Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Dezinformasiyasız jurnalistika: mətbuatımızda nələr dəyişməlidir?

Dezinformasiyasız jurnalistika: mətbuatımızda nələr dəyişməlidir?

Icma.az, Bakivaxti portalına istinadən məlumat yayır.

Müasir informasiya cəmiyyəti sürətlə inkişaf etdikcə məlumatın əldə olunması və yayılması prosesi də heç vaxt olmadığı qədər asanlaşıb.

Lakin bu imkanlarla yanaşı, informasiya mühitinin ən böyük problemlərindən biri olan dezinformasiya anlayışı da meydana çıxıb. Xüsusilə jurnalistika sahəsində dezinformasiya həqiqətə uyğun olmayan, manipulyasiya xarakterli məlumatların qəsdən və ya təsadüfən yayılması kimi təzahür edir. Dezinformasiyanın təsir gücü və yayılma sürəti rəqəmsal texnologiyaların inkişafı və sosial medianın dominantlaşması ilə daha da artır. Bu vəziyyət həm cəmiyyətin düzgün məlumatlanmasına mane olur, həm də demokratik prosesləri və ictimai münasibətləri ciddi şəkildə təhdid edir. Məhz bu səbəbdən jurnalistlər üçün dezinformasiyanın yayılmasının qarşısını almaq və ictimaiyyətə etibarlı məlumat təqdim etmək əsas prioritetlərdən birinə çevrilib.

Bəs Azərbaycan jurnalistikasında dezinformasiya meylləri hansı dərəcədə nizamlanır?

Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a açıqlama verən Bakı Dövlət Universiteti Jurnalistika fakültəsinin dosenti, filologiya elmləri doktoru, əməkdar jurnalist Qərənfil Dünyaminqızı bildirib ki, jurnalistikanın meydana gəlməsi insanların informasiyaya olan ehtiyacından irəli gəlib. İnformasiyanın öyrənilməsi, onun tirajlanması ilk dövrlərdə çox primitiv şəkildə həyata keçirilirdi. Lakin illər sonra elmi-texniki inqilabın nəticəsində informasiyanın ötürülməsi və istehsalı prosesi çox yüksək səviyyədə həyata keçirilməyə başladı:

"Heç də təsadüfi deyil ki, ötən əsri "informasiya əsri" adlandırırdılar. Dünyanın ən ucqar yerində belə əldə edilən informasiya ən qısa zaman çərçivəsində, daha dəqiq desək, 5 dəqiqə ərzində əldə etmək olur. Məlumat əldə etməyin bu və ya digər formada inkişaf etməsi isə "informasiya müharibəsi"nə gətirib çıxarır. Hətta bu proses elə səviyyəyə gəlib çatıb ki, bu gün dövlətlər və millətlər arasında "informasiya müharibəsi" geniş vüsət alıb. Bu, daha təhlükəlidir. Xüsusilə yanlış informasiyanın əldə edilməsi çox qorxulu problemdir. Məhz buna görə təkcə işgüzar adamlar yox, elm, siyasət adamları jurnalistikaya müxtəlif yöndən yanaşır. Düzdür, jurnalistika yalnız informasiya vermir, amma bilgiləndirmənin funksiyalarının hər birində informasiyalaşdırma anlayışına rast gəlinir".

Həmsöhbətimiz Azərbaycan jurnalistikanın sovet dövründə keçdiyi yola nəzərə salıb. Onun sözlərinə görə, marksizm-leninizm ideologiyasının qoyduğu tələblərə görə aparılan mətbuat işi yetəri qədər senzuralı və məhdud idi:

"Həmin zaman çərçivəsində ancaq Moskvanın təsdiqlədiyi informasiyaları İttifaq ərazisində yayımlanırdı. Bu tip mühitin formalaşması dezinformasiyaların sayının artmasına səbəb oldu. Çünki əldə edilən, göndərilən məlumatların böyük əksəriyyəti xüsusilə "feyk" əhəmiyyəti daşıyırdı. Qərblə bağlı yayımlanan məlumatlar buna nümunədir. Sovetlər ərazisində mətbuatda tirajlanan məlumatlarda Qərbdə vəziyyətin pis olduğu, orada işsizliyin vüsət aldığı, xalqın durumu ilə bağlı yalan məlumatlar işıqlandırıldı, bunun da əsas məqsədi "göz boyamaq" idi. Elmin, texnikanın yeniliyi təbliğ edilmədiyi üçün, internet jurnalistika anlayışının bizim mətbuatımızda yer almadığına görə bu tip yalan məlumatlar mətbuatımızda çox yer alırdı".

