Icma.az
close
up
RU
“Dur və get: İsraildə iflicə qarşı dərman hazırlanır“ “Detaly“ nəşri

“Dur və get: İsraildə iflicə qarşı dərman hazırlanır“ “Detaly“ nəşri

Moderator.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

"Eksperimental müalicə iflic xəstələrə həyat verə bilər..."

Təl-Əviv Universitetinin professoru Tal Dvirin startapı İsraildə iflic xəstələrinin seçilməsi üçün icazə alıb. Səhiyyə Nazirliyi eksperimental müalicə üçün 8 xroniki onurğa beyni travmalı xəstəni təsdiqləyib. Məqsəd: insanların yenidən hərəkət qabiliyyətini bərpa etməkdir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "detaly.co" nəşri yazıb.

Siçanlardan insana: ilk nəticələr ümidvericidir

Eksperimentlərdə siçanların arxa ayaqları tamamilə hərəkətsiz olub. Müalicədən sonra isə dörd ayaqla sərbəst hərəkət edib, arxa ayaqların gücü ön ayaqlardan geri qalmayıb.

Əvvəlki təcrübələr göstərir ki, professor Dvirin metodikası ilə hazırlanmış transplantatı alan heyvanların 80 faizi normal gəzmə qabiliyyətini bərpa edir. Nəticələr 2022-ci ildə "Advanced Science" jurnalında yayımlanıb. İnsanlarda isə nəticələrin görünməsi hələ iki il gözlənilir.

Kimlər seçiləcək?

İsrail Səhiyyə Nazirliyi "məhrum edilmiş xəstələr üçün empatik tətbiq"i təsdiqləyib, yəni hələ qeydə alınmamış dərmanla ciddi xəstələr müalicə olunacaq. 8 seçilmiş xəstə 2026-cı ilin ikinci yarısında müəyyən ediləcək.

İlk xəbərlər yayılandan sonra isə şirkətə iflic xəstələr və yaxınlarından yüzlərlə müraciət gəlib. "Seçimi tibb əməkdaşlarımız həyata keçirir. Əvvəlcə 1-1,5 il əvvəl travma almış gənc xəstələr müalicə olunacaq", - bunu startap meneceri və "Matricelf" şirkətinin direktoru Gil Hakim deyib.

Transplantat necə hazırlanır?

Hər xəstədən əvvəlcə 20 ml qan götürülür və induksiya olunmuş pluripotent kök hüceyrələrə çevrilir. Bu texnologiya 2012-ci ildə Nobel mükafatı alıb. Sonra xəstənin bədənindən "piylik" adlanan xüsusi yağ toxuması götürülür - bu, gələcək onurğa beyni toxumasının böyüməsi üçün təbii inkubator rolunu oynayır. 

Yağ toxuması həm də limfa hüceyrələri və mikro-mühit hüceyrələri ilə zəngindir. Onlardan hazırlanmış "mikro-konstruktorlar" 1 mm diametrində, balıq yumurtasına bənzəyən kiçik toplar şəklində olur. Cərrah sərt onurğa qişasını açır, zədələnmiş toxumaları çıxarır və bu "topları" boşluğa yerləşdirir. Sonra toxumalar özləri böyüyür və bərpa prosesi başlayır.

Təhlükəsizlik və uzunmüddətli müşahidə

FDA standartlarına uyğun olaraq, eksperiment iştirakçıları 1,5 il müşahidə olunacaq. Gil Hakim isə deyir ki, ilk xəstələr 15 il boyunca izlənəcək, beləliklə ən uzaq nəticələr belə öyrəniləcək. Siçanlar üzərində aparılan testlərdə 80 faiz bərpa olub, qalan 20 faiz isə daha yavaş inkişaf edib. Bu, insanlarda da bənzər şəkildə müşahidə olunacaq.

Texnologiyanın üstünlükləri

İsrailin metodikası digər hüceyrə terapiyalarından fərqlənir - transplantat tamamilə şəxsi hüceyrələrdən hazırlanır, buna görə də orqanizm tərəfindən rədd edilmə riski minimumdur.

Rəqiblər həm bioloqlar, həm də texnoloji şirkətlərdir. Məsələn, Elon Maskın layihəsi iflic xəstələr üçün elektron neyrointerfeys hazırlayır. Lakin Dvirin texnologiyası həm daha ucuz, həm də effektivdir.

Hazırda bir transplantatın qiyməti təxminən 1 milyon dollar olsa da, avtomatlaşdırma və miqyaslandırma ilə bu xeyli azalacaq. Gil Hakim vurğulayır ki, paralitik xəstəyə həyat boyunca 5-6 milyon dollar xərclənir. PLX-R18 texnologiyası isə problemi birdəfəlik həll edə bilər.

Gələcək perspektivlər

İsrail yaxın gələcəkdə istehsalı ölkəyə gətirəcək, beləliklə xərclər yarıbayarı azalacaq. Dünyadakı xəstələrdən qan və yağ toxuması götürüləcək, altı ay sonra isə hazır transplantatlar İsraildən göndəriləcək.

Bu texnologiya yalnız iflicin müalicəsi ilə məhdudlaşmır. Dvirin metodikası gələcəkdə böyrək, bağırsaq və digər orqan funksiyalarının bərpası üçün də istifadə oluna bilər.

İsrail artıq bu sahədə dünya mərkəzinə çevrilməyə hazırdır - burada xəstələr üçün eksperimental transplantatlar hazırlanacaq, yeni texnologiyalar sınanacaq və paralitik insanların həyatı tamamilə dəyişəcək.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 04 Oktyabr 2025 23:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see327

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see309

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see298

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see285

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see279

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see275

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see265

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see247

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see245

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see239

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see238

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see237

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see236

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see231

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see225

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see224

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see217

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see193

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see186

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri