Dövlətçilik və medianın strateji birliyi ŞƏRH

Hər bir dövlətin gücü yalnız onun iqtisadi imkanları, hərbi qüdrəti və diplomatik mövqeyi ilə müəyyən olunmur. Güclü dövlət eyni zamanda güclü informasiya siyasətinə, milli maraqları müdafiə edən peşəkar mediaya və cəmiyyətlə dövlət arasında sağlam kommunikasiya sisteminə malik olmalıdır. Məhz bu baxımdan Azərbaycanda milli mətbuatın inkişaf tarixi dövlətçilik tarixindən ayrı təsəvvür edilə bilməz.

Azərbaycan milli mətbuatı 151 illik inkişaf yolunda müxtəlif siyasi sistemlərin, mürəkkəb tarixi sınaqların və qlobal dəyişikliklərin şahidi olmuşdur. Lakin müstəqillik dövründə medianın inkişafı ilk dəfə olaraq sistemli dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Bu siyasətin memarı Ümummilli Lider Heydər Əliyev, onun müasir dövrün tələblərinə uyğun davamçısı isə cənab Prezident İlham Əliyev olmuşdur. 1993-cü ildə Azərbaycan mürəkkəb siyasi böhran, iqtisadi tənəzzül və informasiya xaosu ilə üz-üzə idi. Dövlət institutları zəifləmiş, cəmiyyət parçalanmış, media isə həm hüquqi, həm də iqtisadi baxımdan ciddi problemlərlə qarşılaşmışdı. Belə bir şəraitdə Ümummilli Lider Heydər Əliyev medianın inkişafını yalnız peşə məsələsi kimi deyil, dövlət quruculuğunun mühüm istiqaməti kimi qiymətləndirdi. Onun rəhbərliyi ilə həyata keçirilən islahatlar nəticəsində söz və mətbuat azadlığının hüquqi əsasları möhkəmləndirildi, informasiya mühitində demokratik prinsiplərin bərqərar olması üçün zəruri qanunvericilik bazası yaradıldı. 1998-ci ildə dövlət senzurasının ləğvi Azərbaycanın demokratik inkişaf tarixində ən mühüm siyasi qərarlardan biri oldu. Bu addım yalnız jurnalistlərin fəaliyyət imkanlarını genişləndirmədi, həm də dövlətin öz cəmiyyətinə olan etimadının göstəricisinə çevrildi. Ulu öndər Heydər Əliyev medianı dövlətə xidmət edən inzibati mexanizm kimi deyil, milli maraqların qorunmasına töhfə verən ictimai institut kimi qiymətləndirirdi. Onun jurnalistlərlə müntəzəm görüşləri, media nümayəndələrinin problemlərinə xüsusi həssaslıqla yanaşması və "Jurnalistlərin dostu" adına layiq görülməsi bu münasibətin siyasi mahiyyətini aydın şəkildə ortaya qoyurdu. Cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə isə bu strateji xətt yeni mərhələyə yüksəldi. Müasir dövrdə informasiya təhlükəsizliyi artıq milli təhlükəsizliyin ayrılmaz tərkib hissəsi hesab olunur. Buna uyğun olaraq media siyasəti də yalnız informasiya istehsalı ilə məhdudlaşmır, dövlətin ümumi inkişaf strategiyasının mühüm komponenti kimi həyata keçirilir. Medianın İnkişafı Agentliyinin yaradılması, "Media haqqında" Qanunun qəbul edilməsi, media subyektlərinin iqtisadi dayanıqlığının gücləndirilməsi, vergi güzəştlərinin tətbiqi, jurnalistlərin sosial müdafiəsinin genişləndirilməsi və peşəkarlığın yüksəldilməsinə yönəlmiş proqramlar göstərir ki, Azərbaycanda media sahəsində aparılan islahatlar kompleks və uzunmüddətli strateji xarakter daşıyır. Bu siyasətin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri milli maraqların qorunması ilə müasir texnologiyaların uzlaşdırılmasıdır. Rəqəmsallaşma, süni intellekt, sosial media platformalarının geniş yayılması və qlobal informasiya axınlarının sürətlənməsi media siyasətinə də yeni yanaşmalar tələb edir. Cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən islahatlar məhz bu reallıqlar nəzərə alınmaqla formalaşdırılır.

Azərbaycan mediası artıq yalnız ölkədaxili auditoriya üçün fəaliyyət göstərən informasiya vasitəsi deyil. O, beynəlxalq informasiya məkanında Azərbaycanın mövqeyini müdafiə edən, milli həqiqətləri dünyaya çatdıran strateji kommunikasiya institutudur. Bu baxımdan Şuşada keçirilən Qlobal Media Forumları da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qarabağın tacı olan Şuşanın beynəlxalq media dialoqunun mühüm mərkəzlərindən birinə çevrilməsi Azərbaycanın informasiya siyasətinin qlobal miqyas qazandığını göstərir. 44 günlük Vətən müharibəsi və sonrakı dövrdə Azərbaycan mediasının fəaliyyəti bu siyasətin real nəticələrini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Jurnalistlər yalnız xəbərləri çatdırmadılar; onlar informasiya cəbhəsində milli həmrəyliyin möhkəmlənməsinə, dezinformasiyaya qarşı mübarizəyə və Azərbaycanın haqlı mövqeyinin beynəlxalq ictimaiyyətə təqdim olunmasına mühüm töhfə verdilər. Bu təcrübə sübut etdi ki, güclü dövlət yalnız güclü ordu ilə deyil, həm də güclü media ilə öz maraqlarını daha səmərəli müdafiə edə bilir. Bu gün qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri milli medianın rəqabət qabiliyyətinin daha da artırılması, beynəlxalq əməkdaşlığının genişləndirilməsi, rəqəmsal transformasiyanın sürətləndirilməsi və jurnalistikanın peşə standartlarının yüksəldilməsidir. Qlobal informasiya mühitində etibarlı mənbə olmaq, saxta xəbərlərə qarşı dayanıqlı mexanizmlər qurmaq və milli maraqları ardıcıl şəkildə müdafiə etmək müasir media siyasətinin prioritet istiqamətləridir.

Əkinçinin maarifçilik ideyalarından başlayan yol bu gün müasir media siyasəti ilə yeni mərhələyə yüksəlmişdir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi dövlətçilik konsepsiyası cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə rəqəmsal əsrin tələblərinə uyğun zənginləşdirilmiş, Azərbaycan mediası milli maraqların qorunmasında, cəmiyyətin məlumatlandırılmasında və dövlətin beynəlxalq nüfuzunun möhkəmləndirilməsində strateji gücə çevrilmişdir. Məhz buna görə Azərbaycanda media siyasəti yalnız informasiya siyasəti deyil. Bu, dövlətçilik strategiyasının ayrılmaz hissəsi, milli maraqların müdafiəsinin mühüm sütunu və müasir Azərbaycanın davamlı inkişaf modelinin vacib istiqamətlərindən biridir.

Anar Abbasov,
YAP Nərimanov rayon təşkilatının sədr müavini