Çinin Tibet meqadamı məxfiliklə örtülüb, amma...

...Çin, təxminən 168 milyard dollara başa gələn dünyanın ən böyük hidroelektrik layihəsi olan Tibetdə Yarlunq Tsanqpo çayı meqadamının tikintisinə başlayıb.

Baş nazir Li Qianq bunu "əsrin layihəsi" adlandıraraq ətraf mühitin mühafizəsinin əsas prioritet olduğunu bəyan edib. Bununla belə, ekspertlər və ekoloqlar regionun unikal ekosisteminə təsirindən ciddi narahatlıqlarını ifadə ediblər.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Foreign Policy yazır.

Yarlunq Tsanqpo çayı böyük pişiklər və qədim ağaclar da daxil olmaqla nadir heyvan növlərinə ev sahibliyi edən dünyanın şimal tropik meşəsini təşkil edir.

Yerli ekoloqlar qeyd edirlər ki, xüsusi tikinti planları təsnif edilir, bu da flora, fauna və çayın axınına təsirini qiymətləndirməyi qeyri-mümkün edir.

Layihə ildə 300 milyard kVt/saat elektrik enerjisi istehsal etməyi nəzərdə tutur ki, bu da Üç dərə bəndinin gücündən təxminən üç dəfə çoxdur.

Elektrik enerjisi Çin şəhərlərinə paylanacaq, bundan az sayda yerli sakin faydalanacaq.

Bəzi hesablamalar 24,000-dən çox insanın mümkün köçkünlüyünü göstərir.

Meqadamın tikintisi qonşu ölkələrdə, xüsusən də Hindistan və Banqladeşdə narahatlıq yaradıb.

Yarlunq Tsanqpo çayı Brahmaputraya çevrilərək Hindistan və Banqladeşdə milyonlarla insanı su ilə təmin edir. Mütəxəssislər, Çinin çayı tənzimləməsi səbəbindən daşqın və quraqlıq riski barədə xəbərdarlıq edir ki, bu da uzun müddətdir ərazi mübahisələri olan bölgədə "su silahı" yarada bilər.

Çin layihəni mühəndislik şücaətinin nümayişi və sərhədyanı ərazilərə nəzarətini gücləndirən siyasi simvol kimi qiymətləndirir.

Beynəlxalq narahatlıqlara baxmayaraq, ətraf mühitə təsirləri qiymətləndirmək üçün heç bir ictimai müzakirə və ya qonşularla əməkdaşlıq aparılmayıb.

Əli Babayev