Bu halda inflyasiya yüksələcək KONKRET

“Maaşların, pensiyaların və müavinətlərin artırılması müəyyən hallarda inflyasiyanı yüksəldə bilər, amma bu, hər dəfə avtomatik şəkildə baş vermir. Əgər dövlət bu artımları iqtisadiyyatda istehsal və məhsuldarlıq artmadan həyata keçirirsə, bazarda dövr edən pul kütləsi çoxalır, amma malların və xidmətlərin həcmi dəyişməz qalır. Daha çox pul eyni həcmdə mala yönəldiyi üçün tələbat artır və qiymətlər yuxarı qalxa bilir”.

Bu fikirləri Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli KONKRET.az-a açıqlamasında səsləndirib:

Akif Nəsirli

“Xüsusilə, kəskin və genişmiqyaslı artımlar dövlət büdcəsində əlavə yük yaradır və əgər bu yük vergilərdən və real gəlirlərdən deyil, borclanma və ya əlavə pul emissiyası ilə qarşılanırsa, inflyasiya riski daha da yüksəlir. Çünki pul çoxalır, amma iqtisadiyyat daha çox mal istehsal etmir.

Bununla belə, maaş və sosial ödəniş artımları həmişə inflyasiyaya səbəb olmur. Əgər artımlar iqtisadiyyatın real gəlirləri hesabına maliyyələşdirilirsə, istehsal genişlənirsə, bazarda rəqabət güclüdürsə və təklif tələbi qarşılayacaq səviyyədədirsə, qiymətlərdə ciddi artım baş verməyə bilər. Həmçinin yüksək gəlir qruplarına edilən artımların inflyasiya təsiri adətən daha zəif olur, çünki bu qruplar əlavə gəlirləri əsasən istehlaka deyil, yığım və investisiyaya yönəldirlər”.

A.Nəsirli qeyd edir ki, bütün bunlara əlavə olaraq, valyuta məzənnəsi, idxaldan asılılıq və xarici bazarlardakı qiymət dəyişiklikləri də inflyasiya səviyyəsinə maaş artımlarından daha güclü təsir göstərə bilər:

“Yəni sosial ödənişlərin artması inflyasiyanın yeganə və ya əsas səbəbi olmur, sadəcə onu sürətləndirən amillərdən biri ola bilər.
Nəticə olaraq, maaş və pensiyaların artırılması özlüyündə pis və ya təhlükəli deyil, lakin iqtisadiyyatın istehsal imkanları və dövlətin maliyyə dayanıqlığı nəzərə alınmadan həyata keçirilərsə, qiymət artımlarını gücləndirə bilər”.

Aynurə İsmayıl
KONKRET.az