Icma.az
close
up
RU
Bu regionlarda kəskin iqlim dəyişikliyi müşahidə olunur

Bu regionlarda kəskin iqlim dəyişikliyi müşahidə olunur

Icma.az, Azpost saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

“Nature” elmi jurnalında dərc olunmuş bir araşdırmaya görə, son onilliklərdə, xüsusən də dünya əhalisinin əksəriyyətinin yaşadığı aşağı və orta enlik bölgələrində kəskin temperatur dəyişiklikləri xeyli güclənib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Nanjing Universiteti və Çin Elmlər Akademiyasının alimləri tərəfindən aparılan tədqiqat 1961-ci ildən 2020-ci ilə qədər iqlim məlumatlarını və 2100-cü ilə qədər uzanan proqnozları təhlil edib. Müəyyən edilib ki, hər gün qeydə alınan böyük temperatur dalğalanmaları – əsasən nəzərə alınmayan ekstremal hava şəraiti forması daha tez-tez, daha intensiv və daha böyük miqyasda olur.

Tədqiqat bu tendensiyanı əsasən istixana qazı tullantıları ilə əlaqələndirir, quru torpaqlar, hava təzyiqi və torpaq nəmliyində artan dəyişkənlik əsas amillər kimi müəyyən edilir. Yüksək enlik bölgələrində bu dalğalanmalar daha az müşahidə olunsa da, hər iki yarımkürədəki aşağı və orta enlik bölgələrində aydın, getdikcə sürətlənən artım müşahidə olunur.

Tədqiqatçılar xəbərdarlıq ediblər ki, iqlim dəyişikliyi isti bölgələrdə gündəlik havanı daha da dəyişkən edir və bu dəyişkənliyin əsrin sonuna qədər daha da pisləşməsi gözlənilir.

Ən güclü artımlar ABŞ-ın qərbində, Çinin şərqində, Cənubi Amerikanın bəzi hissələrində və Aralıq dənizi hövzəsində qeydə alınıb. Belə ki 10 illik dövr ərzində intensivlik artımı ABŞ-ın qərbində 11,1 dərəcə Selsi, Çinin şərqində 9,4 dərəcə Selsi, Cənubi Amerikada 12,4 dərəcə Selsi və Aralıq dənizində 7,1 dərəcə Selsiyə çatıb.

2022-ci ildə rekord səviyyədə gündəlik temperatur dəyişiklikləri müşahidə edilib, Çinin şərqində 22,9 dərəcə, ABŞ-ın qərbində isə 20,3 dərəcə dəyişiklik qeydə alınıb. Tədqiqat göstərib ki, bu cür rekord səviyyəli hadisələr hazırda tarixi iqlim şəraitindən daha tez-tez baş verir.

2050-2100-cü illər üçün iqlim modelinin proqnozları aşağı, subtropik və orta enlikdəki quru bölgələrində həm gündəlik temperaturun həddindən artıq dəyişkənliyinin tezliyində, həm də şiddətində əhəmiyyətli bir artım göstərir. Yüksək emissiya ssenarilərində bu hadisələrin tezliyi 17%, onların orta miqyası 3% və illik yığılmış istilik yükü 20% arta bilər.

Bu proqnozlar Birləşmiş Millətlər Təşkilatının iqlim elmi üzrə aparıcı orqanı olan Hökumətlərarası İqlim Dəyişikliyi Panelinin qiymətləndirmələrindən götürülüb. Nəticələr göstərir ki, qəfil, proqnozlaşdırılması çətin olan temperatur dalğalanmaları bir çox sıx məskunlaşmış bölgələrdə gündəlik havanın müəyyənedici xüsusiyyətinə çevrilə bilər və bu da dünya miqyasında ictimai səhiyyə sistemləri, iqtisadiyyatlar və ərzaq təhlükəsizliyi üçün artan problemlər yaradır.

AzPost.az

Paylaş

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:158
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 22 Yanvar 2026 13:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see357

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see356

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see346

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see344

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see333

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see327

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see315

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see310

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see308

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see305

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see297

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see294

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see288

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see276

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see275

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see265

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see256

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see242

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see236

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see233
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri