Cənubi Qafqazda formalaşmış əməkdaşlıq

Bəzən tarix səssiz yazılır, lakin elə məqamlar da olur ki, siyasi liderlərin açıq tribunalardan səsləndirdiyi fikirlər bütöv bir regionun gələcək istiqamətini müəyyən edir. Aprelin 6-da Tbilisi şəhərində baş tutan görüş və verilən bəyanatlar məhz belə dönüş nöqtələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev və İrakli Kobaxidze tərəfindən səsləndirilən fikirlər təkcə diplomatik etiketi deyil, həm də dərin siyasi məzmunu və strateji baxışı özündə ehtiva edir.
Bu görüşün mahiyyəti ondadır ki, burada səsləndirilən mesajlar artıq formal bəyanat çərçivəsini aşaraq, konkret siyasi iradənin və gələcəyə yönəlmiş strateji düşüncənin ifadəsinə çevrilir. Azərbaycan və Gürcüstan arasında münasibətlər uzun illərdir ki, sabitlik və qarşılıqlı etimad üzərində qurulub. Lakin bugünkü reallıq göstərir ki, bu əməkdaşlıq artıq regional miqyasda təsir gücünə malik siyasi model kimi çıxış edir.

Cənab Prezident İlham Əliyevin çıxışında xüsusi vurğulanan məqamlardan biri məhz bu münasibətlərin dəyişməz mahiyyətidir. Onun yanaşması açıq şəkildə göstərir ki, Azərbaycan üçün qonşuluq siyasəti sadəcə diplomatik prioritet deyil, milli təhlükəsizlik strategiyasının ayrılmaz hissəsidir. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, iki ölkə arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmət və etimada əsaslanır və bu amil gələcək əməkdaşlığın da əsas təminatçısıdır. Bu kontekstdə Azərbaycan–Gürcüstan münasibətləri artıq regional sabitliyin əsas dayaqlarından birinə çevrilib. İki ölkə arasında formalaşmış siyasi koordinasiya yalnız ikitərəfli münasibətləri deyil, bütövlükdə regionda baş verən prosesləri də istiqamətləndirir. Bu isə o deməkdir ki, Bakı və Tbilisi artıq yalnız tərəfdaş deyil, həm də regional siyasətin formalaşmasında aktiv iştirak edən aktorlardır.

Cənubi Qafqaz üçün bu yeni reallıq xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Uzun illər münaqişələr və qarşıdurmalarla yadda qalan region indi əməkdaşlıq və dialoq məkanına çevrilməkdədir. Bu transformasiya təkcə siyasi qərarların deyil, həm də uzunmüddətli strateji yanaşmanın nəticəsidir. Azərbaycan və Gürcüstanın nümayiş etdirdiyi siyasi iradə bu prosesin əsas hərəkətverici qüvvəsidir. Bəyanatda diqqət çəkən əsas məqamlardan biri də regional təhlükəsizlik məsələlərinə verilən önəm oldu. Müasir dünyada artan qeyri-sabitlik fonunda Cənubi Qafqazın sabitlik zonası kimi formalaşdırılması ideyası getdikcə daha aktual xarakter alır. Bu isə yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, konkret əməkdaşlıq mexanizmləri ilə mümkündür. Azərbaycan və Gürcüstan bu istiqamətdə artıq praktik addımlar ataraq region üçün yeni təhlükəsizlik modelinin əsasını qoyur. Bu modelin mühüm elementlərindən biri də iqtisadi və nəqliyyat əməkdaşlığıdır. Enerji və logistika layihələri region ölkələrini bir-birinə daha sıx bağlayaraq qarşılıqlı asılılığı artırır. Bu isə öz növbəsində siyasi sabitliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Beləliklə, iqtisadi layihələr yalnız maliyyə gəlirləri deyil, həm də siyasi təhlükəsizlik alətinə çevrilir. Eyni zamanda, bu əməkdaşlıq modeli regionda yeni siyasi mədəniyyət formalaşdırır.

Burada qarşılıqlı ittihamlar və rəqabət deyil, dialoq və anlaşma ön plana çıxır. Azərbaycan və Gürcüstanın nümayiş etdirdiyi bu yanaşma digər regional aktorlar üçün də nümunə rolunu oynaya bilər. Çünki müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində uğur qazanan model məhz əməkdaşlıq və qarşılıqlı fayda üzərində qurulan modeldir. Bu görüş və verilən bəyanat həm də onu göstərdi ki, region ölkələri artıq qlobal proseslərdə passiv müşahidəçi olmaqdan imtina edir. Onlar öz maraqlarını qorumaq və inkişaf etdirmək üçün daha aktiv və müstəqil siyasət yürütməyə başlayıblar. Bu isə Cənubi Qafqazın geosiyasi əhəmiyyətini daha da artırır. Cənab Prezident İlham Əliyevin bəyanatında hiss olunan əsas xətt ondan ibarətdir ki, Azərbaycan regional əməkdaşlığın təşəbbüskarı və aparıcı qüvvələrindən biri kimi çıxış edir. Bu mövqe təkcə siyasi bəyanatlarla deyil, həyata keçirilən layihələr və təşəbbüslərlə də təsdiqlənir. Gürcüstan isə bu prosesdə etibarlı tərəfdaş kimi mühüm rol oynayır.
Tbilisidə keçirilən bu görüş və səsləndirilən fikirlər Cənubi Qafqazın gələcəyinə dair optimist, lakin real mənzərə təqdim edir. Bu mənzərədə qarşıdurma deyil, əməkdaşlıq, qeyri-müəyyənlik deyil, sabitlik, təcrid deyil, inteqrasiya əsas yer tutur. Bu gün Tbilisidən yüksələn siyasi harmoniya sadəcə iki ölkənin deyil, bütöv bir regionun gələcəyinə ünvanlanmış mesajdır. Bu mesaj isə çox aydındır. Cənubi Qafqaz artıq yeni mərhələyə əməkdaşlıq, qarşılıqlı etimad və ortaq inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur.

David İbramxəlilov,
YAP Qusar rayon təşkilatının sədri