Dünya əhalisi sürətlə qocalır Pensiya yaşı ARTIR

Dünya əhalisi sürətlə qocalır.

Modern.az-ın məlumatına görə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) proqnozları bunu deməyə əsas verir.

2025-ci ilin yanvar ayına olan məlumatlara görə, dünya əhalisi 8,09 milyard nəfərə çatıb. 2025-ci il üçün 65 yaş və yuxarı əhalinin ümumi əhali içindəki payına görə ən yaşlı ölkələr Monako (əhalisinin təxminən 36%-i 65 yaş və yuxarıdır) və Yaponiyadır (təxminən 30%-i 65 yaş və yuxarıdır). İspaniya kimi ölkələr də əhalisinin yaşlanması ilə diqqət çəkir, burada 65 yaş və yuxarı olanların nisbəti 21,6% təşkil edir. Qlobal miqyasda isə bu göstərici orta hesabla 10,4%-dir.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının proqnozlarına əsasən, 2050-ci ilə qədər 65 yaş və yuxarı olan insanların dünya əhalisindəki payı 10%-dən 16%-ə yüksələcək.

Qeyd edək ki, Azərbaycanda 65 yaşdan yuxarı olan əhalinin sayı dünya üzrə orta göstəricidiən bir qədər aşağıdır.

Əhalinin yaşlanması prosesi xüsusilə inkişaf etmiş ölkələrdə daha sürətlə gedir. Məsələn, Yaponiya, İtaliya və Almaniya kimi ölkələrdə yaşlı əhalinin nisbəti yüksəkdir və bu, iqtisadi və sosial sahələrdə bir sıra çətinliklər yaradır. Bu ölkələrdə doğum səviyyəsinin aşağı olması və həyat müddətinin uzanması nəticəsində əhalinin orta yaşı artmaqdadır.

Yaşlanma ilə bağlı problemləri həll etmək üçün müxtəlif ölkələr tədbirlər həyata keçirirlər. Məsələn, bəzi ölkələr pensiya yaşını artıraraq və ya pensiya sistemində islahatlar apararaq maliyyə yükünü azaltmağa çalışırlar. Digərləri isə yaşlı əhalinin əmək bazarında daha uzun müddət qalmasını təşviq edərək işçi qüvvəsinin azalmasının qarşısını almağa cəhd edirlər. Bundan əlavə, bəzi ölkələr miqrasiya siyasətini yumşaldaraq gənc işçi qüvvəsinin axınını təmin etməyə çalışırlar.

Əhalinin yaşlanması həm də səhiyyə sistemlərinə əlavə yük gətirir. Xroniki xəstəliklərin artması və yaşlı əhalinin xüsusi qayğıya ehtiyacı olması səbəbindən səhiyyə xərcləri artır. 

Modern Təhlil və Araşdırma Qrupu