Çin vacib bir dərsi unudur..?

...Sentyabrın əvvəlində dünya İkinci Dünya Müharibəsində Yaponiya üzərində qələbənin 80-ci ildönümünü qeyd etdi. Pekin gizli qırıcılar, hipersəs raketləri və sualtı pilotsuz təyyarələri nümayiş etdirən hərbi parad keçirdi və Putin və Şimali Koreya lideri Kim Çen In kimi liderləri qəbul etdi. Bununla belə, “Taypey”in qeyd etdiyi kimi, Çin müharibə zamanı Yaponiya təcavüzünü effektiv şəkildə darmadağın edən Çin Respublikasının nailiyyətlərini silməklə tarixi yenidən yazır.

SİA-nın məlumatına görə, bunu Foreign Policy yazıb.

Tayvan prezidenti Lai Qingde vurğuladı ki, “Tayvan sülhü silah nümayiş etdirməklə qeyd etmir”.

Birləşmiş Ştatlar müttəfiqlərin müharibədəki rolunun təhrif edilməsinə də etiraz etdi.

Çin təcrübəsi həqiqətin dəyərini, sadə insanların cəsarətini və gücə deyil, qanuna əsaslanan beynəlxalq sistemin vacibliyini öyrədir.

Bu dərslər bu gün də aktuallığını qoruyur.

Rusiyanın Ukraynaya təcavüzü Yaponiyanın 1931-ci ildə Mançuriyaya təcavüzü ssenarisini təkrarlayır - ərazi ələ keçirmək və marionet respublikalar yaratmaq üçün bəhanədir. Çin əsas rol oynayan beynəlxalq müttəfiqlərinin dəstəyi ilə vaxt qazanmaq, qüvvələrini səfərbər etmək və əraziləri geri almaq üçün strateji olaraq geri çəkildi.

Eynilə, Ukraynanın öz torpaqlarını və suverenliyini qoruyub saxlaması vacibdir və onun uzunmüddətli uğuru üçün xarici dəstək vacibdir.

Müharibədən sonra Çin Xartiyanın və Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsinin hazırlanmasında iştirak edərək BMT-nin qurucu üzvü oldu. Çinin beynəlxalq münasibətlərə baxışı, özünün müharibə təcrübəsi və mədəni ənənələrinə əsaslanaraq, bu gün də aktual olan multikultural prinsiplərin formalaşmasına kömək etdi.

Pekinin hazırda Rusiyanın hərbi maşınına dəstəyi bu dərslərlə ziddiyyət təşkil edir. Təcavüzkara istənilən yardım BMT Nizamnaməsini və suverenliyi və insan hüquqlarını qorumaq üçün yaradılmış beynəlxalq sistemi pozur.

Ekspertlər Çini öz xalqının və Birinci Respublikanın tarixi təcrübəsini xatırlamağa və Ukraynadakı müharibəyə və Moskvaya verdiyi dəstəyə münasibətinə yenidən baxmağa çağırır.

Əli Babayev