Icma.az
close
up
RU
Dünyada yalnız bir adada bitən unikal ağaclar tezliklə yox ola bilər

Dünyada yalnız bir adada bitən unikal ağaclar tezliklə yox ola bilər

Icma.az, Qaynarinfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Göbələk formasında tacları və qan rəngində şirəsi ilə tanınan əjdaha ağacları yalnız Yəmənə məxsus Sokotra adasında yetişir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Independent" nəşrinin yazdığına görə, bu nadir ağac növü iqlim dəyişikliyi səbəbindən məhv olmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir.

Sokotra adası Ərəb dənizində, Afrika Burnundan təxminən 240 kilometr məsafədə yerləşir. Adanın ekosistemi 825 bitki növünü əhatə edir, onların üçdə birindən çoxu yalnız burada rast gəlinir. Bu səbəbdən adaya UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısında yer verilib. Adada həmçinin butulka formalı ağaclar, ladanağacı və turistləri cəlb edən əjdaha ağaclarından ibarət meşələr mövcuddur.

Əjdaha ağacları təkcə botanik maraq doğuran bir növ deyil, həm də Sokotra ekosisteminin dayağıdır. Onların çətirə bənzər tacları duman və yağış suyunu torpağa yönləndirərək, ətrafdakı digər bitkilərin quraq iqlimdə inkişafına şərait yaradır.

Vaxtilə Sokotrada bu ağaclardan çox sayda olub. Lakin son illərdə artan siklonlar, adada sərbəst otlayan keçilər və Yəməndə davam edən vətəndaş qarşıdurmaları həm bu növü, həm də onun dəstəklədiyi unikal ekosistemi məhvə aparır. Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, müdaxilə olunmazsa, bu ağaclar bir neçə əsr ərzində tamamilə yox ola bilər və bununla yanaşı bir çox digər növlər də sıradan çıxacaq.

"Nature Climate Change" jurnalında 2017-ci ildə dərc olunmuş araşdırmaya görə, son onilliklərdə Ərəb dənizində güclü siklonların sayı xeyli artıb və bu prosesin nəticələrini Sokotranın əjdaha ağacları ödəyir.

Məsələn, 2015-ci ildə adanı ard-arda iki güclü siklon vurub və bu, misli görünməmiş dağıntılara səbəb olub. Bəzilərinin yaşı 500 ildən çox olan minlərlə ağac kökündən qopub. 2018-ci ildə isə bu fəlakət başqa bir siklonla davam edib. Alimlər bildirirlər ki, istixana qazlarının tullantıları artmağa davam etdikcə, fırtınaların intensivliyi də artacaq.

Lakin təbii fəlakətlər tək təhlükə deyil. Məsələn, şam və palıd ağacları ildə 60–90 sm böyüdüyü halda, əjdaha ağacları cəmi 2–3 sm inkişaf edir. Onlar yetkinliyə çatana qədər keçilər tərəfindən yeyilir. Hazırda bu ağacların cücərib böyüyə bildiyi yeganə yer – qorunan tingliklərdir.

"Əksər araşdırılmış meşələr artıq 'yetkin dövrünü keçmiş' hesab olunur – orada nə cavan ağac var, nə də cücərti. Sadəcə qocalmış, tədricən yıxılıb ölən ağaclar qalır və demək olar ki, təbii bərpa prosesi baş vermir,” – deyə biomüxtəliflik üzrə alim Alan Forrest bildirib.

Tingliklərdə ağacların çoxalması daha sabit və iqlim dəyişikliyinə qarşı dayanıqlı olsa da, Yəməndəki vətəndaş müharibəsi bu fəaliyyətləri maliyyə baxımından məhdudlaşdırır. Hökumət ölkənin sabitliyini təmin etməyə yönəlib və ekoloji məsələlərə yetərincə resurs ayıra bilmir.

Qeyd edək ki, daha əvvəl də Avropanın məşhur SPA kurortlarının iqlim dəyişikliyi səbəbindən təhlükə altında olduğu bildirilmişdi. Artan temperatur, daşqınlar və quraqlıqlar bu təbii mənbələri yox olmaqla üz-üzə qoyur.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:229
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 22 May 2025 23:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri