Brüssel çirkin oyunlara “evsahibliyi” edir

Avropa İttifaqının ofisi necə Ermənistan ordusunun “qərargah”ına çevrilir?

Ermənistana Avropa Sülh Fondu vasitəsilə daha 10 milyon avro ayırmaq barədə Avropa İttifaqının (Aİ) xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallasın Aİ Şurasına yazılı təklifinin ardınca rəsmi İrəvan ölkənin Aİ-dəki nümayəndəliyinə müdafiə məsələləri üzrə attaşe təyin etmək qərarına gəlib. Bu barədə məlumat verən hay mediası hökumətin qərarından çıxarışı da dərc edib: “Hökumət “diplomatik xidmət haqqında” qanunu rəhbər tutaraq, Ermənistanın Avropa İttifaqında, eləcə də Belçikadakı nümayəndəliyinə respublikanın hərbi attaşesinin təyin edilməsi barədə qərar qəbul edir”.

Məlum olur ki, Ermənistanın hərbi attaşesi onun NATO missiyası çərçivəsində fəaliyət göstərir, iqamətgahı Belçika Krallığında, Brüsseldə yerləşir. Bu səbəbdən mövcud qanun, eyni zamanda, İrəvanın NATO və Belçika Krallığına da hərbi attaşe “təyin etməsini” nəzərdə tutur. Paşinyan hökumətinin bu yeni layihəsinin əsaslandırmasında deyilir ki, qərar Ermənistanın Aİ və Belçika ilə müdafiə sektorunda əməkdaşlığının intensivləşdirilməsi ilə əlaqədar qəbul edilib.

Rəsmi açıqlamada o da vurğulanır ki, Avropa Sülh Fondu çərçivəsində Ermənistana göstərilən dəstək, respublikanın Aİ böhranlarının idarə olunması missiyalarında iştirakı ilə bağlı çərçivə sazişi üzrə danışıqlara başlanması, o cümlədən Ermənistanın Aİ ilə tərəfdaşlığının yeni gündəliyində “təhlükəsizlik və müdafiə komponentinin əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirilməsi” qurumla hərbi əməkdaşlığın daha da inkişafı üçün “əlverişli şərait” yaradıb.

* * *

Aydın məsələdir ki, belə bir qərar İrəvanda deyil, Brüsseldə qəbul edilib. Ermənistanı militarizmə sürükləyən, Aİ-nin anti–Azərbaycan bəyanatlarına həmmüəlliflik edən Fransanın olduğu Bakıya çoxdan məlumdur. Emmanuel Makron iqtidarının 44 günlük müharibədən sonra regionda yaranmış yeni geosiyasi reallıqla barışmaq istəmədiyi, Azərbaycanın nüfuzunun əsaslı şəkildə artmasından narazı olduğu, Ermənistanı silahlandırmağa davam etdiyi təzə xəbər deyil. Gürcüstanda və Azərbaycanda mövqelərini itirmiş Aİ-nin bunun əvəzini Ermənistana maliyyə yardımları ayırmaqla çıxmağa çalışdığı da hamıya bəllidir. Bir il bundan əvvəl sülh danışıqlarında vasitəçilik missiyasını icra edən, “bölgədə sabitliyin və əməkdaşlığın təşviqinə töhfələr verməsi” ilə öyünən Brüsselin indi Parisin “dirijor çubuğu” ilə hərəkət etməsi, az qala Ermənistanın Avropadakı “forpostu”na çevrilməsi göz qabağındadır. Ermənistanın Aİ tərəfindən silahlandırılmasının heç bir halda sülh gündəliyinə xidmət etmədiyi barədə dəfələrlə yazmışıq. Rəsmi Bakı səlibçi “kollektiv Qərb”in nəzərinə onu da qəti şəkildə çatdırıb ki, Fransadan və Hindistandan Ermənistana göndərilən yeni silahların iki ölkə arasındakı şərti sərhədə yaxın bölgələrdə yerləşdirilməsi sonda həmin ərazini Azərbaycan Ordusunun legitim hədəfinə çevirə bilər. Bu zaman İrəvan Aİ ilə hərbi sahədə əməkdaşlığın “yeni sistematik mərhələyə çıxmasına” da bel bağlamasın. Ermənistanın militarizasiyaya sürüklənməsi, Brüsseldə daimi hərbi attaşe postunun yaradılması, o cümlədən Aİ mülki müşahidə missiyasının mandatının iki il müddətinə uzadılması Parisdə tərtib edilən siyasi taktikanın ayrı-ayrı elementləri sayılmalıdır. Azərbaycan tərəfi bunu dəfələrlə bəyan edib ki, şərti sərhədin o üzündə avropalıların “binokllu dipolmatlarına”, alman-fransız kəşfiyyatçıların fəaliyyətinə ehtiyac duymur.

Belə məlum olur ki, “Qoca qitə”nin ən ali təşkilatının ofisi Ermənistan ordusunun “qərargahı”na çevrilir. Bu xarakterli fəaliyyətin regionda sülhün əldə olunmasına deyil, əksinə, münaqişənin yenidən alovlandırılması kimi məkrli niyyətlərə xidmət etdiyi şübhə doğurmur. Üstəlik, Aİ missiyasının şübhəli davranışından Ermənistanla həmsərhəd ölkələr – Rusiya və İran narazılıqlarını açıq və rəsmi formada bildiriblər.

* * *

Ermənistan işğal etdiyi torpaqlarımızdan məğlub durumda qovuldu, Qarabağdakı separatçı rejimə son qoyuldu, Azərbaycan ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etdi və bundan sonra İrəvana sülh və barışıq əlini uzatdı. Amma bu xoş niyyətli jestin qarşılığında Hayastan rəhbərliyi nə etdi? Kənar təzyiqlərin nəticəsində Bakının sülh təklifinə etinasız yanaşdı, bu azmış kimi, yenə xaricdəki “bacıları”nın diktəsi ilə revanş xəyallarına qapıldı. Sülh danışıqlarında ikiüzlü davranışları ilə Bakının səbir kasasını daşırmağa yaxınlaşan Ermənistanın normalda təcavüzə hazırlaşan dövlət kimi tərksilah olunması məsələsi gündəmə gətirilməli idi ki, Azərbaycan rəhbərliyi bunu İrəvanın diqqətinə çatdırdı. O cümlədən XX əsrdə bunun bariz nümunələrinin olduğunu da xatırlatdı. İkinci dünya müharibəsində məğlubiyyətə uğramış Almaniya və Yaponiyanın müəyyən həddə qədər silahlanmasına məhdudiyyət qoyan həmin Avropa bu gün separatizmi dəstəkləməklə, Ermənistanı silahlandırmaqla məşğuldur.

Görünən odur ki, Ermənistan hökumətinin sülh sazişini imzalamaq fikri yoxdur. Hadisələrin son gedişatı bunu əyani şəkildə ortaya qoyur. İrəvan sülh sazişini imzalamaqdan yayınmaq üçün yeni, danışıqlara aidiyyəti olmayan mövzuları gündəmə gətirir, bəzən də ağlasığmaz bəhanələr uydurur. Gah silahlara nəzarətdən, sərhəddə insidentlərin birgə araşdırılmasından, kommunikasiya xətlərinin hamısının qarşılıqlı formada açılmasından danışır, gah da sülh sazişinin mətnində yer almayan Qarabağ ermənilərinin “tapdanan insan haqlarından”, ya da Bakıda məhkəməsi keçirilən saparatçı rejimin nümayəndələrinin, təqsirləndirilən şəxslərin “tezliklə azadlığa buraxılmasından” dəm vurur. Bu zaman səslənən şərtlərin heç birinin qəbuledilməz olduğunu İrəvan özü də yaxşı bilir.

Məgər Parisdən, Dehlidən hücum silahları tədarük edən ölkənin silahlara nəzarətdən danışmağa haqqı var? Ümumiyyətlə, rəsmi Bakı bu mövzunun heç vaxt müzakirə edilməyəcəyini bildirib. Ən azı ona görə ki, ortada məntiqsizlik var. Deməli, müharibədə məğlub olmuş ölkə qalib tərəfə təklif edir ki, gəl, silahlara bir yerdə nəzarət edək. Görəsən, dünyanın hərb tarixində belə bir hadisə olubmu ki, zəfər çalan uduzanın şərtlərini yerinə yetirsin?

İrəvan hərbi-siyasi elitasının həyasızlığı o həddə çatıb ki, Avropanın ən böyük təşkilatının ofisinə özünün hərbi attaşesini yerləşdirən Ermənistan Azərbaycanın silahlanmasından, ordusunu gücləndirməsindən əndişələndiyini dilə gətirir. Bu məqam isə, necə deyərlər, sözün qurtardığı yerdir...

İ.HƏSƏNQALA
XQ