Dünyada tüğyan edən virus infeksiyalarından necə qorunmalı?

Nə etməli? Professorun məsləhətləri

Hazırda tənəffüs yollarının virus infeksiyaları – qrip və qripəbənzər xəstəliklər
geniş yayılmışdır. Bir çox hallarda bu xəstəliklərə dəqiq diaqnoz qoyula bilmir, ona
görə də ümumiləşdirilmiş adla tənəffüs yollarının virus infeksiyaları adı altında
müalicə olunur. Xüsusən uşaqlarda, eləcə də ahıl yaşlı insanlarda və müxtəlif
səbəblərdən orqanizmin müdafiə qabiliyyəti zəifləmiş insanlarda bu xəstəliklər daha
ağır gedişə malik olub fəsadlaşmalarla nəticələnir.

Müsahibimiz tibb elmləri doktoru, professor, Asiya Elmlər Akademiyasının
həqiqi üzvü Akif Qurbanovdur.

- Hazırda virus infeksiyaları geniş yayılıb.
Onların orqanizmə nə kimi təsiri ola bilər və bu barədə sizin tövsiyələriniz nədir?
Bəli, virus infeksiyaları yenidən geniş yayılıb və insanlar bədən müqavimətini
gücləndirmək üçün müxtəlif üsullara əl atırlar. Xəstəliyin ilk dövrlərində zökəm əlamətləri,
öskürək, yüksək hərarət, əzələ və baş ağrıları, yorğunluq kimi hallara çox rast gəlinir. Lakin
virus infeksiyaları yalnız bu əlamətlərlə kifayətlənmir, onlar ciddi sistemli iltihabi və
immun reaksiyalara səbəb ola bilər. Məsələn, respirator viruslar epitel hüceyrələrini
zədələyir, tənəffüs yollarında iltihabi proses yaradır və bəzən bronxit, pnevmoniya kimi
ağırlaşmalara yol aça bilər. Bundan əlavə, virus infeksiyaları bəzən sitokin fırtınasını
tətikləməklə sistemli iltihab reaksiyası törədərək orqanların funksiyalarını zədələyə bilər.
Viruslar immuniteti zəiflədə bilər, bu da bakterial infeksiyaların qoşulma riskini artırır. Bu
səbəbdən virus infeksiyalarında tək simptomları aradan qaldırmaq kifayət deyil, immun
sistemini dəstəkləmək də vacibdir.

- Sizin fikrinizcə, insanlar nə etməlidirlər ki, bu kimi fəsadlardan uzaq
olsunlar?

- Bu hallarda yüksəkdozalı vitamin C immun sisteminə təsir edərək virus
infeksiyalarının profilaktika və müalicəsində olduqca əhəmiyyətlidir. Yüksəkdozalı vitamin
C immun hüceyrələrin aktivliyini normallaşdıraraq interferon sintezini artırmaqla virus və
bakteriyalara qarşı müdafiəni artırır, antioksidant təsir göstərir. Beləliklə, yüksəkdozalı
vitamin C orqanizmin antiviral müdafiə mexanizmlərini stimullaşdırır, sərbəst radikalları
neytrallaşdırır və virusun hüceyrələrə verdiyi zərərləri azaltmağa kömək edir.
Qeyd etmək istərdim ki, Covid-19 kimi ciddi respirator virus infeksiyasının tuğyan
etdiyi zaman yüksəkdozalı vitamin C sitokin fırtınasının yaratdığı oksidativ stresi
azaltmaqla, immun cavabı tənzimləyib, fəsadlaşmaları minimuma endirərərək xeyli insan
həyatın xilas etmişdir. Öz effektini sübut etdiyinə görə yüksəkdozalı vitamin C (7,5 qram,
50 ml-lik venadaxili infuziya məhlulu) dünyada, eləcə də Azərbaycanda Covid-19
xəstəliyinin müalicə protokoluna daxil edilmişdir. Bu protokola əsasən yüksəkdozalı
vitamin C gündəlik venadaxili infuziya şəklində 5 gün müddətində təyin edilir.
Hazırda müşahidə olunan respirator virus infeksiyaları Covid-19 qədər zədələyici
deyil və yüksəkdozalı vitamin C orqanizmin antiviral müdafiəsini gücləndirərək
simptomları daha tez, effektiv azaltmağa və bərpa prosesini sürətləndirməyə kömək edir.
Hesab edirik ki, tənəffüs yollarının virus infeksiyalarının müalicəsində yüksəkdozalı
vitamin C gündəlik venadaxili infuziya şəklində 3 gün müddətində təyin edilməsi kifayətdir.

 Virus infeksiyasında antibiotiklər əvəzinə yüksəkdozalı vitamin C
istifadəsi nə dərəcədə məqsədəuyğundur?

Virus infeksiyaları antibiotiklərlə müalicə olunmur, çünki antibiotiklər yalnız
bakteriyalara təsir edir. Virus infeksiyaları zamanı antibiotik qəbulu immuniteti zəiflədə
bilər və əlavə stress yaradır. Yüksəkdozalı vitamin C isə antioksidant və
immunomodulyator xüsusiyyətləri hesabına orqanizmin müdafiəsini dəstəkləyərək
virusların çoxalmasını ləngidir, həm də iltihabi prosesləri zəiflədir.

 Yüksəkdozalı vitamin C yalnız respirator virus infeksiyalarında istifadə
olunur, yoxsa başqa hallarda da faydalıdır?

Yüksəkdozalı vitamin C çoxşaxəli təsir göstərir və yalnız respirator virus
infeksiyasında deyil, digər hallarda da faydalıdır. Məsələn, orqanizmdə ömür boyu
saxlanılmaqla vaxtaşırı aktivləşən herpesvirus infeksiyalarında (sadə herpes,
sitomeqalovirus infeksiyası, infeksion mononukleoz, qurşaqlı uçuq, xroniki yorğunluq
sindromu və s.) yüksəkdozalı vitamin C virusun orqanizmdə replikasiyasını zəiflədir və
zədələnmiş hüceyrələrin bərpasını sürətləndirir. Allergik və iltihabi proseslərdə antioksidant
xüsusiyyəti sayəsində reaktiv oksigen radikallarını neytrallaşdırır, immun cavabı
tənzimləyir və allergiya əlamətlərini zəiflədir. Hətta xərçəng xəstəliyinin kompleks
konservativ müalicəsində onun effektivliyi elmi tədqiqatlarla sübut edilmişdir.
Ümumiyyətlə, iltihabi proseslərlə əlaqəli istənilən patologiyalarda sərbəst radikalların
yüksəkdozalı vitamin C ilə neytrallaşdırılması hüceyrə zədələnmələrini azaltmaqla
xəstəliyin daha tez və fəsadlaşmalar olmadan sağalmasını təmin edir.

Saglamolun.Az