Çin Rusiyaya görə nələri riskə atır? Pekinin gizli iqtisadi qorxuları

Çin Rusiyadan xeyir görmür, çünki Pekin ABŞ-la böyük iqtisadi və diplomatik qarşıdurma içərisindədir.

Bunu Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski deyib.

“Bizə hörmət edən hər bir dövlətin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət edirik və Çin buna nail olmaq üçün hər şeyi edə bilər. Şübhəsiz ki, Çin güclü ölkədir, güclü iqtisadiyyatdır və ən əsası, bizim vəziyyətimizdə onun Rusiya və şəxsən Putin üzərində açıq-aşkar təsiri var. Lakin Çin xalqına, onların tarixinə və mədəniyyətinə bütün hörmətlə yanaşaraq deyirəm ki, biz bu müharibəni bitirməyi bacarmalıyıq”, – Zelenski vurğulayıb.

Ümumiyyətlə, Çin Rusiyanı dəstəkləməklə hansı iqtisadi riskləri üzərinə götürür? Bu risklər ABŞ ilə gərginlik fonunda nə qədər təhlükəlidir?

Əslində, Çinin Rusiyaya dəstəyi ilk baxışdan Pekinə böyük iqtisadi imkanlar açır: ucuz enerji, genişləmiş bazar və Moskva üzərində təsir. Amma bu dəstəyin Çin üçün ciddi və çoxqatlı iqtisadi riskləri var. Bu risklər ABŞ ilə toqquşmanın dərinləşdiyi indiki mərhələdə daha təhlükəli görünür.

Konkret bir məsələ var ki, ABŞ və Avropa artıq açıq şəkildə xəbərdarlıq edir. Rusiyaya kritik texnologiya, bank, logistika və yarımkeçirici ilə bağlı yardım edən Çin şirkətləri sanksiya siyahısına daxil ediləcək.

Çinin dünya iqtisadiyyatına inteqrasiyası isə Rusiyadan tamamilə fərqlidir. Çin ixracatının 35–40%-i ABŞ və Avropa bazarlarına yönəlib. Rusiyaya ixracın payı isə cəmi 3% ətrafındadır.

Beləliklə, Pekinin texnoloji və maliyyə şirkətləri ABŞ sanksiyalarına tuş gələrsə, Çinin trilyonlarla dollar itki riski ortaya çıxır. Bu, Rusiyanı dəstəkləyərək əldə edilən bütün iqtisadi qazancdan qat-qat böyük zərər deməkdir.

Bir sözlə, Çin üçün Rusiyanı dəstəkləmək ucuz, Qərblə toqquşmaq isə çox bahalıdır.

Digər tərəfdən, Daha böyük təhlükə budur: ABŞ, Avropa və Yaponiya birlikdə dünyanın maliyyə sisteminin böyük hissəsinə nəzarət edir.

Əgər Çin bankları Rusiyaya dəstəyə görə sanksiyaya düşsə, SWIFT məhdudiyyəti, dollar əməliyyatlarına qadağa, beynəlxalq kredit reytinqlərinin enməsi kimi ağır nəticələr yarana bilər.

Bu isə Çinin xarici investisiyalara, ixraca və valyuta sabitliyinə birbaşa zərbə olar.

Pekin bunu ən böyük strateji kabus kimi görür.

Yekun nəticə olara bunu demək olar ki, Çin Rusiyadan enerji və siyasi dividendlər qazanır, amma bu qazanc ABŞ ilə qarşıdurma fonunda olduqca kövrəkdir. Pekin çox yaxşı bilir ki, bir Çin şirkətinin belə ABŞ sanksiyalarına düşməsi yüz milyardlarla dollarlıq zərər deməkdir.

Bu səbəbdən, Çin Rusiya ilə əməkdaşlığı artırır, amma kritik xətləri keçmir: hərbi texnologiya vermir, sanksiyalardan yan keçməyə açıq yardım etmir, diplomatik olaraq məsafə saxlayır.

Pekin üçün əsas prioritet Rusiya yox, ABŞ ilə böyük oyun və qlobal iqtisadi mövqedir.

Afət

Gununsesi.info