Çin Tayvana xəbərdarlıq etdi

Sentyabrın 1-də yayılan xəbərə görə, Çin Tayvan rəsmilərinin Sakit Okean liderlərinin sammitində iştirakından sonra Tayvana qarşı “nəticələrin” olacağını bildirib. Hadisə Sakit Okean Adaları Forumunun Palau Respublikasının Koror şəhərində keçirilən illik sammiti çərçivəsində baş verib.

SİA-nın xarici mətbuata istinadən verdiyi xəbərə görə, Forumun 18 üzvü və ərazisi arasında Çin, ABŞ və Tayvan yer almır. Lakin regionda Çin, ABŞ və Tayvan arasında təsir uğrunda rəqabət sammitin gündəliyinə də təsir göstərib.

Sammitə ev sahibliyi edən Palau Tayvanla diplomatik münasibətlər saxlayan ölkələrdən biridir. Palau Prezidenti Surangel Whipps Jr. tədbir çərçivəsində həm Tayvanın nümayəndəsi, xarici işlər naziri Lin Chia-lunq, həm də Çinin Sakit Okean üzrə xüsusi nümayəndəsi Qian Bo ilə birgə tədbirlər keçirib. Açılış mərasimində isə Pekin və Taypeydən olan nümayəndələr ayrı-ayrı bloklarda, lakin eyni sırada əyləşiblər.

Bundan sonra Çinin Sakit Okean üzrə nümayəndəsi Qian Bo Tayvan rəsmilərinin tədbirdə iştirakını “çox yersiz” adlandırıb. Tayvana qarşı hər hansı tədbirin görülüb-görülməyəcəyi ilə bağlı suala isə o, “həmişə nəticələri olacaq” cavabını verib. Bununla belə, Qian bu ifadənin təhdid olmadığını bildirib və mümkün tədbirlərin nədən ibarət olacağını açıqlamayıb.

Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Guo Jiakun isə Tayvanın forumda dialoq və ya inkişaf tərəfdaşı statusuna malik olmadığını və buna görə də tədbirin fəaliyyətlərində iştirak etmək hüququnun olmadığını deyib.

Tayvanın xarici işlər naziri Lin Chia-lunq isə Pekinin mövqeyini rədd edib. O, Çini regionda parçalanma yaratmaqda və problemlərə görə başqalarını günahlandırmaqda ittiham edib. Lin bildirib ki, Tayvan tədbirə ev sahibi ölkənin qaydalarına uyğun şəkildə qatılıb.

Çinin etirazı sammitin sonunda Palau Prezidenti Surangel Whipps Jr.-ın böyük dövlətlərə müraciətindən sonra səslənib. O, böyük dövlətlərin forumun fəaliyyətinə müdaxilə etməməli olduğunu vurğulayıb və Sakit Okean regionunun gündəliyinin məhz region ölkələri tərəfindən müəyyənləşdirilməli olduğunu bildirib.

Son illərdə Çin və ABŞ Sakit Okean regionunda nüfuzlarını artırmaq üçün fəal şəkildə mübarizə aparırlar. Çin, ABŞ, Tayvan, Avstraliya və Yeni Zelandiya arasında rəqabət regionun təhlükəsizlik və iqtisadi gündəliyinə də təsir göstərir.

Tayvanın beynəlxalq tədbirlərdə iştirakı isə Pekinin dəfələrlə etirazına səbəb olub. Çin Tayvanı öz ərazisinin bir hissəsi hesab edir və Taypeyin beynəlxalq təşkilatlarda ayrıca dövlət kimi iştirakına qarşı çıxır.