Cəmil Həsənlidən sonra gündəm oldu Çoxunun bilmədiyi detallar

Noyabrın 30-da Milli Şuranın sədri Cəmil Həsənlinin ölkədən çıxışına məhdudiyyət qoyulması, hava limanından qaytarılması geniş müzakirə yaradıb. Hadisə bir daha göstərib ki, “stop” qərarlarının hansı əsaslarla tətbiq edildiyi barədə cəmiyyət tam məlumatlı deyil.

Ölkədən çıxışa məhdudiyyət hansı hallarda qoyula bilər? 

Globalinfo.az-a danışan hüquqşünas Ellada Bayramova deyib ki, vətəndaşın ölkədən çıxmaq hüququ yalnız qanunla məhdudlaşdırıla bilər:

“Stop” adlanan mexanizm də bu məhdudiyyət növlərindən biridir və yalnız konkret hüquqi əsaslar olduqda tətbiq edilir. Ölkədən çıxışa qoyulan məhdudiyyətlər müəyyən normativ aktlarla tənzimlənir. Qanuna görə, cinayət prosesi ilə bağlı, şəxs şübhəli yaxud təqsirləndirilən kimi cəlb edildikdə və onun ölkədən çıxması istintaqa maneə yarada biləcəyi ehtimalı olduqda müvəqqəti “stop” qoyula bilər. Həmçinin məhkəmənin müəyyən etdiyi borclar ödənilmədikdə, icra məmurunun təqdimatı əsasında borclunun ölkədən çıxışının məhdudlaşdırılması mümkündür. Bu, yalnız məhkəmə qərarı ilə olur. Məhdudiyyətə aliment borcu, məhkəmə qərarı ilə təsdiqlənən pul öhdəlikləri, vergi və gömrük borcları da səbəb yaradır. Bundan əlavə, qanunda göstərilən xüsusi və məhdud çərçivədə dövlət təhlükəsizliyi qurumları müvəqqəti məhdudiyyət tətbiq edə bilər. Bu, ciddi əsaslandırma tələb edir. Rəsmi olaraq yoluxucu xəstəlik daşıyıcısı olduğu təsdiq edilən və ölkədən çıxışı digər şəxslər üçün risk yaradan adamlara da müvəqqəti məhdudiyyət qoyula bilər. Bu qərar yalnız səhiyyə orqanlarının rəyi və dövlət qurumlarının qərarı ilə verilir”.

Ellada Bayramova

Hüquqşünas qeyd edib ki, qanun “stop” mexanizminin tətbiqini ciddi prinsiplərlə məhdudlaşdırır:

“Hər bir məhdudiyyətin əsası, müddəti və məqsədi göstərilməlidir. Qərar məhdudsuz müddətə ola bilməz, səbəb aradan qalxan kimi “stop” dərhal ləğv edilməlidir. Şəxs qərarın əsassız olduğunu düşünürsə, onu məhkəmədə mübahisələndirə bilər. “Stop”u yalnız məhkəmə təyin edir. İstintaq dövründə cinayət işi aparan orqan, dövlət təhlükəsizliyi üzrə səlahiyyətli qurumlar, xüsusi karantin hallarında – dövlət qurumları da məhdudiyyət tətbiq edə bilər. Lakin polis bölmələri, hava limanı əməkdaşları, istənilən idarə və ya fiziki şəxslər “stop” qoya bilməz. Mexanizm yalnız qanunda nəzərdə tutulan əsaslar olduqda və rəsmi qərar mövcud olduqda tətbiq olunur”.

Ləman İmran
Globalinfo.az