Icma.az
close
up
RU
Əbülfət Mədətoğlu Şeirinin Bədii Təhlili Sevil Azadqızı yazır

Əbülfət Mədətoğlu Şeirinin Bədii Təhlili Sevil Azadqızı yazır

Icma.az, Adelet.az portalına istinadən məlumat yayır.

Zamanın görünməyən izi...

Əqrəbləri fırlandıqca saatın,

Nəfəsimin təngidiyin duyram.

Zərbələrin yaşadığım həyatın,

Ürəyimdən dualarla yuyuram!

Unudaraq dözümünü qədərin,

Dirəşirəm yıxılmayım, çökməyim.

Dərslərini bitirmişəm kədərin,

Ahlarımı tay üstünə tökməyim!

Bir ümidə ip ucudu hər səhər,

Qaranlığı üyüdürəm gözümdə.

Mən bu ömrü yaşamıram bir təhər,

Yaşadıram sevgimi də özümdə! ...

Nəbzi mənim varlığımda çırpınan,

Bir ürəyin oxşayıram üzünü.

Kiprikləri düyün düşən, qırpınan,

De , sən necə hiss edirsən özünü?!.

Əbülfət Mədətoğlunun “Zamanın görünməyən izi…” şeiri insan ömrünün daxili ritmini, zamanla münasibətin psixoloji və mənəvi qatlarını ifadə edən dərin lirik-fəlsəfi mətndir.

Bu şeirdə zaman artıq mexaniki ölçü vahidi deyil, insan nəfəsi ilə, ürək döyüntüsü ilə, ağrı və ümidlə ölçülən metafizik anlayış kimi təqdim olunur. Şair zamanın “görünməyən iz” buraxdığını deyərkən onun fiziki deyil, ruhi-mənəvi təsirini nəzərdə tutur; yəni zaman insanın üzündə qırış kimi yox, qəlbində iz kimi qalır. Şeirin ilk bəndində saatın əqrəblərinin fırlanması ilə nəfəsin təngiməsi arasında paralel qurulur.

Bu paralellik zamanla həyat arasında gizli bir gərginliyin mövcudluğunu göstərir. Saat mexaniki işlədiyi halda, insan ürəyi ağrılar, zərbələr və dualar içində döyünür. “Zərbələrin, yaşadığım həyatın, Ürəyimdən dualarla yuyuram” misrası həyatın insana vurduğu zərbələrin yalnız fiziki yox, mənəvi xarakter daşıdığını və bu zərbələrdən təmizlənmənin yolunun dua, yəni daxili sükut və inam olduğunu göstərir. Burada dua dini akt olmaqdan çox, insanın öz-özü ilə dialoqu kimi çıxış edir. İkinci bənddə şair taleyə qarşı passiv boyun əyməyi deyil, daxili dirənişi ön plana çəkir. “Unudaraq dözümünü qədərin, Dirəşirəm yıxılmayım, çökməyim” misralarında tale anlayışı ilə insan iradəsi üz-üzə gəlir.

Şair talenin “dözüm”ünü belə unutmaq istəyir, çünki artıq kədərin dərslərini bitirmişdir. Bu, kədərin məktəb, həyatın isə ağır müəllim kimi təqdim edildiyi maraqlı poetik yanaşmadır. “Ahlarımı tay üstünə tökməyim” ifadəsi şairin acısını nümayiş etdirməkdən imtina etdiyini, ağrını səssiz və ləyaqətlə yaşadığını göstərir. Burada daxili mətinlik əsas ideyaya çevrilir. Üçüncü bənd ümidsizlik fonunda belə ümidin tam itirilmədiyini göstərir. “Bir ümidə ip ucudu hər səhər” misrası insanın həyata bağlanmasının nə qədər zəif, lakin eyni zamanda nə qədər həyati olduğunu ifadə edir.

Şair qaranlığı “üyütmək” metaforası ilə təqdim edir. Yəni qaranlıq birdəfəlik yox olmur, amma insanın baxışında xırdalanır, zəifləyir. “Mən bu ömrü yaşamıram birtəhər, Yaşadıram sevgimi də özümdə” misraları şeirin ideya mərkəzlərindən biridir. Burada yaşamaqla yaşatmaq arasında fərq qoyulur. Şair sadəcə mövcud olmur, o, içindəki sevgini diri saxlayaraq həyata məna verir. Sevgi artıq kənar obyekt deyil, insanın öz varlığının tərkib hissəsidir. Son bənddə şeir daha da dərinləşərək insanın öz daxili varlığı ilə dialoqa keçir. “Nəbzi mənim varlığımda çırpınan, Bir ürəyin oxşayıram üzünü” misralarında şair sanki öz daxilindəki başqa bir “mən”lə qarşılaşır. Bu, həm öz ürəyi, həm də ümumiləşmiş insan qəlbi ola bilər.

Kiprikləri düyün düşən, qırpınan ürək obrazı insanın yorğunluğunu, yaşadığı ağrıların onu necə incitdiyini göstərir. Şeirin sonundakı sual – “De, sən necə hiss edirsən özünü?”, təkcə o ürəyə deyil, oxucuya da ünvanlanır. Bu sual şeiri bitirmir, əksinə, onu oxucunun daxilində davam etdirir. “Zamanın görünməyən izi…” şeiri insan ömrünün ağrı, dözüm, ümid və sevgi arasında gedən səssiz mübarizəsinin poetik salnaməsidir.

Əbülfət Mədətoğlu bu mətndə pafosdan uzaq, lakin emosional cəhətdən son dərəcə yüklü bir dil qurur. Şeir nə fəryaddır, nə də şikayət; bu, həyatla barışığın, amma təslimiyyətin yox, şüurlu qəbulun ifadəsidir. Zaman bu şeirdə insanı əzən qüvvə deyil, onu dərinləşdirən, iç dünyasını formalaşdıran bir sınaq kimi təqdim olunur və məhz bu baxımdan şeir oxucunu həm düşündürür, həm də sakit bir mənəvi təskinlik hissi yaradır. Uğurlar olsun həmişə!

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:206
embedMənbə:https://adalet.az
archiveBu xəbər 24 Dekabr 2025 12:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see362

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see361

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see353

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see347

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see340

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see330

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see325

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see313

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see312

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see309

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see299

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see297

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see292

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see279

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see277

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see267

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see258

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see244

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see201

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see201
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri