Distant təhsil uşaq psixologiyasına birbaşa toxunan qərardır Əməkdar müəllim

Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev açıqlamasında bildirib ki, növbəti tədris ilindən distant təhsilin tətbiqi gözlənilir.

Redaktor.az distant təhsilin tətbiqi zamanı vəziyyətin necə olacağı haqqında keçmiş deputat, Əməkdar müəllim Sona Əliyevanın fikirlərini öyrəndi:

"Nazirin çıxışından mənim anladığım budur ki, deyəsən söhbət hamının distant oxumasından getmir, şagird sayı az olan bəzi məktəblərdə uşaqları uzaq məktəblərə aparmaq əvəzinə pilot distant-hibrid model tətbiq etmək planından gedir. Bu yanaşma isə mediada “gələn ildən şagird sayı az olan məktəblərdə distant təhsil” kimi təqdim olunub.

Amma burada iki həqiqəti çox açıq demək lazımdır. Birincisi, distant təhsil keyfiyyəti avtomatik artırmır. Pandemiya dövründən sonra aparılan tədqiqatlar və meta-analizlər göstərdi ki, uzunmüddətli məktəblərin bağlanması və genişmiqyaslı uzaqdan təhsil çox ölkədə öyrənmə itkiləri yaradıb; xüsusən də aztəminatlı ailələrdə və ibtidai sinif səviyyəsində təsir daha ağır olub. Yəni “internet var” cümləsi təkbaşına keyfiyyət demək deyil. İkincisi, distant modelin sosial inkişaf riski də var".

Əməkdar müəllim vurğuladı ki, uşaqlar məktəbdə təkcə təhsil almır, ünsiyyət, davranış, komanda işi, emosiyalarını idarə etməyi də orada formalaşdırır:

"Elmi araşdırmalar göstərir ki, uzunmüddətli uzaqdan təhsil uşaqlarda sosial təcrid, psixoloji gərginlik, dil və ünsiyyət bacarıqlarında zəifləmə kimi problemləri dərinləşdirir. Xüsusən 1-6-cı sinifdə “tam distant” model sosial bacarıqlar baxımından daha risklidir. Nazirin vurğuladığı infrastruktur hissəsinə də real baxmaq lazımdır: ölkədə təhsil müəssisələrinin fiber-optik şəbəkəyə qoşulması istiqamətində işlər aparılıb, amma şəbəkənin mövcudluğu ilə dərsin stabil işləməsi eyni şey deyil. Cihaz, kamera-səs keyfiyyəti, müəllimin iş yeri, platforma, texniki dəstək və evdə uşağın təhsil alma şərtləri eyni vaxtda həll olunmasa, distant model kağız üzərində hazır görünəcək, realda isə yarımçıq qalacaq. Bu pilot model yalnız o halda uğurlu ola bilər ki, “uşağı daşımayaq” məqsədi ilə yanaşı, təlim keyfiyyəti və sosial inkişaf üçün də dizayn edilsin. Yoxsa ilk il iki nəticə görəcəyik: bir qisim şagird üçün bu cür təhsil rahat olacaq, digər qisimdə isə həm öyrənmə, həm də sosiallaşma zəifləyəcək, dünya təcrübəsində də ən çox təkrarlanan mənzərə məhz budur. Bu mövzuda demək olar ki, distant təhsil “müasirlik vitrini” deyil. Bu, çox həssas, uşaq psixologiyasına birbaşa toxunan qərardır. Uğuru internetlə yox, bir sualla ölçəcəyik, uşaq həmin modeldə daha yaxşı öyrəndimi və sosial cəhətdən inkişaf edə bilirmi?"

Aytəkin TOFİQQIZI