Icma.az
close
up
RU
Dabaq qorxusu: Ət yeməyənlər vacib vitaminləri haradan ala bilər? Mütəxəssisdən AÇIQLAMA

Dabaq qorxusu: Ət yeməyənlər vacib vitaminləri haradan ala bilər? Mütəxəssisdən AÇIQLAMA

Icma.az, Redaktor.az portalına istinadən məlumat yayır.

Son günlər dabaq xəstəliyinin yayılması səbəbindən bir çox insan ehtiyat məqsədilə ət və ət məhsullarının qəbulunu azaldıb. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, ət rasiondan çıxarıldıqda, orqanizmin ehtiyac duyduğu vacib vitamin və minerallar, xüsusilə də B12 vitamini, dəmir və zülal çatışmazlığı yarana bilər.

Bəs bu maddələri ətsiz necə əldə etmək mümkündür?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a danışan Qida təhlükəsizliyi Hərəkatının rəhbəri, Sağlam qidalanma mütəxəssisi Məhsəti Hüseynova bildirdi ki, dabaq xəstəliyi mövsümi xarakter daşıyır və illərdir müəyyən dövrlərdə daha geniş şəkildə yayılır. Onun sözlərinə görə, bu, ilk növbədə kənd təsərrüfatına, sahibkarlara və təbii ki, heyvanlara zərər vurur:

"Xəstə heyvanlarda xəstəlik sürətlə yayıldığı üçün onlardan süd alma və ya ət kimi məhsullardan istifadə çox vaxt mümkün olmur. Belə hallarda, heyvan ətləri və mənşəyi bəlli olmayan məhsullar satışa çıxarılarsa, sanitariya-gigiyena qaydalarına əməl edilməzsə, bu, insan sağlamlığı üçün təhlükəli ola bilər.

Ət zülal mənşəli məhsuldur, yüksək risk qrupuna daxildir və soyuq qida zəncirində daşınmalıdır. Ətin satışı, hazırlanması, saxlanması və bişirilməsi zamanı sanitariya-gigiyena qaydalarına əməl edilməklə yanaşı, temperatur rejiminə də diqqət olunmalıdır. Bu qaydalara əməl edilərsə, heç bir problem yaranmaz. Əsas məsələ ondadır ki, ət mütləq mənşəyi bəlli olan yerdən alınmalı, keyfiyyətinə və baytar nəzarətindən keçməsinə dair arayış olmalıdır. Dövlət nəzarətindən keçən yerlərdən ət almaq, xüsusilə xəstəliyin yayılma dövründə, ən vacib məsələlərdəndir".

Mütəxəssis bildirdi ki, insan orqanizmi genetik olaraq, xüsusilə bizim bölgədə, ət yeməyə meyillidirsə və ya B12, dəmir, mioqlabin kimi faydalı elementləri əsasən ətdən alırsa, bu maddələr orqanizm tərəfindən daha asan mənimsənilir və daha faydalıdır:

"Lakin ətdən imtina olunursa, balanslı qida rasionuna diqqət edilməlidir. B12 vitamini ilə zəngin heyvan mənşəli məhsullar rasiondan çıxarılarsa, qoz, fındıq, badam kimi çərəzlər gündəlik qidalanmaya daxil edilməlidir. Bununla yanaşı, zülal mənşəli paxlalılardan, mərcimək, noxud, lobya, qarabaşaq və s. istifadə vacibdir. Bu məhsullarla birlikdə C vitamini tərkibli tərəvəzlər də qəbul edilməlidir. Çünki dəmir kimi faydalı elementlər C vitamini ilə birlikdə qəbul edildikdə, orqanizm tərəfindən daha yaxşı mənimsənilir. Əgər bu cür qidalanma təmin edilməzsə, uzun müddət sonra vitamin və mineral çatışmazlığından qaynaqlanan xəstəliklər yarana bilər. Bu da bəzən müalicəsi çətin və ya geri dönməz problemlərə gətirib çıxara bilər. Əgər bu balans saxlanmırsa, xüsusilə B12 vitamini əlavə qida əlavəsi kimi qəbul edilməlidir. Çünki B12 ətdə olduğu qədər digər qidalarda mövcud deyil".

Məhsəti Hüseynovanın sözlərinə görə, digər bir məqam isə odur ki, dabaq xəstəliyinin bu şəkildə davam etməsi mümkün deyil.

"Uzun illərin təcrübəsi göstərir ki, bəzi xəstəliklər müəyyən dövrlərdə, əsasən yaz və payız aylarında sürətlə yayılır, sonra isə aradan qalxır. Bu hal heyvandarlığın tam sıradan çıxmasına səbəb olmur. Lakin iqtisadi baxımdan proses uzunmüddətli olarsa, bu, yerli sahibkarlara, fermerlərə və kənd təsərrüfatı ilə məşğul olan insanlara ciddi ziyan vura bilər. Bu səbəbdən qanunvericilik çərçivəsində tədbirlər görülür. Xəstəliyin yayıldığı ərazilərdə bazarların bağlanması, ət kəsim məntəqələrinə nəzarətin gücləndirilməsi və digər yoxlamalar həyata keçirilir. Hazırda satışda xaricdən gətirilən ətlər mövcuddur. Onların əsas hissəsi Monqolustandan, Braziliyadan, Hindistandan, Qazaxıstandan və Pakistandan gətirilir. Bu zaman da bəzi risklər yaranır. Əgər daşıma zamanı soyuq qida zəncirinə riayət edilməzsə və ya nəqliyyat vasitələrində temperatur rejimi pozularsa, ətin tərkibində mikrobioloji çirklənmə baş verə bilər. Bu da insan sağlamlığı üçün təhlükə yaradar. Bu səbəbdən satışa çıxarılan bütün ətlər mütləq şəkildə yoxlanılmalıdır. Xaricdən gətirilən ətlərin üzərində mənşə ölkəsi, kəsim və istehsal tarixi, son istifadə müddəti və müvafiq sertifikatlar olmalıdır. Baytar nəzarətindən keçməsi və laborator müayinələrdən çıxması da zəruridir", - deyə mütəxəssis qeyd etdi.

Nuriyyə NATİQQIZI

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:147
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 04 Noyabr 2025 17:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see397

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see375

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see361

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see331

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see301

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see282

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see276

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see271

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see269

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see262

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see243

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see242

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see236

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see235

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see230

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see216

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see212

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see210

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see207
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri