“BU, PUTİNIN YENİ DOKTRİNASIDIR” “Rusiya Alma Ata Bəyannaməsini rədd edir”

Tofiq Zülfüqarov: “Kreml postsovet ölkələri ilə bağlanmış bütün əvvəlki razılaşmaları siyasi təftişə məruz qoyacaq...”

Keçmiş xarici işlər naziri Tofiq Zülfüqarov Rusiya Prezidentinin köməkçisi Vladimir Medinskinin son bəyanatlarını təhlil edərək bildirib ki, bu çıxışlar təkcə Ukraynaya deyil, postsovet məkanındakı bütün dövlətlərə yönəlmiş yeni konseptual yanaşmanın göstəricisidir. Onun sözlərinə görə, səsləndirilən fikirlər Kremlin gələcək addımlarına dair ideoloji zəminin üzə çıxarılması baxımından diqqətəlayiqdir.

Tofiq Zülfüqarov qeyd edib ki, Medinski həm yüksək vəzifəli dövlət məmuru, həm də ideoloji konturlar müəyyən edən, təşəbbüskar və savadlı fiqur kimi tanınır. Onun adı hətta Rusiyanın gələcək xarici işlər naziri kimi də hallanır. Belə bir fiqurun müharibə dövründə verdiyi mesajlar təsadüfi hesab oluna bilməz.

Zülfüqarovun fikrincə, Medinskinin qalmaqal doğuran bəyanatında ən mühüm məqamlardan biri Rusiya Federasiyasının Ukrayna ilə münasibətlərdə 1991-ci ilin dekabrında qəbul olunmuş Alma-Ata Bəyannaməsinin prinsiplərini rədd etməsidir. O bildirib ki, bu sənəd SSRİ-nin sülh yolu ilə dağılmasını və keçmiş ittifaq respublikalarının beynəlxalq səviyyədə tanınan sərhədlərlə müstəqil dövlətlər kimi qəbul edilməsini təmin edirdi.

Medinskinin bu sənədi şübhə altına alması isə Zülfüqarovun fikrincə, Kremlin digər postsovet ölkələri ilə bağlanmış bütün əvvəlki razılaşmaları siyasi təftişə məruz qoyacağına işarə edir.

Keçmiş nazirin sözlərinə görə, Medinskinin çıxışında Prezident Vladimir Putinin “kim hansı sərhədlərlə SSRİ-yə daxil olubsa, o sərhədlərlə çıxmalıdır” tezisi gələcək siyasətin əsas dayağı kimi təqdim olunur. Bu isə faktiki olaraq bəzi respublikaların – o cümlədən Azərbaycanın, Gürcüstanın və Orta Asiya ölkələrinin – ərazi bütövlüyünə dair fundamental hüquqi əsasları sual altına alır.

Zülfüqarov qeyd edib ki, Kremlin bu yeni doktrinası Rusiya Federasiyasının regiondakı gələcək addımlarını müəyyən edə və “sabitlik və sərhədlərə hörmət” prinsiplərini açıq şəkildə poza bilər.

Tofiq Zülfüqarov əlavə edib ki, Medinskinin çıxışında Azərbaycanın adı birbaşa əsas mövzu kimi çəkilməsə də, “daha balanslaşdırılmış mövqe tutmaq” çağırışları Kremlin açıq şəkildə Bakıdan daha uyğun siyasi xətt gözləntisinin ifadəsidir. Keçmiş nazirin fikrincə, bu, əslində Azərbaycanın da Putinin səsləndirdiyi “SSRİ sərhədlərinə uyğun çıxış” konsepsiyasına uyğunlaşmasına yönəlmiş dolayı çağırışdır.

Zülfüqarovun fikrincə, Rusiya rəsmilərinin bu cür yanaşması Ermənistanın Moskva və Batum müqavilələri çərçivəsindəki 97 min kv.km-lik tarixi sərhədlərinə qayıtmaq iddiasını aktuallaşdıra bilər ki, bu da Cənubi Qafqazda yeni geosiyasi gərginliyin əsasını qoya bilər.

O vurğulayıb ki, istər Ukraynanın, istərsə də digər dövlətlərin ərazi bütövlüyü ilk növbədə həmin ölkələrin və onların xalqlarının məsuliyyətidir. Lakin bu müstəvidə Rusiyanın apardığı ideoloji “məkan genişləndirilməsi” siyasəti yalnız Ukrayna üçün deyil, bütün müstəqil postsovet ölkələri üçün ciddi təhlükə mənbəyinə çevrilə bilər.

Rasim Əliyev
AzPolitika.info