Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Dezinformasiyasız jurnalistika: mətbuatımızda nələr dəyişməlidir?

Dezinformasiyasız jurnalistika: mətbuatımızda nələr dəyişməlidir?

Icma.az, Bakivaxti portalına istinadən məlumat yayır.

Müasir informasiya cəmiyyəti sürətlə inkişaf etdikcə məlumatın əldə olunması və yayılması prosesi də heç vaxt olmadığı qədər asanlaşıb.

Lakin bu imkanlarla yanaşı, informasiya mühitinin ən böyük problemlərindən biri olan dezinformasiya anlayışı da meydana çıxıb. Xüsusilə jurnalistika sahəsində dezinformasiya həqiqətə uyğun olmayan, manipulyasiya xarakterli məlumatların qəsdən və ya təsadüfən yayılması kimi təzahür edir. Dezinformasiyanın təsir gücü və yayılma sürəti rəqəmsal texnologiyaların inkişafı və sosial medianın dominantlaşması ilə daha da artır. Bu vəziyyət həm cəmiyyətin düzgün məlumatlanmasına mane olur, həm də demokratik prosesləri və ictimai münasibətləri ciddi şəkildə təhdid edir. Məhz bu səbəbdən jurnalistlər üçün dezinformasiyanın yayılmasının qarşısını almaq və ictimaiyyətə etibarlı məlumat təqdim etmək əsas prioritetlərdən birinə çevrilib.

Bəs Azərbaycan jurnalistikasında dezinformasiya meylləri hansı dərəcədə nizamlanır?

Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a açıqlama verən Bakı Dövlət Universiteti Jurnalistika fakültəsinin dosenti, filologiya elmləri doktoru, əməkdar jurnalist Qərənfil Dünyaminqızı bildirib ki, jurnalistikanın meydana gəlməsi insanların informasiyaya olan ehtiyacından irəli gəlib. İnformasiyanın öyrənilməsi, onun tirajlanması ilk dövrlərdə çox primitiv şəkildə həyata keçirilirdi. Lakin illər sonra elmi-texniki inqilabın nəticəsində informasiyanın ötürülməsi və istehsalı prosesi çox yüksək səviyyədə həyata keçirilməyə başladı:

"Heç də təsadüfi deyil ki, ötən əsri "informasiya əsri" adlandırırdılar. Dünyanın ən ucqar yerində belə əldə edilən informasiya ən qısa zaman çərçivəsində, daha dəqiq desək, 5 dəqiqə ərzində əldə etmək olur. Məlumat əldə etməyin bu və ya digər formada inkişaf etməsi isə "informasiya müharibəsi"nə gətirib çıxarır. Hətta bu proses elə səviyyəyə gəlib çatıb ki, bu gün dövlətlər və millətlər arasında "informasiya müharibəsi" geniş vüsət alıb. Bu, daha təhlükəlidir. Xüsusilə yanlış informasiyanın əldə edilməsi çox qorxulu problemdir. Məhz buna görə təkcə işgüzar adamlar yox, elm, siyasət adamları jurnalistikaya müxtəlif yöndən yanaşır. Düzdür, jurnalistika yalnız informasiya vermir, amma bilgiləndirmənin funksiyalarının hər birində informasiyalaşdırma anlayışına rast gəlinir".

Həmsöhbətimiz Azərbaycan jurnalistikanın sovet dövründə keçdiyi yola nəzərə salıb. Onun sözlərinə görə, marksizm-leninizm ideologiyasının qoyduğu tələblərə görə aparılan mətbuat işi yetəri qədər senzuralı və məhdud idi:

"Həmin zaman çərçivəsində ancaq Moskvanın təsdiqlədiyi informasiyaları İttifaq ərazisində yayımlanırdı. Bu tip mühitin formalaşması dezinformasiyaların sayının artmasına səbəb oldu. Çünki əldə edilən, göndərilən məlumatların böyük əksəriyyəti xüsusilə "feyk" əhəmiyyəti daşıyırdı. Qərblə bağlı yayımlanan məlumatlar buna nümunədir. Sovetlər ərazisində mətbuatda tirajlanan məlumatlarda Qərbdə vəziyyətin pis olduğu, orada işsizliyin vüsət aldığı, xalqın durumu ilə bağlı yalan məlumatlar işıqlandırıldı, bunun da əsas məqsədi "göz boyamaq" idi. Elmin, texnikanın yeniliyi təbliğ edilmədiyi üçün, internet jurnalistika anlayışının bizim mətbuatımızda yer almadığına görə bu tip yalan məlumatlar mətbuatımızda çox yer alırdı".

