“Bu gün məktəb psixoloqu sıradan texniki işçiyə çevrilib” ŞƏRH

Azərbaycanda məktəb psixoloqları təhsil sistemində əhəmiyyətli rol oynasa da, bu rol çox vaxt görünməz qalır.

Təəssüf ki, bu gün məktəblərdə psixoloq problemi hələ də aktuallığını qoruyur və uşaqlar arasında depressiya, aqressiv davranışlar kimi psixoloji problemlərin artması bu məsələnin həllinə olan ehtiyacı göstərir.

Ştatda psixoloqlar olsa da, onların işlərini tam yerinə yetirməməsi və saylarının azlığı bu problemləri daha da dərinləşdirir.

Hətta apardığımız bəzi araşdırmalara əsasən, bir çox məktəblərdə mövcud olan psixoloqları əksər şagirdlər və müəllimlər belə tanımır.

Mövzu ilə bağlı Gununsesi.info-ya açıqlamasında təhsil eksperti Elşən Qafarov mövzunu belə şərh edib:

“Ölkə təhsilinə, təhsil sahəsi vasitəsilə dövlətçiliyimizə böyük sui-qəsd hazırlanıb. Təhsil elə bir sahədir ki, demək olar ki, hər bir insan bu və ya digər formada onunla əlaqədardır. Təhsildə baş verənlər insanlarda süni narazılıq yaradır, təhsilin təməlini və strukturunu dağıdır. Bu, çox qorxulu bir haldır.

Burada məsələ yalnız 1, 2, 3 və ya tək Emin Əmrullayevdən ibarət deyil; bütöv bir sistem işləyir. Hazırlanmış, təşkilatlanmış bir sistem fəaliyyət göstərir və bunun çox ciddi fəsadları ola bilər.

Bəli, məktəblərdə psixoloji iş əvvəldən düzgün yaradılmamışdır. Yaradılanlar isə dağıdılıb. Bu gün məktəb psixoloqu sıradan texniki işçiyə çevrilib. Yəni, 400–500 manat əmək haqqı alan bir şəxsdən məktəbdə psixoloji iş aparmağı tələb etmək absurd bir vəziyyətdir. Məktəblərin əksəriyyətində psixoloq ştatı yoxdur, və ya vakant yerlər uzun müddət doldurulmur. Bu, bilərəkdən belə uzadılır.

Ondan sonra tərbiyə işi də sıradan çıxarıldı. Çünki tərbiyə işi birbaşa psixoloji işlə bağlıdır. Psixoloqlardan sonra ikinci addım tərbiyə işləri üzrə direktor müavinlərinə qarşı atıldı. Əvvəlcə tərbiyə işləri üzrə direktor müavininin statusunu aşağı saldılar və dedilər ki, siz yalnız sinifdən kənar və məktəbdən xaric üzrə təşkilatçısınız. Bu, onların statusunun aşağı salınması demək idi. Halbuki məktəblərdə tərbiyə sisteminin önündə duran şəxslər məhz tərbiyə işləri üzrə direktor müavinləri idi”.

Elşən Qafarov qeyd edib ki, məktəblərdə psixoloji işin dağıdılması və hazırkı vəziyyətə salınması, o cümlədən tərbiyə işinin bu hala gətirilməsi nəticə etibarı ilə ümumi təhsil sistemində çox həssas və zəif nöqtələri məhv edib:

“Düşünürəm ki, bu məsələlər təsadüfi deyil. Mən mətbuatdayam və sosial şəbəkələrdə baş verənlərə qarşı ən qəti etirazımı bildirən bir təhsil mütəxəssisiyəm.

Amma reallıq ondan ibarətdir ki, ölkə təhsili, ölkədə təhsil sahəsində dövlətçiliyimizə qarşı doğrudan da böyük qəsd altındadır. Reallıq həm də ondan ibarətdir ki, atılan addımların əksəriyyəti bilərəkdən edilir. O cümlədən psixoloji iş də bilərəkdən dağıdılıb”.

Elşən Qafarov əlavə olaraq bildirib ki, məktəb psixoloqu yalnız texniki işçi qədər əmək haqqı alır:

“Məktəblərdə psixoloq kabinetləri yoxdur, kabineti olanların isə avadanlıqları mövcud deyil. ETN göstərsin ki, bir psixoloqa və ya psixoloq kabinetinə hansısa əyani kömək vasitələri verilib. Halbuki psixoloji işin təşkili, psixoloqların seminarları və təlimləri milyonlarla vəsait xərclənir. Amma ortada heç nə yoxdur. Bu, çox həssas bir nöqtədir.

Psixoloji iş dağıdıldıqdan sonra ölkə məktəblərində, ikinci addım olaraq, tərbiyə işi də dağıdılıb. Nəticə etibarilə bugün məktəblərimizdə baş verənlər məhz bu problemlərin nəticəsidir. Psixoloji işin və tərbiyə işinin dağıdılması səbəbindən hadisələr baş verir.

Bizim bildiyimiz qədər, son 2 ayda 4 məktəbdə bıçaqlanma hadisəsi baş verib. Məktəbdə digər çoxsaylı hadisələr də baş verir. Məktəb direktorları isə ictimailəşməməsi üçün əlindən gələni edirlər.

Elm və Təhsil Nazirliyinin funksional vəzifələrini yerinə yetirən şəxslər ölkə təhsilində, o cümlədən psixoloji və tərbiyə işinin dağıdılmasına şəxsən rəhbərlik ediblər. Yenə qeyd edirəm ki, burada bir-üç-beş nəfərin işi deyil; bu, təşkilatlanmış bir sistemdir, böyük bir sistemdir. Bu təşkilatlanmış sistem ölkə təhsilini sürətlə dağıdır, təhsilin təməlini və strukturunu məhv edir. Onlardan biri psixoloji işi, digəri isə tərbiyə işini təşkil edir və bu proses davam edir”.

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info