Icma.az
close
up
RU
Bu regionlarda kəskin iqlim dəyişikliyi müşahidə olunur

Bu regionlarda kəskin iqlim dəyişikliyi müşahidə olunur

Icma.az, Azpost saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

“Nature” elmi jurnalında dərc olunmuş bir araşdırmaya görə, son onilliklərdə, xüsusən də dünya əhalisinin əksəriyyətinin yaşadığı aşağı və orta enlik bölgələrində kəskin temperatur dəyişiklikləri xeyli güclənib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Nanjing Universiteti və Çin Elmlər Akademiyasının alimləri tərəfindən aparılan tədqiqat 1961-ci ildən 2020-ci ilə qədər iqlim məlumatlarını və 2100-cü ilə qədər uzanan proqnozları təhlil edib. Müəyyən edilib ki, hər gün qeydə alınan böyük temperatur dalğalanmaları – əsasən nəzərə alınmayan ekstremal hava şəraiti forması daha tez-tez, daha intensiv və daha böyük miqyasda olur.

Tədqiqat bu tendensiyanı əsasən istixana qazı tullantıları ilə əlaqələndirir, quru torpaqlar, hava təzyiqi və torpaq nəmliyində artan dəyişkənlik əsas amillər kimi müəyyən edilir. Yüksək enlik bölgələrində bu dalğalanmalar daha az müşahidə olunsa da, hər iki yarımkürədəki aşağı və orta enlik bölgələrində aydın, getdikcə sürətlənən artım müşahidə olunur.

Tədqiqatçılar xəbərdarlıq ediblər ki, iqlim dəyişikliyi isti bölgələrdə gündəlik havanı daha da dəyişkən edir və bu dəyişkənliyin əsrin sonuna qədər daha da pisləşməsi gözlənilir.

Ən güclü artımlar ABŞ-ın qərbində, Çinin şərqində, Cənubi Amerikanın bəzi hissələrində və Aralıq dənizi hövzəsində qeydə alınıb. Belə ki 10 illik dövr ərzində intensivlik artımı ABŞ-ın qərbində 11,1 dərəcə Selsi, Çinin şərqində 9,4 dərəcə Selsi, Cənubi Amerikada 12,4 dərəcə Selsi və Aralıq dənizində 7,1 dərəcə Selsiyə çatıb.

2022-ci ildə rekord səviyyədə gündəlik temperatur dəyişiklikləri müşahidə edilib, Çinin şərqində 22,9 dərəcə, ABŞ-ın qərbində isə 20,3 dərəcə dəyişiklik qeydə alınıb. Tədqiqat göstərib ki, bu cür rekord səviyyəli hadisələr hazırda tarixi iqlim şəraitindən daha tez-tez baş verir.

2050-2100-cü illər üçün iqlim modelinin proqnozları aşağı, subtropik və orta enlikdəki quru bölgələrində həm gündəlik temperaturun həddindən artıq dəyişkənliyinin tezliyində, həm də şiddətində əhəmiyyətli bir artım göstərir. Yüksək emissiya ssenarilərində bu hadisələrin tezliyi 17%, onların orta miqyası 3% və illik yığılmış istilik yükü 20% arta bilər.

Bu proqnozlar Birləşmiş Millətlər Təşkilatının iqlim elmi üzrə aparıcı orqanı olan Hökumətlərarası İqlim Dəyişikliyi Panelinin qiymətləndirmələrindən götürülüb. Nəticələr göstərir ki, qəfil, proqnozlaşdırılması çətin olan temperatur dalğalanmaları bir çox sıx məskunlaşmış bölgələrdə gündəlik havanın müəyyənedici xüsusiyyətinə çevrilə bilər və bu da dünya miqyasında ictimai səhiyyə sistemləri, iqtisadiyyatlar və ərzaq təhlükəsizliyi üçün artan problemlər yaradır.

AzPost.az

Paylaş

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:163
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 22 Yanvar 2026 13:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see396

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see383

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see377

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see374

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see354

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see353

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see335

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see335

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see315

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see313

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see308

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see297

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see267

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see229

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see222

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see220

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see209

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see207

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see207

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri