Icma.az
close
up
RU
“Bu da əsasən gənclərdə din haqqında ya mənfi təsəvvür ya da...”

“Bu da əsasən gənclərdə din haqqında ya mənfi təsəvvür ya da...”

Adelet.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

“Doğrudur, İslam dininin mahiyyəti məzhəbçiliyin, firqələrə parçalanmanın əleyhinədir. Ancaq tarixi proseslər və müəyyən səbəblər dinin çoxsaylı məzhəb, təriqət və cərəyanlara bölünməsinə gətirib çıxarıb. Bu tendensiya ölkəmizdən də yan keçməyib. Nəticədə inanclı əhali bir neçə məzhəb üzərindən dinə etiqad edir. Vaxtilə Hənbəli, Şafii, Zeydi fiqhi məzhəblərinə, Mötəzilə, Əşəri, Maturudi etiqadi məzhəbinə, Səfəviyyə, Xəlvətiyyə, Hürufilik, Nəqşbəndilik sufi təriqətlərinə bağlı olanlar olsa da zamanla əriyib getmiş yalnız şimal bölgəsində Şafiilik və əsasən aparıcı məzhəblər olaraq ölkəmizdə Hənəfi sünniliyi və Cəfəri şiəliyi qalmışdır ki, Şafiilər etiqadda Əşəri, Hənəfilər Maturudi, Cəfərilər isə İsnaəşəridir. Qismən də Nəqşbəndilər mövcuddur”. 

Adalet.az xəbər verir ki, bunu ilahiyyatçı Tural İrfan deyib. 

Onun sözlərinə görə, müasir dövrümüzdə peyda olan vəhhabizmin Sələfi qolunun isə ölkəmizdə heç bir təməli, özəyi yoxdur: 

“Çünki bu cərəyan çox sonralar yaradılmışdır.  Hazırda ölkədə mötədil və ənənəvi şiəliyi siyasi İran şiəliyi kimi tanınan şüubiyyə rafiziliyinin əvəzləməsi, ənənəvi sünniliyi də özlərini Sələfilər kimi təqdim etməyə cəhd edən vəhhabiliyin əvəzləməsi təhlükəli nəticələr verə bilər. Ənənəvi və mötədil şiəlik, eyni sünniliklə uzlaşır, dil tapır, hardasa vəhdətə gəlir. Lakin vəhhabizm ilə rafizizm tam əks qütblərdə dayanaraq barışmaz düşmən mövqelərdə yer alırlar. Siyasi və radikal şiəlik ekstremist vəhhabizmlə üzləşərək əslində bir - birini inkişaf etdirirlər. Rəqabət zəmini yaradıb bir - birinə pas ötürürlər. Siyasi fars şiəliyi ilə (rafizizm) radikal ərəb vəhhabizmi üz - üzə gələndə ötən qərinəmizdəki İraq və Suriya nümunəsi yaranır. İŞİD radikal ərəb vəhhabizminin etiqad əsasları ilə, irançı İraq milisləri və Suriyadakı keçmiş Əsəd rejiminin "Şəbbiha" adlanan gizli xidmət qurumu siyasi şiəliyin, rafizizmin fərqli görkəmdəki təqdimatı ilə üz-üzə gələrək Yaxın Şərqi elə qan gölünə döndərdi ki, 60 - dan artıq dövlət birləşib iyirmi ilə yaxın vaxt, milyardlarla pul, on minlərlə əsgər qanı sərf etdi ki, bəlanı aradan qaldırsınlar”. 

O, bildirib ki, ənənəvi sünnilik və ənənəvi şiəlik xurafatlarla zəngin olsa da radikalizmə, siyasətə meylli deyil: 

“Özlərini "Əhli Beyt aşiqi" adlandıran siyasi şiəlik nümayəndələri və özlərini "Əhli sünnə vəl cəmaət" elan edən vəhabilik mənsubları müasir texnologiyalardan, sosail şəbəkə imkanlarından geniş istifadə edərək ölkədə dini mühiti ixtilaflı görkəmə, əcaib şəklə salırlar. Bütün müzakirə və çıxışlar, mövzular demək olar ki, bir - birinə qarşı yönəlir. Sanki bir - birini sıradan çıxarmağa çalışırlar, lakin nəticədə bir - birini inkişaf etdirir, cəmiyyətin dinə maraqlı olan hissəsinin diqqətini həmin mövzulara çəkə bilirlər. Bu da əsasən gənclərdə din haqqında ya mənfi təsəvvür ya da ikisindən birinə meyl yaradır. Orijinal və mötədil İslama qayıdışı ənənəvi şiəlik və ənənəvi sünnilik üzərindən təmin etmək daha asandır. Lakin vəhhabizm və rafizizm üzərindən əsla mümkün deyil”.

Vasif ƏLİHÜSEYN

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:87
embedMənbə:https://adalet.az
archiveBu xəbər 09 Yanvar 2026 11:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see393

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see369

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see310

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see289

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see285

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see278

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see267

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see260

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see259

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see246

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see233

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see230

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see227

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see225

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see225

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see222

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see218

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see213

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see213

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri