Icma.az
close
up
RU
COVID 19 a yoluxanlarda yaddaş və əhval ruhiyyə niyə pisləşir?

COVID 19 a yoluxanlarda yaddaş və əhval ruhiyyə niyə pisləşir?

Cebheinfo portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Uzunmüddətli COVID-19-un mütəmadi olaraq beyin iltihabı ilə müşayiət olunduğu deyilsə də, buna dair heç bir dəlil yoxdur.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, Finlandiya Turku Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən aparılan bir araşdırma bunu göstərib. Belə ki, uzunmüddətli COVID-19 xəstələrinin sağlam iştirakçıların və məlum beyin iltihabı olan nəzarət qrupu olaraq çox sklerozlu (MS) xəstələrin beyinlərini müayinə etmək üçün PET (pozitron emissiya tomoqrafiyası) və MRT skanlarından istifadə edilib.

Tədqiqata uzunmüddətli COVID-19 xəstəsi olan 14 xəstə, 11 sağlam könüllü və 13 MS xəstəsi daxil edilib.Nəticələr göstərib ki, uzunmüddətli COVID-19 xəstələrində sağlam fərdlərlə müqayisədə əhəmiyyətli və ya xroniki beyin iltihabı əlamətləri müşahidə edilmir. Neyroiltihab və ya neyrodegenerasiya markerlərində də heç bir fərq aşkarlanmayıb.

Müqayisə üçün, MS xəstələrində diaqnostik metodların həssaslığını təsdiqləyən açıq iltihab dəyişiklikləri müşahidə edilib. Alimlər qeyd ediblər ki, iltihab əlamətləri infeksiyanın erkən mərhələsində, xüsusən də ilk 16 ay ərzində mövcud ola bilər və sonra tədricən azalır.

Ayrı bir müşahidə simptomlar və beyin fəaliyyəti arasındakı əlaqə ilə bağlı olub. Məlum olub ki, daha ağır depressiya, narahatlıq və həyat keyfiyyətinin azalması hipokampus və amigdalada - duyğu, yaddaş və stress reaksiyalarından məsul olan strukturlarda artan aktivliklə əlaqəlidir.

Bu, uzunmüddətli COVID simptomlarının şiddətinin iltihabla deyil, beynin emosional-stress şəbəkələrinin fəaliyyətindəki dəyişikliklərlə əlaqəli ola biləcəyini göstərir. Müəlliflər vurğulayırlar ki, uzunmüddətli COVID heterojen bir vəziyyətdir və mexanizmlər xəstələr arasında fərqli ola bilər.

Tədqiqatçılar tək bir iltihab modeli əvəzinə, beyində stressin tənzimlənməsinin və emosional məlumatların emalının əsas rol oynadığı daha mürəkkəb bir mənzərə təklif edirlər. Praktik baxımdan bu, o deməkdir ki, bəzi xəstələr iltihab əleyhinə müalicələrdən daha çox stressi azaltmağa və emosional pozğunluqların idarə olunmasına yönəlmiş yanaşmalara daha yaxşı cavab verə bilərlər.

Alimlər uzunmüddətli COVID-in bioloji mexanizmlərini daha yaxşı başa düşmək və fərdiləşdirilmiş müalicələr hazırlamaq üçün əlavə tədqiqatların aparılmasının vacibliyini vurğulayırlar.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:170
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 24 May 2026 17:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri