Brüsseldə kritik 10 saat: Aİ tam sürətlə silahlanacaq

Ötən gün Brüsseldə keçirilən və təxminən 10 saat davam edən Avropa İttifaqı (Aİ) sammitində üzv ölkələr 800 milyard avroluq Avropanı silahlandırma layihəsini müzakirə ediblər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, hava hücumundan müdafiə sistemlərindən pilotsuz uçuş aparatlarına (PUA) qədər bir sıra prioritet sahələrin müəyyən edildiyi zirvədə Ukraynada sülh üçün beş maddəlik razılaşma da əldə olunub.

Sülh layihəsi olaraq qurulan Avropa İttifaqı dəyişən beynəlxalq şəraitin təsiri ilə özünü müharibəyə hazırlıq prosesində tapıb. Brüsseldə keçirilən xüsusi Aİ sammitində müdafiə xərclərinin əhəmiyyətli dərəcədə artırılması qərara alınıb.

Bu çərçivədə Aİ-nin təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi və vətəndaşlarının qorunması üçün lazımi vasitələr və maliyyə mexanizmləri işə salınacaq. Aİ Komissiyasının 4 martda açıqladığı 800 milyard avroluq "Avropanın Yenidən Silahlandırılması" paketi də müzakirələrdə əsas yer tutub. Liderlər Komissiyanın təkliflərini nəzərə alaraq, bu məsələnin təxirə salınmadan həll edilməsini tapşırıblar.

Aİ-nin əsas hədəfi daha müstəqil, öz müdafiəsinə cavabdeh, 360 dərəcəlik yanaşma ilə mövcud və gələcək təhlükələrə qarşı müstəqil şəkildə hərəkət edə bilən bir sistem yaratmaqdır.

İttifaq ümumi müdafiə hazırlığını gücləndirmək, strateji asılılıqları azaltmaq və kritik hərbi imkan çatışmazlıqlarını aradan qaldırmaq qərarına gəlib. Bununla Aİ ehtiyac duyulan miqdarda və daha sürətli şəkildə müasir hərbi texnika tədarük etmək gücünə sahib olmağı hədəfləyir.

Prioritet sahələr müəyyənləşdirildi

"Hürriyet" qəzetindən Güvən Özalpın məlumatına görə, Aİ aşağıdakı sahələri prioritet olaraq müəyyən edib:

* Hava və raketdən müdafiə sistemləri

* Artilleriya sistemləri, raketlər və sursat

* Pilotsuz uçuş aparatları və onlara qarşı mübarizə sistemləri

* Kosmos və kritik infrastrukturun qorunması

* Hərbi mobillik

* Kibertəhlükəsizlik, süni intellekt və elektron müharibə texnologiyaları

Müttəfiqlərlə əməkdaşlıq vurğulandı

Sammitin yekun bəyanatında, Aİ-nin təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində daha güclü olmasının qlobal və transatlantik təhlükəsizliyə müsbət töhfə verəcəyi bildirilib. Liderlər Aİ üzvü olmayan, lakin ortaq baxışa sahib müttəfiqlərlə əməkdaşlığın vacibliyini də vurğulayıblar. Müdafiə məsələsi 20-21 mart və 26-27 iyun tarixlərində keçiriləcək zirvələrdə yenidən gündəmə gətiriləcək.

Ukrayna sülhündə beş əsas prinsip

ABŞ-ın mövqeyi səbəbindən Ukrayna ilə bağlı hesablamaları dəyişən Aİ sammitdə bu ölkəyə uzunmüddətli və öngörülə bilən dəstək verəcəyini bir daha bəyan edib. Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenskinin də iştirak etdiyi zirvədə, Macarıstanın vetosu səbəbindən yekun sənəd 27 deyil, 26 ölkənin razılığı ilə qəbul edilib.

Aİ Ukraynada genişmiqyaslı, ədalətli və daimi sülh üçün beş prinsipin əsas götürülməsini tələb edib:

1. Ukrayna olmadan Ukrayna mövzusunda danışıqlar aparıla bilməz.

2. Avropanın iştirakı olmadan Avropanın təhlükəsizliyinə təsir edəcək heç bir müzakirə mümkün deyil.

3. Hər hansı atəşkəs yalnız genişmiqyaslı bir sülh prosesinin bir hissəsi olmalıdır.

4. Belə bir razılaşma Ukraynanın gələcəkdə Rusiya təcavüzündən qorunmasını təmin edəcək güclü və inandırıcı təhlükəsizlik zəmanətləri ilə dəstəklənməlidir.

5. Sülh Ukraynanın müstəqilliyinə, suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət əsasında təmin olunmalıdır.

Brüsseldə keçirilən bu zirvə Avropa İttifaqının dəyişən beynəlxalq nizamda daha güclü hərbi-strateji mövqe tutmağa çalışdığını və Ukrayna münaqişəsinə dair qəti mövqe sərgilədiyini göstərir.

Aydın