Icma.az
close
up
RU
Əbülfət Mədətoğlu Şeirinin Bədii Təhlili Sevil Azadqızı yazır

Əbülfət Mədətoğlu Şeirinin Bədii Təhlili Sevil Azadqızı yazır

Icma.az, Adelet.az portalına istinadən məlumat yayır.

Zamanın görünməyən izi...

Əqrəbləri fırlandıqca saatın,

Nəfəsimin təngidiyin duyram.

Zərbələrin yaşadığım həyatın,

Ürəyimdən dualarla yuyuram!

Unudaraq dözümünü qədərin,

Dirəşirəm yıxılmayım, çökməyim.

Dərslərini bitirmişəm kədərin,

Ahlarımı tay üstünə tökməyim!

Bir ümidə ip ucudu hər səhər,

Qaranlığı üyüdürəm gözümdə.

Mən bu ömrü yaşamıram bir təhər,

Yaşadıram sevgimi də özümdə! ...

Nəbzi mənim varlığımda çırpınan,

Bir ürəyin oxşayıram üzünü.

Kiprikləri düyün düşən, qırpınan,

De , sən necə hiss edirsən özünü?!.

Əbülfət Mədətoğlunun “Zamanın görünməyən izi…” şeiri insan ömrünün daxili ritmini, zamanla münasibətin psixoloji və mənəvi qatlarını ifadə edən dərin lirik-fəlsəfi mətndir.

Bu şeirdə zaman artıq mexaniki ölçü vahidi deyil, insan nəfəsi ilə, ürək döyüntüsü ilə, ağrı və ümidlə ölçülən metafizik anlayış kimi təqdim olunur. Şair zamanın “görünməyən iz” buraxdığını deyərkən onun fiziki deyil, ruhi-mənəvi təsirini nəzərdə tutur; yəni zaman insanın üzündə qırış kimi yox, qəlbində iz kimi qalır. Şeirin ilk bəndində saatın əqrəblərinin fırlanması ilə nəfəsin təngiməsi arasında paralel qurulur.

Bu paralellik zamanla həyat arasında gizli bir gərginliyin mövcudluğunu göstərir. Saat mexaniki işlədiyi halda, insan ürəyi ağrılar, zərbələr və dualar içində döyünür. “Zərbələrin, yaşadığım həyatın, Ürəyimdən dualarla yuyuram” misrası həyatın insana vurduğu zərbələrin yalnız fiziki yox, mənəvi xarakter daşıdığını və bu zərbələrdən təmizlənmənin yolunun dua, yəni daxili sükut və inam olduğunu göstərir. Burada dua dini akt olmaqdan çox, insanın öz-özü ilə dialoqu kimi çıxış edir. İkinci bənddə şair taleyə qarşı passiv boyun əyməyi deyil, daxili dirənişi ön plana çəkir. “Unudaraq dözümünü qədərin, Dirəşirəm yıxılmayım, çökməyim” misralarında tale anlayışı ilə insan iradəsi üz-üzə gəlir.

Şair talenin “dözüm”ünü belə unutmaq istəyir, çünki artıq kədərin dərslərini bitirmişdir. Bu, kədərin məktəb, həyatın isə ağır müəllim kimi təqdim edildiyi maraqlı poetik yanaşmadır. “Ahlarımı tay üstünə tökməyim” ifadəsi şairin acısını nümayiş etdirməkdən imtina etdiyini, ağrını səssiz və ləyaqətlə yaşadığını göstərir. Burada daxili mətinlik əsas ideyaya çevrilir. Üçüncü bənd ümidsizlik fonunda belə ümidin tam itirilmədiyini göstərir. “Bir ümidə ip ucudu hər səhər” misrası insanın həyata bağlanmasının nə qədər zəif, lakin eyni zamanda nə qədər həyati olduğunu ifadə edir.

Şair qaranlığı “üyütmək” metaforası ilə təqdim edir. Yəni qaranlıq birdəfəlik yox olmur, amma insanın baxışında xırdalanır, zəifləyir. “Mən bu ömrü yaşamıram birtəhər, Yaşadıram sevgimi də özümdə” misraları şeirin ideya mərkəzlərindən biridir. Burada yaşamaqla yaşatmaq arasında fərq qoyulur. Şair sadəcə mövcud olmur, o, içindəki sevgini diri saxlayaraq həyata məna verir. Sevgi artıq kənar obyekt deyil, insanın öz varlığının tərkib hissəsidir. Son bənddə şeir daha da dərinləşərək insanın öz daxili varlığı ilə dialoqa keçir. “Nəbzi mənim varlığımda çırpınan, Bir ürəyin oxşayıram üzünü” misralarında şair sanki öz daxilindəki başqa bir “mən”lə qarşılaşır. Bu, həm öz ürəyi, həm də ümumiləşmiş insan qəlbi ola bilər.

Kiprikləri düyün düşən, qırpınan ürək obrazı insanın yorğunluğunu, yaşadığı ağrıların onu necə incitdiyini göstərir. Şeirin sonundakı sual – “De, sən necə hiss edirsən özünü?”, təkcə o ürəyə deyil, oxucuya da ünvanlanır. Bu sual şeiri bitirmir, əksinə, onu oxucunun daxilində davam etdirir. “Zamanın görünməyən izi…” şeiri insan ömrünün ağrı, dözüm, ümid və sevgi arasında gedən səssiz mübarizəsinin poetik salnaməsidir.

Əbülfət Mədətoğlu bu mətndə pafosdan uzaq, lakin emosional cəhətdən son dərəcə yüklü bir dil qurur. Şeir nə fəryaddır, nə də şikayət; bu, həyatla barışığın, amma təslimiyyətin yox, şüurlu qəbulun ifadəsidir. Zaman bu şeirdə insanı əzən qüvvə deyil, onu dərinləşdirən, iç dünyasını formalaşdıran bir sınaq kimi təqdim olunur və məhz bu baxımdan şeir oxucunu həm düşündürür, həm də sakit bir mənəvi təskinlik hissi yaradır. Uğurlar olsun həmişə!

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:196
embedMənbə:https://adalet.az
archiveBu xəbər 24 Dekabr 2025 12:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri