Icma.az
close
up
RU
Menu

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Britaniyalı general İrəvandan nələr yazdı: Qədim türk yurdu...

Britaniyalı general İrəvandan nələr yazdı: Qədim türk yurdu...

Axar.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Britaniya ordusunun general-leytenantı, diplomat və coğrafiyaşünas Uilyam Monteitin "Journal of the Royal Asiatic Society" jurnalının 1848-ci il buraxılşının 9-cu cildində dərc edilən "Azərbaycanın və ona bitişik əyalətlərin bəzi hissələrinin coğrafi vəziyyəti haqqında qeydlər" adlı məqaləsini təqdim edirəm.

Uilyam Monteit bu məqaləsində İrəvanı tarixi və coğrafi Azərbaycanın bir hissəsi kimi təqdim edir.

O yazır ki, İrəvan Araz çayının hər iki sahilini əhatə edən böyük Azərbaycan coğrafiyasının ayrılmaz bir parçasıdır və Təbrizlə Naxçıvan kimi eyni coğrafi və iqlim zonasına daxildir.

O dövrün ingilis mənbələri "Azərbaycan" dedikdə həm Arazdan cənubdakı əraziləri, həm də Arazdan şimaldakı xanlıqlar zonasını (İrəvan, Naxçıvan, Qarabağ və s.) nəzərdə tuturdular. Monteit də İrəvanı bu geniş "Azərbaycan və ona bitişik əyalətlər" kontekstində təsvir edir.

Məqalədə İrəvan düzənliyinin çox isti iqlimə malik olduğu, lakin torpağın münbitliyi və suvarma sistemləri sayəsində bol meyvə, xüsusilə üzüm bağları ilə məşhur olduğu qeyd edilir.

Müəllif rusların bölgəyə gəlişindən sonra İran və Türkiyədən çox sayda erməni ailəsinin İrəvan və Naxçıvan ərazisinə köçürüldüyünü vurğulayır.

Monteit İrəvan xanlığının (xüsusilə sonuncu xan Hüseynqulu xanın) dövründə əhalinin vəziyyətindən bəhs edərkən yazır:

“Xan güclü bir hərbi qüvvəyə malikdir və əhalinin həm kənd təsərrüfatı, həm də qalanın müdafiəsi ilə məşğul olur. İrəvan əhalisi döyüşkəndir və qala uzun müddət müqavimət göstərib, əhali xana və mövcud quruluşa sadiqdir”.

Monteit İrəvan qalasını təsvir edərkən bildirir ki, şəhərin bazarları və binaları Şərq üslubunda və Azərbaycanın digər hissələrinə bənzər şəkildə tikilib.

Britaniyalı general bölgədəki hakim etnik ünsürü türk tayfaları və ya "Turcomans" adlandırır. O, İrəvan xanlığının hərbi gücünün əsasını bu döyüşkən türk tayfalarının təşkil etdiyini yazır.

Mətnin bəzi yerlərində İrəvan əhalisi üçün "Persians" ifadəsinə rast gəlinir. Müəllif izah edir ki, bu ifadə ancaq Qacarlar dövlətinə təbəəliyi bildirir. Monteit özü də aydınlaşdırır ki, söhbət İran dövlətinin idarəçiliyində olan müsəlman əhalidən gedir, hansı ki, onların böyük əksəriyyəti türkdillilərdir.

Monteit yerli erməniləri ayrıca bir qrup kimi qeyd edir, lakin davam edərək yazır ki, onlar sayca azdırlar və əsasən ticarət və sənətkarlıqla məşğul olurlar.

Müəllif İrəvan xanının qardaşı Həsən xan Sərdar haqqında yazır:

“O, cəsur və qətiyyətli bir liderdir. Yerli əhali Sərdarın rəhbərliyi altında ruslara qarşı son ana qədər döyüşmüşdü”.

General İrəvanı Azərbaycanın qapısı hesab edib:

“Kim İrəvana nəzarət edirsə, bütün Araz vadisinə və Cənubi Azərbaycana gedən yollara nəzarət etmiş olur”.

Tam məqaləni BURADAN oxuya bilərsiniz.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:220
embedMənbə:https://axar.az
archiveBu xəbər 03 Fevral 2026 13:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see268

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see268

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see250

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see247

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see241

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see232

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see229

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see223

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see223

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see222

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see217

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see215

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see212

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see211

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see209

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see197

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see193

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see190

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see187

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri