Icma.az
close
up
RU
Dünyada yalnız bir adada bitən unikal ağaclar tezliklə yox ola bilər

Dünyada yalnız bir adada bitən unikal ağaclar tezliklə yox ola bilər

Icma.az, Qaynarinfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Göbələk formasında tacları və qan rəngində şirəsi ilə tanınan əjdaha ağacları yalnız Yəmənə məxsus Sokotra adasında yetişir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Independent" nəşrinin yazdığına görə, bu nadir ağac növü iqlim dəyişikliyi səbəbindən məhv olmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir.

Sokotra adası Ərəb dənizində, Afrika Burnundan təxminən 240 kilometr məsafədə yerləşir. Adanın ekosistemi 825 bitki növünü əhatə edir, onların üçdə birindən çoxu yalnız burada rast gəlinir. Bu səbəbdən adaya UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısında yer verilib. Adada həmçinin butulka formalı ağaclar, ladanağacı və turistləri cəlb edən əjdaha ağaclarından ibarət meşələr mövcuddur.

Əjdaha ağacları təkcə botanik maraq doğuran bir növ deyil, həm də Sokotra ekosisteminin dayağıdır. Onların çətirə bənzər tacları duman və yağış suyunu torpağa yönləndirərək, ətrafdakı digər bitkilərin quraq iqlimdə inkişafına şərait yaradır.

Vaxtilə Sokotrada bu ağaclardan çox sayda olub. Lakin son illərdə artan siklonlar, adada sərbəst otlayan keçilər və Yəməndə davam edən vətəndaş qarşıdurmaları həm bu növü, həm də onun dəstəklədiyi unikal ekosistemi məhvə aparır. Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, müdaxilə olunmazsa, bu ağaclar bir neçə əsr ərzində tamamilə yox ola bilər və bununla yanaşı bir çox digər növlər də sıradan çıxacaq.

"Nature Climate Change" jurnalında 2017-ci ildə dərc olunmuş araşdırmaya görə, son onilliklərdə Ərəb dənizində güclü siklonların sayı xeyli artıb və bu prosesin nəticələrini Sokotranın əjdaha ağacları ödəyir.

Məsələn, 2015-ci ildə adanı ard-arda iki güclü siklon vurub və bu, misli görünməmiş dağıntılara səbəb olub. Bəzilərinin yaşı 500 ildən çox olan minlərlə ağac kökündən qopub. 2018-ci ildə isə bu fəlakət başqa bir siklonla davam edib. Alimlər bildirirlər ki, istixana qazlarının tullantıları artmağa davam etdikcə, fırtınaların intensivliyi də artacaq.

Lakin təbii fəlakətlər tək təhlükə deyil. Məsələn, şam və palıd ağacları ildə 60–90 sm böyüdüyü halda, əjdaha ağacları cəmi 2–3 sm inkişaf edir. Onlar yetkinliyə çatana qədər keçilər tərəfindən yeyilir. Hazırda bu ağacların cücərib böyüyə bildiyi yeganə yer – qorunan tingliklərdir.

"Əksər araşdırılmış meşələr artıq 'yetkin dövrünü keçmiş' hesab olunur – orada nə cavan ağac var, nə də cücərti. Sadəcə qocalmış, tədricən yıxılıb ölən ağaclar qalır və demək olar ki, təbii bərpa prosesi baş vermir,” – deyə biomüxtəliflik üzrə alim Alan Forrest bildirib.

Tingliklərdə ağacların çoxalması daha sabit və iqlim dəyişikliyinə qarşı dayanıqlı olsa da, Yəməndəki vətəndaş müharibəsi bu fəaliyyətləri maliyyə baxımından məhdudlaşdırır. Hökumət ölkənin sabitliyini təmin etməyə yönəlib və ekoloji məsələlərə yetərincə resurs ayıra bilmir.

Qeyd edək ki, daha əvvəl də Avropanın məşhur SPA kurortlarının iqlim dəyişikliyi səbəbindən təhlükə altında olduğu bildirilmişdi. Artan temperatur, daşqınlar və quraqlıqlar bu təbii mənbələri yox olmaqla üz-üzə qoyur.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:231
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 22 May 2025 23:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri