“Dünyada beş “barıt çəlləyi“: 2026 cı ildə potensial münaqişə zonaları“ “The Independent“

"Müxtəlif regionlarda lokal münaqişələr qlobal qarşıdurmaya çevrilə bilər..."

2026-cı ildə dünyada bir neçə yeni qarşıdurma alovlana bilər. Ən çox risk daşıyan bölgələr - Baltikyanı ölkələr, Venesuela, Sudan, Cənubi Asiya və Tayvan hesab olunur. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Independent" nəşri yazıb.

Siyasətçi və analitik Robert Foks yazır ki, Qərb hökumətləri bu çağırışlara hazır deyil və "dünyadakı beş barıt çəlləyi" artıq partlamağa hazırdır.

Baltikyanı ölkələr və Avropa

Vladimir Putin bildirib ki, Rusiya Ukraynada qalib gələnədək mübarizə aparacaq və Avropa Rusiyaya qarşı müharibəyə hazırdırsa, Rusiya dərhal hərəkət etməyə hazırdır. Kremlin təxribatları Baltikyanı ölkələrdə, Şimali Atlantikada və Balkanlarda mümkündür.

Rusiyalı sualtı gəmilər Baltik və Britaniya sularında NATO-nun "Atlantik Bastion" təhlükəsizlik proqramının sınanmasına səbəb ola bilər. Bu arada Tramp administrasiyası Moskva ilə münasibətləri yumşaldarkən, Kremlin hərəkətləri risk yaradır.

Cənubi Amerika və Venesuela

ABŞ üçün ikinci risk zonası Amerikadır. Yeni Milli Təhlükəsizlik Strategiyasına əsasən, ABŞ Venesuelada rejim dəyişikliyinə yönəlmiş planlar hazırlaya bilər. Hərbi müdaxilə uzunmüddətli vətəndaş müharibəsinə səbəb ola bilər, regional sabitliyi Ekvadordan Qayanaya qədər pozar. Bu prosesdə əsas motiv neftdir və ABŞ qlobal neft hegemonluğunu artırmaq istəyir.

Sudan və Yaxın Şərq

Sudan, Qəzza bölgəsi, Yəmən və digər bölgələr yeni münaqişələr üçün potensial "barıt çəlləyi"dir. Burada Ərəbistan və BƏƏ maraqları vasitəsilə açıq müharibələr davam edir, İranın qeyri-sabit rejimi isə İsrailə və ya regiondakı müttəfiqlərinə qarşı hücum edə bilər. Afrikada isə silahlanma və strateji sərvətlər uğrunda Çin agentləri və kriminal qruplar arasında qarşıdurma davam edir.

Cənubi və Cənub-Şərqi Asiya

Hindistan və Pakistan arasında Kəşmir və Əfqanıstan məsələləri hələ də gərgindir. Hindistan-Çin sərhədi də sakit deyil. Tailand və Kamboca arasında isə gərginlik davam edir.

Tayvan və Çin

Ən böyük narahatlıq mənbəyi Tayvandır. Çin rəhbərliyi 2026-cı ildə Tayvana qarşı hər hansı hərəkəti gecikdirmədən həyata keçirə bilər. Bu, Hindistan, Yaponiya, Avstraliya və ABŞ daxil olmaqla regional aktorların böyük cavab reaksiyasına səbəb ola bilər. Ən pis halda, qlobal qarşıdurma riskini doğura bilər.

Müasir təhlükələr

Gələcək münaqişələrin sadəcə coğrafi və hərbi aspektlərlə məhdudlaşmayacağı vurğulanır. Kiberhücumlar, informasiya müharibəsi və digər təsir vasitələri də təhlükə yaradır.

Məsələn, Britaniyada "Jaguar Land Rover" şirkətinə edilən kiberhücumun ziyanı 1,5 milyard funt sterlinq, milli iqtisadiyyat üçün isə 5 milyard funt təşkil edib. "Qara meduza" fenomeni kimi yeni bioloji və kimyəvi silahlar da eyni zamanda görünməz və ölümcül təhlükə yarada bilər.

Beləliklə, 2026-cı il dünya siyasətində yüksək gərginlik ili olacaq. Müxtəlif regionlarda lokal münaqişələr qlobal qarşıdurmaya çevrilə bilər, hökumətlər isə həm hərbi, həm də kiber təhlükələrə hazır olmalıdır.