Icma.az
close
up
RU
Döyülən uşaqlar böyüyəndə döyənə çevrilir... Bizə Pişik qadın lazımdırmı?

Döyülən uşaqlar böyüyəndə döyənə çevrilir... Bizə Pişik qadın lazımdırmı?

Kulis.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Kulis.az Gülər Qasımovanın “Uşağını döymə, dizini döy” yazısını təqdim edir.
Bu yaxınlarda Ağdamda 2023-cü il təvəllüdlü azyaşlının valideynləri tərəfindən ağır işgəncələrə məruz qalması haqqında xəbər hər kəsi sarsıtdı.
Cəmiyyət isə artıq yavaş-yavaş belə halların qarşısının alınması üçün danışır. Bəs cəmiyyətdə uşaqlara qarşı zorakılığın səbəbləri nələrdir? Bu barədə düşünən və danışan varmı?
Bir Marvel qəhrəmanı təsəvvür edin: “Pişik qadın”. Onun ancaq bir missiyası var, o da hər gecə çıxıb uşaqlarını döyənləri cəzalandırmaq, onları zəncirlə döymək. Bəlkə də, bu, bütün döyülən uşaqların qəhrəmanı, arzusu ola bilərdi.
Əslində, belə bir qəhrəman bir az da uydurma olmalı deyil. Uşaqları qorumaq dövlətin, cəmiyyətin, valideynin borcudur. Bu gün yeni süni zəka dövründə hələ də Azərbaycanda ən adi insani haqlarından məhrum, zorakılığa məruz qalan uşaqların olması ürəkağrıdan mənzərədir. Amma səbəb bilinmədən də heç nə düzəlməz - deyirlər.
“Əti sənin, sümüyü mənim”
“Əti sənin, sümüyü mənim” deyərdi uşaqlığım olan dövrdə övladlarını müəllimlərə təhvil verən valideynlər.
Bu cümlənin altında, əslində, həm də dünya böyüklüyündə bir zorakılıq yatdığını başa düşməzdilər. Çünki onlar üçün nə olursa olsun, intizam vacib idi. Uşaqların intizamı üçünsə döyülməkləri. Çoxumuz müəllim kötəyindən keçmişik və bunu lazımlı qəbul etmişik.
Ötən illərin birində məktəbdə döyülən bir şagird haqqında videoya gələn şərhlərin böyük əksəriyyəti müəllimlərin tərəfini tutur, özləri də bu yoldan keçdiklərini və bunun onlara həyat dərsi olduğunu bildirirdi.
Filosof Mişel Fukoya görə, ailələr mikro institutlardır. Məktəblərdə, həbsxanalarda olduğu kimi, ailədə də uşaqların davranışını formalaşdırmaq üçün qaydalar tətbiq edilir. Uşaqlar üçün döyülmək əvvəlcə cəza kimi görünsə də, sonradan qorxaraq özlərini idarə etməyi öyrənirlər.
Bəzi valideynlər övladlarını tərbiyələndirmək məqsədi ilə döydüklərini deyirlər ki, beləcə zorakılıq adiləşdirilmiş və intizam donu geydirilmiş olur.
Döyülən uşaqlar böyüyəndə özləri də döyənə çevrilir və bu nəsildən nəsilə keçən adi bir hala düşür, az qala adətə çevrilir.
Bizim bəzən işlətdiyimiz intizam, təhsil və ya hətta valideynlik məsuliyyəti kimi ifadələr gücü maskalayır.
Fuko deyirdi ki, bilik və güc bir-birindən ayrılmazdır. Tərbiyə və nizam-intizam sosium tərəfindən daha rahat qəbul edilsə də, əslində, gücün nümayişidir.

“Qızını döyməyən, dizini döyər”
Belə bir atalar sözü var ki, “qızını döyməyən dizinə döyər”. Xüsusilə qız uşaqlarını hədəfə alan və zorakılığı birbaşa təbliğ edən atalar sözünün mənşəyi yuxarıda bəhs edilən intizam metodlarına söykənir və patriarxal güc münasibətlərini möhkəmləndirir.
Sosioloq Pyer Burdyeyə görə, döyülərək böyüyən uşaq özü də bilmədən zorakılığı “normal valideynlik” olaraq görəcək. Bu, onların bir növ Habitusuna (alt şüurda, dərində ilişib qalan, nəsillərdən gələn “adət” və “vərdişlər”) çevrilir.
“Müəllim məni mənim xeyrimə döyür” deyən uşaq da özlüyündə zorakılığa haqq qazandırmış olur. Uşaqlar beləcə gücün bərabər bölünmədiyini öyrənirlər. Böyüklər əmr verir, sən riayət etməlisən. Necə ki, ailədə, cəmiyyətdə də qeyri-bərabərliyi asanlıqla qəbul edirlər.
Dominantlıq əsasında böyüyən uşaqlar sonralar dominantlığa tabe övladların valideynlərinə çevrilirlər.
Ölkədə hələ də döyülən, işgəncə görən uşaqların çoxluğuna baxanda sosioloq Emil Durkeimin dedikləri yerinə düşür.
O deyir: “Uşaq döymək sosial funksional olduğuna görə hələ də davam edir. Döyülmək fərdlərə ciddi ziyan vursa da, avtoritar bir ənənənin caynağında nəsildən nəslə keçir. Ailələr və məktəblər cəmiyyət onlardan nizam-intizam və tərbiyə gözlədiyinə görə zorakılığa meyl edir, çünki bu istək şəxsi sevgini aşır”.
Xülasə, biz yalnız normalar dəyişdikdən, cəmiyyətin fikri övlad sevgisindən daha az önəmli olduqdan, kollektiv şüurda “Uşaqları qorumaq lazımdır”, “Onlar qorunmağa layiqdirlər, zorakılığa yox” fikirləri formalaşdıqdan sonra uşaq döyülməsi haqqında daha az xəbər oxuya bilərik.
Onda nə “Pişik Qadına”, nə də zəncirə ehtiyac qalar. Yanlız sevgi və məsuliyyət yeni, sağlam nəsil yaradar.

"Xaç atası"nın rejissoru xəstəxanaya yerləşdirildi Azərbaycanlı artistlər “DosStar” festivalında çıxış edəcəklər "Bomboz həyat bağrımı çatladacaq..." - “Tütək səsi”nin Cəbrayıl rolunu niyə Şahmar Ələkbərova vermədilər?
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:173
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 04 Sentyabr 2025 12:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see327

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see319

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see315

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see306

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see287

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see267

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see254

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see249

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see248

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see247

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see242

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see219

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see219

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see213

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see204

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see198

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see195

Əliyevlə deyil, kimlə imzalayım? Lula da Silva ilə?

18 Noyabr 2026 21:19see183

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see183

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri