Dəyişən dünyada dəyişməyən dəyər: müəllimlik niyə əvəzolunmazdır? ARAŞDIRMA

5oktyabr – Müəllimlər Günü cəmiyyət üçün yalnız müəllimləri təbrik etmək deyil, onların gördüyü işin əsl mahiyyətini xatırlamaq baxımından da əlamətdar gündür. Çünki müəllim sadəcə dərs deyən, kitabdakı məlumatı şagirdə çatdıran şəxs deyil. Müəllim bir insanın dünyagörüşünün, düşüncə tərzinin və gələcəyə baxışının formalaşmasında mühüm rol oynayan şəxsdir.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Bu gün informasiya əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha əlçatandır. İnternet, rəqəmsal platformalar və süni intellekt istənilən suala saniyələr ərzində cavab tapmağa imkan verir. Lakin məlumatın çoxalması müəllimin əhəmiyyətini azaltmır. Əksinə, məlumatla biliyin, biliklə düşüncənin arasındakı fərqi göstərən müəllimə ehtiyacı daha da artırır.

Şagirdin qarşısına minlərlə məlumat çıxa bilər. Ancaq onun hansı məlumatın doğru, hansının yanlış olduğunu anlaması, öyrəndiyini təhlil etməsi, sual verməsi və müstəqil düşünməsi artıq başqa məsələdir. Müəllim məhz bu prosesin istiqamətvericisidir.

Müəllimliyin ən böyük gücü isə yalnız tədrisdə deyil. Bəzən bir müəllimin dediyi bir cümlə şagirdin gələcək seçiminə təsir edir. Bir müəllimin ona göstərdiyi inam özünəinamını dəyişir. Müəllimin verdiyi dəstək bir uşağın çətinlik qarşısında geri çəkilməməsinə səbəb olur. Bu təsiri heç bir dərslik, proqram və texnoloji vasitə tam əvəz edə bilməz.

Əslində, texnologiya inkişaf etdikcə müəllimin qarşısında yeni imkanlar da açılır. Süni intellekt dərsin hazırlanmasında, əlavə materialların hazırlanmasında və fərdi öyrənmə imkanlarının genişləndirilməsində müəllimə kömək edə bilər. Lakin texnologiyanın bütün imkanlarından istifadə edən yenə də müəllimdir. O, aləti seçir, istiqamət verir və onun təhsilə necə xidmət edəcəyini müəyyənləşdirir.

Bu baxımdan gələcəyin müəllimi texnologiya ilə rəqabət aparan insan deyil. O, texnologiyanı öz biliyi, təcrübəsi və pedaqoji yanaşması ilə birləşdirən şəxsdir.

Müəllimlik ona görə uca peşədir ki, müəllim yalnız bugünün şagirdinə dərs demir. O, gələcəyin həkimini, mühəndisini, jurnalistini, alimini, dövlət qulluqçusunu, valideynini və bir sözlə, cəmiyyətin gələcək üzvlərini yetişdirir.

Bir çox peşənin nəticəsi görülən işlə ölçülür. Müəllimin əməyinin nəticəsi isə illər sonra üzə çıxır. Onun yetişdirdiyi şagirdin uğurunda, cəmiyyətə verdiyi töhfədə, düzgün qərarında və hətta başqasına göstərdiyi münasibətdə müəllimin izi ola bilər.

Ona görə də dəyişən texnologiyalar, yeni təhsil modelləri və süni intellekt müəllimlik peşəsinin dəyərini azaltmır. Əksinə, bütün bu dəyişikliklərin içərisində insana yol göstərən, düşündürən, öyrədən və yetişdirən müəllimin rolu daha aydın görünür.

Müəllimlik sadəcə peşə deyil. Bu, gələcək nəsli formalaşdırmaq məsuliyyətidir.

Ayşən Vəli