Əbülfət Mədətoğlu qələmindən Yerə! Sevil Azadqızı yazır

Düşünürəm, daşınıram və bir də....

Qayıdıram ilk nöqtəyə, ilk yerə....

İmkan vermir, yoxdu məndə səbir də.

Dəhmərləyir, töküləni bük yerə!

Çiyinlərim yük altından qabardı,

Ovcum kimi ürəyim də qabardı!

Mən dərdiyim ya ağrıdı, ya bardı.

Qoyma düşsün bir dənə də tük yerə!

Hiss edirəm, doluxmusan sən yenə,

Qoyma bir də gözlərinə çən yenə!

Daşısam da başım üstə mən yenə,

Deyirlər ki, yük olmuşam, yük, yerə!

Göy üzünü küsdürübdü ahlarım,

Bir birinə calaqlanan gahlarım!

Ay Əbülfət, bitməyən günahlarım,

Him edir ki, gözlərini tik yerə....

Şeirin Bədii Təhlili:

Əbülfət Mədətoğlunun bu şeiri insanın daxili sarsıntılarını, tale qarşısındakı çarəsizliyini və mənəvi tənhalığını əks etdirən  lirik-fəlsəfi nümunədir. Şeirin əsas mövzusu ömür yolu, çəkilən dərdlərin ağırlığı və insanın öz mənəvi hesabatıdır. Müəllif "ilk nöqtəyə" qayıtmaqla keçmişi və bu günü tərəziyə qoyur. Əsas ideya insanın dünyada həm fiziki, həm də mənəvi baxımdan "yük"ə çevrilməsi və bu ağırlığın yaratdığı ekzistensial böhrandır.

 Şeirdə yük təkcə fiziki ağırlıq deyil, həm də yaşanmış dərdlər, günahlar və kədərdir. "Yük olmuşam yerə" ifadəsi insanın varlıq sancısını ifadə edir. "Göy üzü" və "Yer": Göy təmizliyin, ahların ünvanıdır; yer isə dözümün və son dayanacağın rəmzidir. Şair göyü küsdürən ahlarından və yerə sığmayan ağırlığından bəhs edir. "Dərdi bük yerə", "gözlərinə çən qonması", "günahların him etməsi" kimi ifadələr şeirin emosional təsirini artırır.  Ürəyin ovuc kimi qabarlaması insanın çəkdiyi əzabların daxili orqanizmə qədər sirayət etdiyini göstərir. "Ağrı" və "bar", "göy üzü" və "yer" arasındakı təzadlar həyatın ziddiyyətlərini simvolizə edir. Şeir klassik qoşma-gəraylı ruhunda, lakin modern bir daxili monoloq formasındadır.

Müəllifin özünə "Ay Əbülfət" deyə müraciət etməsi klassik poeziya ənənəsinə söykənsə də, ifadə tərzi tamamilə fərdidir. Dil sadə, xalq dilinə yaxın, lakin məna qatları baxımından dərindir. Bu şeir insanın öz günahları və ağrıları ilə üzləşməsinin poetik mənzərəsidir. Müəllif sonda "gözlərini tik yerə" deməklə, bir növ peşmançılıq və təslimiyyət hissini, torpağa bağlılığı ifadə edir.

Sizə cansağlığı, bərəkətli, uzun ömür və yaradıcılıq uğurları arzulayıram!  

26.03.2026