Qərənfil Dünyaminqızı: Jurnalistika ictimai rəy yaradır, cəmiyyəti səfərbər edir

Həmsöhbətimiz diqqətə çatdırıb ki, media nümayəndəsi hər şeydən öncə informasiyanın doğruluğunu təsdiqlədikdən sonra həmin bilgini cəmiyyətə yaymalıdır:

"Bu sahə düşündüyümüzdən daha ağır və məşəqqətlidir. Çünki jurnalistika ictimai rəy yaradır, cəmiyyəti səfərbər edir. Bu baxımdan mən bütün gənc jurnalistlərimizi tövsiyə edirəm ki, hər bir informasiyaya cəmiyyətə ötürülən məlumat kimi yanaşsınlar. Hər bir həmkarımız bilməlidir ki, araşdırılan informasiya sağlam şəkildə və geniş formada araşdırılmalı, təhlil edilməli, sonra tirajlanmalıdır. Həmin informasiyanın oxuculara çatdırılması jurnalistikaya olan inamı da artırır, müəllif imzasına olan dəyəri də yüksəldir. Dezinformasiyanın yayılması bu günümüzdə xüsusilə təhlükəlidir. Təəssüflə bildirmək istəyirəm ki, yalan məlumatların işıqlandırılması həm siyasi, həm iqtisadi, həm də digər sahələrdə çox böyük problemlərə, ixtişaşlara səbəb ola bilər. Necə deyərlər, böyük alovlar qığılcımdan doğur".

44 günlük Zəfərimizdə mediada yayılan dezinformasiyalarla bağlı sualımızı cavablandıran pedaqoq söyləyib ki, həmin vaxt Azərbaycanı özünə dost bilən ölkələr belə səhv məlumatlar dərc edirdi:

"Biz İkinci Qarabağ savaşı zamanı müşahidə etdik ki, bizi sevməyənlər də, özlərini mütəffiq adlandıranlar da yanlış informasiyalar yayır, cəmiyyədə çaxnaşma mühiti yaratmağa çalışırdılar. Bircə qardaş Türkiyə bu sahədə bizə dəstək oldu, hər gün cəbhədə əldə edilən nailiyyətləri, uğurları jurnalistikanın prinsiplərinə uyğun olaraq - dəqiq, qərəzsiz, vicdanlı şəkildə yayımladı, beynəlxalq arenaya səs sala bildi, həqiqətən də, xalqımızın yanında olduğunu nümayiş etdirdi. İnformasiya cəbhəsində türk xalqının bizim yanımızda olması sübut etdi ki, ölkəmizin haqq savaşı təkcə səngərlərdə getmirdi".

Son olaraq Q.Dünyamınqızı bir daha jurnalistlərə istənilən məlumatla məsuliyyətli şəkildə işləməyin vacibliyini xatırladıb. Müsahibimiz həqiqi informasiyanın cəmiyyətə ötürülməsinin əhəmiyyətini söyləyib:

"Biz klassiklərimiz bu mövzuda nümunə götürməliyik, onlara istinad etməliyik. Onların cızdığı dəst-xətdən bəhrələnməliyik. Dünya praktikasını araşdırmalıyıq, axtarmalıyıq, yenilikləri ortaya çıxarmalıyıq. İnformasiya cəmiyyətə yön verir, biz mətbuat nümayəndələri də həmin axını yaradan şəxslərik. Hər bir kəs özünə dövlətçilik, müstəqillik, istiqbal prinsiplərini nümunə götürərək yazmalıdır, yaratmalıdır. Dövlətimizlə bağlı olan doğru informasiyanın yayılması yükü ilə məhz kütləvi informasiya vasitələrinin üzərinə düşür. Buna görə də istənilən yazını yazmazdan əvvəl araşdırma aparılmalı, məsuliyyət dərk edilməlidir".

Əli Hüseynov

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:169
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 17 Yanvar 2025 11:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see268

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see261

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see257

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see255

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see250

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see244

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see241

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see236

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see224

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see215

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see211

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see205

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see203

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see200

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see200

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see198

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see197

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see194

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see191

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri