Icma.az
close
up
RU
Dabaq qorxusu: Ət yeməyənlər vacib vitaminləri haradan ala bilər? Mütəxəssisdən AÇIQLAMA

Dabaq qorxusu: Ət yeməyənlər vacib vitaminləri haradan ala bilər? Mütəxəssisdən AÇIQLAMA

Icma.az, Redaktor.az portalına istinadən məlumat yayır.

Son günlər dabaq xəstəliyinin yayılması səbəbindən bir çox insan ehtiyat məqsədilə ət və ət məhsullarının qəbulunu azaldıb. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, ət rasiondan çıxarıldıqda, orqanizmin ehtiyac duyduğu vacib vitamin və minerallar, xüsusilə də B12 vitamini, dəmir və zülal çatışmazlığı yarana bilər.

Bəs bu maddələri ətsiz necə əldə etmək mümkündür?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a danışan Qida təhlükəsizliyi Hərəkatının rəhbəri, Sağlam qidalanma mütəxəssisi Məhsəti Hüseynova bildirdi ki, dabaq xəstəliyi mövsümi xarakter daşıyır və illərdir müəyyən dövrlərdə daha geniş şəkildə yayılır. Onun sözlərinə görə, bu, ilk növbədə kənd təsərrüfatına, sahibkarlara və təbii ki, heyvanlara zərər vurur:

"Xəstə heyvanlarda xəstəlik sürətlə yayıldığı üçün onlardan süd alma və ya ət kimi məhsullardan istifadə çox vaxt mümkün olmur. Belə hallarda, heyvan ətləri və mənşəyi bəlli olmayan məhsullar satışa çıxarılarsa, sanitariya-gigiyena qaydalarına əməl edilməzsə, bu, insan sağlamlığı üçün təhlükəli ola bilər.

Ət zülal mənşəli məhsuldur, yüksək risk qrupuna daxildir və soyuq qida zəncirində daşınmalıdır. Ətin satışı, hazırlanması, saxlanması və bişirilməsi zamanı sanitariya-gigiyena qaydalarına əməl edilməklə yanaşı, temperatur rejiminə də diqqət olunmalıdır. Bu qaydalara əməl edilərsə, heç bir problem yaranmaz. Əsas məsələ ondadır ki, ət mütləq mənşəyi bəlli olan yerdən alınmalı, keyfiyyətinə və baytar nəzarətindən keçməsinə dair arayış olmalıdır. Dövlət nəzarətindən keçən yerlərdən ət almaq, xüsusilə xəstəliyin yayılma dövründə, ən vacib məsələlərdəndir".

Mütəxəssis bildirdi ki, insan orqanizmi genetik olaraq, xüsusilə bizim bölgədə, ət yeməyə meyillidirsə və ya B12, dəmir, mioqlabin kimi faydalı elementləri əsasən ətdən alırsa, bu maddələr orqanizm tərəfindən daha asan mənimsənilir və daha faydalıdır:

"Lakin ətdən imtina olunursa, balanslı qida rasionuna diqqət edilməlidir. B12 vitamini ilə zəngin heyvan mənşəli məhsullar rasiondan çıxarılarsa, qoz, fındıq, badam kimi çərəzlər gündəlik qidalanmaya daxil edilməlidir. Bununla yanaşı, zülal mənşəli paxlalılardan, mərcimək, noxud, lobya, qarabaşaq və s. istifadə vacibdir. Bu məhsullarla birlikdə C vitamini tərkibli tərəvəzlər də qəbul edilməlidir. Çünki dəmir kimi faydalı elementlər C vitamini ilə birlikdə qəbul edildikdə, orqanizm tərəfindən daha yaxşı mənimsənilir. Əgər bu cür qidalanma təmin edilməzsə, uzun müddət sonra vitamin və mineral çatışmazlığından qaynaqlanan xəstəliklər yarana bilər. Bu da bəzən müalicəsi çətin və ya geri dönməz problemlərə gətirib çıxara bilər. Əgər bu balans saxlanmırsa, xüsusilə B12 vitamini əlavə qida əlavəsi kimi qəbul edilməlidir. Çünki B12 ətdə olduğu qədər digər qidalarda mövcud deyil".

Məhsəti Hüseynovanın sözlərinə görə, digər bir məqam isə odur ki, dabaq xəstəliyinin bu şəkildə davam etməsi mümkün deyil.

"Uzun illərin təcrübəsi göstərir ki, bəzi xəstəliklər müəyyən dövrlərdə, əsasən yaz və payız aylarında sürətlə yayılır, sonra isə aradan qalxır. Bu hal heyvandarlığın tam sıradan çıxmasına səbəb olmur. Lakin iqtisadi baxımdan proses uzunmüddətli olarsa, bu, yerli sahibkarlara, fermerlərə və kənd təsərrüfatı ilə məşğul olan insanlara ciddi ziyan vura bilər. Bu səbəbdən qanunvericilik çərçivəsində tədbirlər görülür. Xəstəliyin yayıldığı ərazilərdə bazarların bağlanması, ət kəsim məntəqələrinə nəzarətin gücləndirilməsi və digər yoxlamalar həyata keçirilir. Hazırda satışda xaricdən gətirilən ətlər mövcuddur. Onların əsas hissəsi Monqolustandan, Braziliyadan, Hindistandan, Qazaxıstandan və Pakistandan gətirilir. Bu zaman da bəzi risklər yaranır. Əgər daşıma zamanı soyuq qida zəncirinə riayət edilməzsə və ya nəqliyyat vasitələrində temperatur rejimi pozularsa, ətin tərkibində mikrobioloji çirklənmə baş verə bilər. Bu da insan sağlamlığı üçün təhlükə yaradar. Bu səbəbdən satışa çıxarılan bütün ətlər mütləq şəkildə yoxlanılmalıdır. Xaricdən gətirilən ətlərin üzərində mənşə ölkəsi, kəsim və istehsal tarixi, son istifadə müddəti və müvafiq sertifikatlar olmalıdır. Baytar nəzarətindən keçməsi və laborator müayinələrdən çıxması da zəruridir", - deyə mütəxəssis qeyd etdi.

Nuriyyə NATİQQIZI

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:165
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 04 Noyabr 2025 17:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see380

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see251

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see245

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see244

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see242

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see241

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see239

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see236

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see235

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see234

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see228

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see220

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see217

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see217

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see216

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see216

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see215

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see215

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see215

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri