Bu ölkədə qocalar həbsə düşməyi arzulayır ŞOK SƏBƏB

Yaponiyada "sakit böhran" kimi xarakterizə olunan sosial fenomen son illərdə modern cəmiyyətlərin üzləşdiyi ən kədərli ziddiyyətlərdən birini ortaya qoyur. Dünyanın ən təhlükəsiz, texnoloji cəhətdən inkişaf etmiş və ortalama ömür uzunluğuna görə ön sıralarda gedən bir ölkəsində minlərlə yaşlı vətəndaş azadlığı deyil, demək olar ki, könüllü şəkildə dəmir barmaqlıqlar arxasında yaşamağı seçir. Yaponiyadakı penitensiar müəssisələrdə 65 yaşdan yuxarı şəxslərin payının dörddə birə çatması sadəcə hüquq-mühafizə göstəricisi deyil, dərinləşən iqtisadi və sosial fəsadların açıq təzahürüdür.

“Yeni Sabah” xəbər verir ki, bu kütləvi meylin kökündə ilk növbədə kəskin maliyyə yetərsizliyi dayanır. Yaponiyadakı baza təqaüd sistemi bir çox təqaüdçünün qida, kirayə və kommunal xərclərini qarşılamağa imkan vermir. Ölkədəki yaşlı əhalinin təxminən beşdə birinin yoxsulluq həddindən aşağı şəraitdə ömür sürməsi onları fundamental ehtiyaclar qarşısında aciz qoyur. Bununla yanaşı, Yaponiyanın ənənəvi "konfutsiçi" ailə modelinin tədricən sıradan çıxması, nəsillərarası bağların qopması və təkyaşayan təpəgöz şəxslərin sayının kəskin artması vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Mənəvi və sosial təcrid, təkliyin gətirdiyi psixoloji gərginliklə birləşdikdə həbsxana bir çoxu üçün qorxulu cəza yeri deyil, əksinə, yeganə "pənahgah" təsiri bağışlayır.

Maraqlıdır ki, bu "könüllü Məhbuslar"ın törətdikləri əməllər ağır cinayətlər deyil, əsasən mağazalardan bir neçə dollarlıq sendviç, düyü porsiyası və ya sadə gündəlik tələbat mallarının oğurlanması (shoplifting) kimi xırda hüquqpozmalardır. Yaşlı qadınlar arasında bu göstərici 80 faizi ötür. Məqsəd zərər vurmaq və ya varlanmaq deyil, sadəcə polis tərəfindən saxlanılmaq və məhkəmə qərarı ilə dövlət təminatına keçməkdir. Həbsxana divarları arxasında onları pulsuz sığınacaq, gündə üç dəfə nizamlı isti yemək, sabit gün rejimi və ən başda təhlükəsiz tibbi xidmət gözləyir. Cəmiyyətdə tamamilə unudulmuş bir yaşlı üçün orada tək-tək də olsa qarşılaşdığı nizam-intizam və nəzarət, küçədəki amansız tənha həyatdan daha cazibədar görünür. pizza

Problemin ən çətin tərəfi residivizmin, yəni təkrar cinayətkarlığın dərəcəsidir. Həbsdən buraxılan yaşlıların böyük bir hissəsi iki il ərzində yenidən eyni xırda oğurluğu törədərək geriyə, doğmalaşdıqları kameralara qayıdırlar. Dövlət hər bir yaşlı məhbusun saxlanılması, onlara xüsusi qulluq göstərilməsi və səhiyyə xərcləri üçün ildə on minlərlə dollar vəsait xərcləməli olur ki, bu da dövlət büdcəsinə birbaşa təqaüd ödənişindən dəfələrlə baha başa gəlir. Yaponiyanın yaşadığı bu acı təcrübə göstərir ki, sosial rifah və ailə dəstək mexanizmləri zəiflədikdə, həbsxanalar istəmədən qocalar evinə və sosial sığınacaqlara çevrilmək məcburiyyətində qalır.

Nazim Hacıyev