Qərənfil Dünyaminqızı: Jurnalistika ictimai rəy yaradır, cəmiyyəti səfərbər edir

Həmsöhbətimiz diqqətə çatdırıb ki, media nümayəndəsi hər şeydən öncə informasiyanın doğruluğunu təsdiqlədikdən sonra həmin bilgini cəmiyyətə yaymalıdır:

"Bu sahə düşündüyümüzdən daha ağır və məşəqqətlidir. Çünki jurnalistika ictimai rəy yaradır, cəmiyyəti səfərbər edir. Bu baxımdan mən bütün gənc jurnalistlərimizi tövsiyə edirəm ki, hər bir informasiyaya cəmiyyətə ötürülən məlumat kimi yanaşsınlar. Hər bir həmkarımız bilməlidir ki, araşdırılan informasiya sağlam şəkildə və geniş formada araşdırılmalı, təhlil edilməli, sonra tirajlanmalıdır. Həmin informasiyanın oxuculara çatdırılması jurnalistikaya olan inamı da artırır, müəllif imzasına olan dəyəri də yüksəldir. Dezinformasiyanın yayılması bu günümüzdə xüsusilə təhlükəlidir. Təəssüflə bildirmək istəyirəm ki, yalan məlumatların işıqlandırılması həm siyasi, həm iqtisadi, həm də digər sahələrdə çox böyük problemlərə, ixtişaşlara səbəb ola bilər. Necə deyərlər, böyük alovlar qığılcımdan doğur".

44 günlük Zəfərimizdə mediada yayılan dezinformasiyalarla bağlı sualımızı cavablandıran pedaqoq söyləyib ki, həmin vaxt Azərbaycanı özünə dost bilən ölkələr belə səhv məlumatlar dərc edirdi:

"Biz İkinci Qarabağ savaşı zamanı müşahidə etdik ki, bizi sevməyənlər də, özlərini mütəffiq adlandıranlar da yanlış informasiyalar yayır, cəmiyyədə çaxnaşma mühiti yaratmağa çalışırdılar. Bircə qardaş Türkiyə bu sahədə bizə dəstək oldu, hər gün cəbhədə əldə edilən nailiyyətləri, uğurları jurnalistikanın prinsiplərinə uyğun olaraq - dəqiq, qərəzsiz, vicdanlı şəkildə yayımladı, beynəlxalq arenaya səs sala bildi, həqiqətən də, xalqımızın yanında olduğunu nümayiş etdirdi. İnformasiya cəbhəsində türk xalqının bizim yanımızda olması sübut etdi ki, ölkəmizin haqq savaşı təkcə səngərlərdə getmirdi".

Son olaraq Q.Dünyamınqızı bir daha jurnalistlərə istənilən məlumatla məsuliyyətli şəkildə işləməyin vacibliyini xatırladıb. Müsahibimiz həqiqi informasiyanın cəmiyyətə ötürülməsinin əhəmiyyətini söyləyib:

"Biz klassiklərimiz bu mövzuda nümunə götürməliyik, onlara istinad etməliyik. Onların cızdığı dəst-xətdən bəhrələnməliyik. Dünya praktikasını araşdırmalıyıq, axtarmalıyıq, yenilikləri ortaya çıxarmalıyıq. İnformasiya cəmiyyətə yön verir, biz mətbuat nümayəndələri də həmin axını yaradan şəxslərik. Hər bir kəs özünə dövlətçilik, müstəqillik, istiqbal prinsiplərini nümunə götürərək yazmalıdır, yaratmalıdır. Dövlətimizlə bağlı olan doğru informasiyanın yayılması yükü ilə məhz kütləvi informasiya vasitələrinin üzərinə düşür. Buna görə də istənilən yazını yazmazdan əvvəl araşdırma aparılmalı, məsuliyyət dərk edilməlidir".

Əli Hüseynov

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:174
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 17 Yanvar 2025 11:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see430

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see323

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see320

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see300

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see294

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see278

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see278

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see268

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see248

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see232

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see229

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see213

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see211

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see200

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see196

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see189

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see188

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see183

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see175

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri