Icma.az
close
up
RU
Əbülfət Mədətoğlu Şeirinin Bədii Təhlili Sevil Azadqızı yazır

Əbülfət Mədətoğlu Şeirinin Bədii Təhlili Sevil Azadqızı yazır

Icma.az, Adelet.az portalına istinadən məlumat yayır.

Zamanın görünməyən izi...

Əqrəbləri fırlandıqca saatın,

Nəfəsimin təngidiyin duyram.

Zərbələrin yaşadığım həyatın,

Ürəyimdən dualarla yuyuram!

Unudaraq dözümünü qədərin,

Dirəşirəm yıxılmayım, çökməyim.

Dərslərini bitirmişəm kədərin,

Ahlarımı tay üstünə tökməyim!

Bir ümidə ip ucudu hər səhər,

Qaranlığı üyüdürəm gözümdə.

Mən bu ömrü yaşamıram bir təhər,

Yaşadıram sevgimi də özümdə! ...

Nəbzi mənim varlığımda çırpınan,

Bir ürəyin oxşayıram üzünü.

Kiprikləri düyün düşən, qırpınan,

De , sən necə hiss edirsən özünü?!.

Əbülfət Mədətoğlunun “Zamanın görünməyən izi…” şeiri insan ömrünün daxili ritmini, zamanla münasibətin psixoloji və mənəvi qatlarını ifadə edən dərin lirik-fəlsəfi mətndir.

Bu şeirdə zaman artıq mexaniki ölçü vahidi deyil, insan nəfəsi ilə, ürək döyüntüsü ilə, ağrı və ümidlə ölçülən metafizik anlayış kimi təqdim olunur. Şair zamanın “görünməyən iz” buraxdığını deyərkən onun fiziki deyil, ruhi-mənəvi təsirini nəzərdə tutur; yəni zaman insanın üzündə qırış kimi yox, qəlbində iz kimi qalır. Şeirin ilk bəndində saatın əqrəblərinin fırlanması ilə nəfəsin təngiməsi arasında paralel qurulur.

Bu paralellik zamanla həyat arasında gizli bir gərginliyin mövcudluğunu göstərir. Saat mexaniki işlədiyi halda, insan ürəyi ağrılar, zərbələr və dualar içində döyünür. “Zərbələrin, yaşadığım həyatın, Ürəyimdən dualarla yuyuram” misrası həyatın insana vurduğu zərbələrin yalnız fiziki yox, mənəvi xarakter daşıdığını və bu zərbələrdən təmizlənmənin yolunun dua, yəni daxili sükut və inam olduğunu göstərir. Burada dua dini akt olmaqdan çox, insanın öz-özü ilə dialoqu kimi çıxış edir. İkinci bənddə şair taleyə qarşı passiv boyun əyməyi deyil, daxili dirənişi ön plana çəkir. “Unudaraq dözümünü qədərin, Dirəşirəm yıxılmayım, çökməyim” misralarında tale anlayışı ilə insan iradəsi üz-üzə gəlir.

Şair talenin “dözüm”ünü belə unutmaq istəyir, çünki artıq kədərin dərslərini bitirmişdir. Bu, kədərin məktəb, həyatın isə ağır müəllim kimi təqdim edildiyi maraqlı poetik yanaşmadır. “Ahlarımı tay üstünə tökməyim” ifadəsi şairin acısını nümayiş etdirməkdən imtina etdiyini, ağrını səssiz və ləyaqətlə yaşadığını göstərir. Burada daxili mətinlik əsas ideyaya çevrilir. Üçüncü bənd ümidsizlik fonunda belə ümidin tam itirilmədiyini göstərir. “Bir ümidə ip ucudu hər səhər” misrası insanın həyata bağlanmasının nə qədər zəif, lakin eyni zamanda nə qədər həyati olduğunu ifadə edir.

Şair qaranlığı “üyütmək” metaforası ilə təqdim edir. Yəni qaranlıq birdəfəlik yox olmur, amma insanın baxışında xırdalanır, zəifləyir. “Mən bu ömrü yaşamıram birtəhər, Yaşadıram sevgimi də özümdə” misraları şeirin ideya mərkəzlərindən biridir. Burada yaşamaqla yaşatmaq arasında fərq qoyulur. Şair sadəcə mövcud olmur, o, içindəki sevgini diri saxlayaraq həyata məna verir. Sevgi artıq kənar obyekt deyil, insanın öz varlığının tərkib hissəsidir. Son bənddə şeir daha da dərinləşərək insanın öz daxili varlığı ilə dialoqa keçir. “Nəbzi mənim varlığımda çırpınan, Bir ürəyin oxşayıram üzünü” misralarında şair sanki öz daxilindəki başqa bir “mən”lə qarşılaşır. Bu, həm öz ürəyi, həm də ümumiləşmiş insan qəlbi ola bilər.

Kiprikləri düyün düşən, qırpınan ürək obrazı insanın yorğunluğunu, yaşadığı ağrıların onu necə incitdiyini göstərir. Şeirin sonundakı sual – “De, sən necə hiss edirsən özünü?”, təkcə o ürəyə deyil, oxucuya da ünvanlanır. Bu sual şeiri bitirmir, əksinə, onu oxucunun daxilində davam etdirir. “Zamanın görünməyən izi…” şeiri insan ömrünün ağrı, dözüm, ümid və sevgi arasında gedən səssiz mübarizəsinin poetik salnaməsidir.

Əbülfət Mədətoğlu bu mətndə pafosdan uzaq, lakin emosional cəhətdən son dərəcə yüklü bir dil qurur. Şeir nə fəryaddır, nə də şikayət; bu, həyatla barışığın, amma təslimiyyətin yox, şüurlu qəbulun ifadəsidir. Zaman bu şeirdə insanı əzən qüvvə deyil, onu dərinləşdirən, iç dünyasını formalaşdıran bir sınaq kimi təqdim olunur və məhz bu baxımdan şeir oxucunu həm düşündürür, həm də sakit bir mənəvi təskinlik hissi yaradır. Uğurlar olsun həmişə!

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:192
embedMənbə:https://adalet.az
archiveBu xəbər 24 Dekabr 2025 12:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri