlətin isə bu istiqamətdə apardığı məqsədyönlü siyasətin təzahürüdür. Ən vacib məsələ isə bu köçün formal deyil, məhz real və davamlı məskunlaşma xarakteri daşımasıdır.

Qarabağa qayıdan insanların həmin ərazilərdə daimi yaşam qurması, yeni evlərində uzunmüddətli perspektivlə həyatlarını planlaşdırması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Burada əsas risk ondan ibarətdir ki, insanlar mənzil əldə etsələr belə, sosial-iqtisadi imkanların məhdudluğu səbəbindən yenidən Bakıya və ya digər böyük şəhərlərə qayıtmaq məcburiyyətində qala bilərlər. Bunun qarşısını almaq üçün Qarabağa yalnız yaşayış məkanı və ya istirahət guşəsi kimi deyil, tamhüquqlu həyat və inkişaf məkanı kimi baxılmalıdır. İnsanlar bu torpaqlarda yaşamağı, işləməyi, ailə qurmağı və gələcək nəsillər üçün dəyər yaratmağı özləri üçün real perspektiv kimi görməlidirlər.

Bu baxımdan məşğulluq məsələsi Böyük Qayıdışın uğurunun əsas şərtlərindən biridir. Qarabağda iqtisadi fəaliyyətin genişləndirilməsi, kənd təsərrüfatı, sənaye, xidmət və turizm sahələrinin paralel inkişafı insanların bölgədə qalıcı olmasına zəmin yaradır. Dövlət tərəfindən yaradılan infrastruktur və güzəştlər bu prosesin əsas dayağıdır, lakin cəmiyyətin, özəl sektorun və yerli təşəbbüslərin də bu siyasəti dəstəkləməsi vacibdir. Yeni iş yerlərinin açılması, sahibkarlığın təşviqi və peşə hazırlığı proqramları insanların bölgədə sosial-iqtisadi təhlükəsizliyini möhkəmləndirir.

Eyni zamanda, Böyük Qayıdış prosesinin effektivliyi üçün bütün mərhələlər diqqətlə izlənməli və yaranan problemlərə operativ şəkildə reaksiya verilməlidir. Sosial xidmətlərin keyfiyyəti, təhsil və səhiyyə müəssisələrinin fəaliyyəti, kommunal təminat və nəqliyyat imkanları məskunlaşmanın dayanıqlılığına birbaşa təsir göstərir. Qarabağda yaşayan insanların gündəlik həyatında rahatlıq və təhlükəsizlik hissinin formalaşması onların bölgəyə bağlılığını gücləndirir.

Böyük Qayıdış təkcə fiziki köç prosesi deyil, eyni zamanda sosial, iqtisadi və mənəvi dirçəliş layihəsidir. Bu prosesin uğuru yalnız evlərin tikilməsi ilə deyil, həmin evlərdə həyatın canlanması, insanların orada öz gələcəyini görməsi ilə ölçülür. Dövlətin həyata keçirdiyi bu strateji siyasətin davamlı dəstəklənməsi və cəmiyyət tərəfindən düzgün qavranılması , Qarabağın uzunmüddətli inkişafı və dirçəlişi üçün həlledici rol oynayır”.