Icma.az
close
up
RU
Bu regionlarda kəskin iqlim dəyişikliyi müşahidə olunur

Bu regionlarda kəskin iqlim dəyişikliyi müşahidə olunur

Icma.az, Azpost saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

“Nature” elmi jurnalında dərc olunmuş bir araşdırmaya görə, son onilliklərdə, xüsusən də dünya əhalisinin əksəriyyətinin yaşadığı aşağı və orta enlik bölgələrində kəskin temperatur dəyişiklikləri xeyli güclənib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Nanjing Universiteti və Çin Elmlər Akademiyasının alimləri tərəfindən aparılan tədqiqat 1961-ci ildən 2020-ci ilə qədər iqlim məlumatlarını və 2100-cü ilə qədər uzanan proqnozları təhlil edib. Müəyyən edilib ki, hər gün qeydə alınan böyük temperatur dalğalanmaları – əsasən nəzərə alınmayan ekstremal hava şəraiti forması daha tez-tez, daha intensiv və daha böyük miqyasda olur.

Tədqiqat bu tendensiyanı əsasən istixana qazı tullantıları ilə əlaqələndirir, quru torpaqlar, hava təzyiqi və torpaq nəmliyində artan dəyişkənlik əsas amillər kimi müəyyən edilir. Yüksək enlik bölgələrində bu dalğalanmalar daha az müşahidə olunsa da, hər iki yarımkürədəki aşağı və orta enlik bölgələrində aydın, getdikcə sürətlənən artım müşahidə olunur.

Tədqiqatçılar xəbərdarlıq ediblər ki, iqlim dəyişikliyi isti bölgələrdə gündəlik havanı daha da dəyişkən edir və bu dəyişkənliyin əsrin sonuna qədər daha da pisləşməsi gözlənilir.

Ən güclü artımlar ABŞ-ın qərbində, Çinin şərqində, Cənubi Amerikanın bəzi hissələrində və Aralıq dənizi hövzəsində qeydə alınıb. Belə ki 10 illik dövr ərzində intensivlik artımı ABŞ-ın qərbində 11,1 dərəcə Selsi, Çinin şərqində 9,4 dərəcə Selsi, Cənubi Amerikada 12,4 dərəcə Selsi və Aralıq dənizində 7,1 dərəcə Selsiyə çatıb.

2022-ci ildə rekord səviyyədə gündəlik temperatur dəyişiklikləri müşahidə edilib, Çinin şərqində 22,9 dərəcə, ABŞ-ın qərbində isə 20,3 dərəcə dəyişiklik qeydə alınıb. Tədqiqat göstərib ki, bu cür rekord səviyyəli hadisələr hazırda tarixi iqlim şəraitindən daha tez-tez baş verir.

2050-2100-cü illər üçün iqlim modelinin proqnozları aşağı, subtropik və orta enlikdəki quru bölgələrində həm gündəlik temperaturun həddindən artıq dəyişkənliyinin tezliyində, həm də şiddətində əhəmiyyətli bir artım göstərir. Yüksək emissiya ssenarilərində bu hadisələrin tezliyi 17%, onların orta miqyası 3% və illik yığılmış istilik yükü 20% arta bilər.

Bu proqnozlar Birləşmiş Millətlər Təşkilatının iqlim elmi üzrə aparıcı orqanı olan Hökumətlərarası İqlim Dəyişikliyi Panelinin qiymətləndirmələrindən götürülüb. Nəticələr göstərir ki, qəfil, proqnozlaşdırılması çətin olan temperatur dalğalanmaları bir çox sıx məskunlaşmış bölgələrdə gündəlik havanın müəyyənedici xüsusiyyətinə çevrilə bilər və bu da dünya miqyasında ictimai səhiyyə sistemləri, iqtisadiyyatlar və ərzaq təhlükəsizliyi üçün artan problemlər yaradır.

AzPost.az

Paylaş

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:164
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 22 Yanvar 2026 13:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see380

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see251

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see245

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see244

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see242

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see241

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see239

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see236

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see235

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see234

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see228

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see220

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see217

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see217

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see216

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see216

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see215

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see215

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see215

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri