Danışıqlar, yoxsa müharibə? Tramp tərəddüd edir

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı hərbi əməliyyatları təxirə salıb.

İsrail KİV-lərinin məlumatlarına görə, ABŞ-nin İrana mümkün zərbəsinin gecikməsinin səbəblərindən biri regional ölkələrlə yaranan ciddi fikir ayrılığıdır.

Region ölkələri ABŞ-nin İrana hərbi müdaxiləsinə qarşıdırlar. Bildirilir ki, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Qətər Tramp administrasiyasına açıq şəkildə bildiriblər ki, ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə öz ərazilərində yerləşən bazalardan havaya qalxmağa icazə verməyəcəklər.

Lakin bəzi mənbələrin məlumatlarında qeyd olunur ki, Tramp artıq qərarını verib və zərbə mütləq endiriləcək, sadəcə bir neçə gün gecikə bilər.

Məsələ ilə bağlı Beynəlxalq Münasibətlər və Diplomatiya Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Samir Hümbətov “Cebheinfo.az”-a şərhində qeyd edib ki, Ağ Evdə İrana hərbi müdaxilə ilə bağlı məsələ ətrafında hələ də müzakirələr aparılmaqdadır:

“İrana hücumların təşkil olunması və ölkədə hərbi əməliyyatların keçirilməsi ABŞ-nin özünə sərf eləmir, çünki bu, böyük miqdarda maliyyə vəsaiti tələb edir. ABŞ heç bir vəsait sərf etmədən İranda öz maraqlarını həyata keçirmək istəyir.

Vaşinqtonun İrana təhdidləri daha çox psixoloji təsir etmək mahiyyəti daşıyır, yəni İrana daha ağır zərbə vurmaq əvəzinə oradakı rejimi kütləvi iğtişaşlar vasitəsilə dəyişmək və ya rejimi islahatlara məcbur edib ABŞ və İsrail ilə normal münasibətlər qurmağa məcbur etmək Ağ Evin başlıca məqsədidir”.  

Politoloq hesab edir ki, İrana hərbi müdaxilə regionda ciddi təlatümlərə gətirib çıxara bilər:

“Rəsmi rəqəmlərə görə, İran əhalisinin sayı 91 milyon nəfəri keçib. Bu, kifayət qədər böyük rəqəmdir. Əgər ABŞ İrana hərbi müdaxilə edərsə, o zaman İranın təxminən 30 və ya 32 milyon əhalisi qonşu ölkələrə köç etmək məcburiyyətində qalacaq. Belə olan halda regionun hansı vəziyyətə gələcəyinə təsəvvür etmək çətin deyil. 

Xüsusi bir məqamı da qeyd etmək lazımdır ki, İranın və onunla qonşu olan ölkələrin əhalisinin mənəvi-psixoloji durumu ciddi şəkildə fərqlənir. Regionda yerləşən hər bir dövlətin özünə məxsus mənəvi-psixoloji mühiti var. Ona görə də region dövlətlərinin rəhbərləri İrana hərbi müdaxiləyə və İranda daxili qarşıdurmaların yaşanmasına qarşıdırlar.

Bu baxımdan İrana hərbi müdaxilənin və ya bu ölkədə genişmiqyaslı toqquşmaların baş verməsi regionda ağır fəsadlara səbəb olacaq və regionu qeyri-stabil vəziyyətə salacaq. Həm region dövlətləri, həm də ABŞ-ın özü Yaxın Şərqdə müharibənin olmasının əleyhinədir.

Qeyd etdiyim kimi, Vaşinqton hələ ki, tam fərqli yolla İrandakı rejimi dəyişmək və ya rejimi özünə tabe etdirmək məqsədi güdür. Amma bu mexanizmin baş tutub-tutmayacağı sual altındadır”.

Yunis Abdullayev
"Cebheinfo.az"

Açar sözlər: Tramp Samir Hümbətov

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin