Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Döyülən uşaqlar böyüyəndə döyənə çevrilir... Bizə Pişik qadın lazımdırmı?

Döyülən uşaqlar böyüyəndə döyənə çevrilir... Bizə Pişik qadın lazımdırmı?

Kulis.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Kulis.az Gülər Qasımovanın “Uşağını döymə, dizini döy” yazısını təqdim edir.
Bu yaxınlarda Ağdamda 2023-cü il təvəllüdlü azyaşlının valideynləri tərəfindən ağır işgəncələrə məruz qalması haqqında xəbər hər kəsi sarsıtdı.
Cəmiyyət isə artıq yavaş-yavaş belə halların qarşısının alınması üçün danışır. Bəs cəmiyyətdə uşaqlara qarşı zorakılığın səbəbləri nələrdir? Bu barədə düşünən və danışan varmı?
Bir Marvel qəhrəmanı təsəvvür edin: “Pişik qadın”. Onun ancaq bir missiyası var, o da hər gecə çıxıb uşaqlarını döyənləri cəzalandırmaq, onları zəncirlə döymək. Bəlkə də, bu, bütün döyülən uşaqların qəhrəmanı, arzusu ola bilərdi.
Əslində, belə bir qəhrəman bir az da uydurma olmalı deyil. Uşaqları qorumaq dövlətin, cəmiyyətin, valideynin borcudur. Bu gün yeni süni zəka dövründə hələ də Azərbaycanda ən adi insani haqlarından məhrum, zorakılığa məruz qalan uşaqların olması ürəkağrıdan mənzərədir. Amma səbəb bilinmədən də heç nə düzəlməz - deyirlər.
“Əti sənin, sümüyü mənim”
“Əti sənin, sümüyü mənim” deyərdi uşaqlığım olan dövrdə övladlarını müəllimlərə təhvil verən valideynlər.
Bu cümlənin altında, əslində, həm də dünya böyüklüyündə bir zorakılıq yatdığını başa düşməzdilər. Çünki onlar üçün nə olursa olsun, intizam vacib idi. Uşaqların intizamı üçünsə döyülməkləri. Çoxumuz müəllim kötəyindən keçmişik və bunu lazımlı qəbul etmişik.
Ötən illərin birində məktəbdə döyülən bir şagird haqqında videoya gələn şərhlərin böyük əksəriyyəti müəllimlərin tərəfini tutur, özləri də bu yoldan keçdiklərini və bunun onlara həyat dərsi olduğunu bildirirdi.
Filosof Mişel Fukoya görə, ailələr mikro institutlardır. Məktəblərdə, həbsxanalarda olduğu kimi, ailədə də uşaqların davranışını formalaşdırmaq üçün qaydalar tətbiq edilir. Uşaqlar üçün döyülmək əvvəlcə cəza kimi görünsə də, sonradan qorxaraq özlərini idarə etməyi öyrənirlər.
Bəzi valideynlər övladlarını tərbiyələndirmək məqsədi ilə döydüklərini deyirlər ki, beləcə zorakılıq adiləşdirilmiş və intizam donu geydirilmiş olur.
Döyülən uşaqlar böyüyəndə özləri də döyənə çevrilir və bu nəsildən nəsilə keçən adi bir hala düşür, az qala adətə çevrilir.
Bizim bəzən işlətdiyimiz intizam, təhsil və ya hətta valideynlik məsuliyyəti kimi ifadələr gücü maskalayır.
Fuko deyirdi ki, bilik və güc bir-birindən ayrılmazdır. Tərbiyə və nizam-intizam sosium tərəfindən daha rahat qəbul edilsə də, əslində, gücün nümayişidir.

“Qızını döyməyən, dizini döyər”
Belə bir atalar sözü var ki, “qızını döyməyən dizinə döyər”. Xüsusilə qız uşaqlarını hədəfə alan və zorakılığı birbaşa təbliğ edən atalar sözünün mənşəyi yuxarıda bəhs edilən intizam metodlarına söykənir və patriarxal güc münasibətlərini möhkəmləndirir.
Sosioloq Pyer Burdyeyə görə, döyülərək böyüyən uşaq özü də bilmədən zorakılığı “normal valideynlik” olaraq görəcək. Bu, onların bir növ Habitusuna (alt şüurda, dərində ilişib qalan, nəsillərdən gələn “adət” və “vərdişlər”) çevrilir.
“Müəllim məni mənim xeyrimə döyür” deyən uşaq da özlüyündə zorakılığa haqq qazandırmış olur. Uşaqlar beləcə gücün bərabər bölünmədiyini öyrənirlər. Böyüklər əmr verir, sən riayət etməlisən. Necə ki, ailədə, cəmiyyətdə də qeyri-bərabərliyi asanlıqla qəbul edirlər.
Dominantlıq əsasında böyüyən uşaqlar sonralar dominantlığa tabe övladların valideynlərinə çevrilirlər.
Ölkədə hələ də döyülən, işgəncə görən uşaqların çoxluğuna baxanda sosioloq Emil Durkeimin dedikləri yerinə düşür.
O deyir: “Uşaq döymək sosial funksional olduğuna görə hələ də davam edir. Döyülmək fərdlərə ciddi ziyan vursa da, avtoritar bir ənənənin caynağında nəsildən nəslə keçir. Ailələr və məktəblər cəmiyyət onlardan nizam-intizam və tərbiyə gözlədiyinə görə zorakılığa meyl edir, çünki bu istək şəxsi sevgini aşır”.
Xülasə, biz yalnız normalar dəyişdikdən, cəmiyyətin fikri övlad sevgisindən daha az önəmli olduqdan, kollektiv şüurda “Uşaqları qorumaq lazımdır”, “Onlar qorunmağa layiqdirlər, zorakılığa yox” fikirləri formalaşdıqdan sonra uşaq döyülməsi haqqında daha az xəbər oxuya bilərik.
Onda nə “Pişik Qadına”, nə də zəncirə ehtiyac qalar. Yanlız sevgi və məsuliyyət yeni, sağlam nəsil yaradar.

"Xaç atası"nın rejissoru xəstəxanaya yerləşdirildi Azərbaycanlı artistlər “DosStar” festivalında çıxış edəcəklər "Bomboz həyat bağrımı çatladacaq..." - “Tütək səsi”nin Cəbrayıl rolunu niyə Şahmar Ələkbərova vermədilər?
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:159
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 04 Sentyabr 2025 12:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see447

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see318

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see310

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see295

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see294

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see286

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see265

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see249

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see245

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see225

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see224

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see215

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see214

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see211

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see202

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see200

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see197

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see196

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see188

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri