“Bu sülh deyil, növbəti müharibəyə fasilədir“ “The Telegraph“

"Trampın vasitəçiliyi Donbası yeni savaşın başlanğıc nöqtəsinə çevirə bilər..."

ABŞ prezidenti Donald Trampın təşəbbüsü ilə Abu-Dabidə keçirilən Ukrayna-Rusiya danışıqları sülhdən çox təhlükəli illüziya yaradır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "thetelegraph.com" nəşri yazıb.

Qərb mediası xəbərdarlıq edir: əgər bu proses Ukraynanın Donbasın hələ də nəzarətində olan hissələrindən imtinası ilə nəticələnsə, bu, sadəcə müharibənin dayanması yox, növbəti işğala hazırlıq olacaq.

Masada tələb edilən, döyüş meydanında alınmayan ərazi

Danışıqların əsas mövzusu Donetsk vilayətində Ukraynanın nəzarətində qalan təxminən 6 min kvadrat kilometrlik ərazinin taleyidir. Rusiya dörd ildən artıq davam edən tammiqyaslı müharibə və saysız-hesabsız hücumlara baxmayaraq, bu ərazini ələ keçirə bilməyib. Ukrayna ordusu Kramatorsk və Slavyansk kimi möhkəmləndirilmiş şəhərləri ağır itkilər bahasına qoruyub.

İndi isə Kreml döyüş meydanında ala bilmədiyini danışıqlar masasında "hədiyyə" kimi əldə etməyə çalışır. Jurnalistlərin fikrincə, Moskva artıq işğal etdiyi təxminən 20 faizlik ərazi ilə kifayətlənmir və Donbasın qalan hissəsinin də ona verilməsində israr edir. Bu tələbin nəticəsi isə təkcə xəritədə dəyişiklik deyil: söhbət 200 minə yaxın mülki əhalinin taleyindən və Ukraynanın ən güclü müdafiə xəttinin sıradan çıxarılmasından gedir.

"Bitərəf vasitəçi" illüziyası və Trampın səhvi

"The Telegraph" yazır ki, istənilən peşəkar vasitəçi bu tələbin təhlükəli manevr olduğunu dərhal anlayardı. Lakin Tramp və onun xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff razılaşmanın nəticələrindən çox, "saziş bağlamaq" faktının özünə fokuslanıb. ABŞ prezidenti özünü aqressorla qurban arasında "bitərəf hakim" kimi təqdim edir və bu yanaşma faktiki olaraq bütün təzyiqin Putinə yox, Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenskiyə yönəlməsinə gətirib çıxarır.

Qəzet vurğulayır ki, Vaşinqton real təsir alətlərindən istifadə edə bilərdi: məsələn, Ukraynaya "Tomahawk" qanadlı raketlərinin verilməsi və ya Rusiya neftini alan ölkələrə qarşı 500 faizlik tariflərin tətbiqi kimi. Ancaq bunun əvəzinə ABŞ administrasiyası Kiyevi Donbasdan imtinaya razı salmağa çalışır və təhlükəsizlik zəmanətlərini də məhz bu güzəştlə şərtləndirir.

Uğursuz sülhün iki təhlükəli ssenarisi

"The Guardian" nəşri isə danışıqlarda tərəflər arasındakı dərin uçuruma diqqət çəkir. Rusiya bütün Donbası tələb edir, Ukrayna isə bu şərtləri rədd edir. ABŞ-ın təzyiqi fonunda müəyyən kompromis ehtimalı müzakirə olunsa da, Moskva Avropa qoşunlarının Ukraynada yerləşdirilməsinə və Kiyevin güclü ordu saxlamasına da qəti etiraz edir.

Analitiklərə görə, Trampın diplomatiyası iki təhlükəli nəticə doğura bilər. Birinci ssenari - heç bir razılaşma əldə olunmur və müharibə indiki intensivliklə davam edir. İkinci, daha təhlükəli variant isə "səhv sülh"dür: Ukrayna Donbasın əsas müdafiə xəttini təhvil verir, Rusiya isə fasilədən sonra yenidən silahlanaraq Kiyevə doğru yolunu açır.

Qərb mediasının ümumi qənaəti belədir: bu danışıqlar real sülhə yox, sadəcə növbəti müharibəyə aparan qısa bir fasiləyə çevrilə bilər. Donbas məsələsində atılacaq səhv addım Ukraynanın deyil, bütövlükdə Avropanın təhlükəsizliyinə ağır zərbə vuracaq.