Icma.az
close
up
RU
Ədalətli seçim mümkündürmü? İşə qəbulun görünməyən tərəfi ARAŞDIRMA

Ədalətli seçim mümkündürmü? İşə qəbulun görünməyən tərəfi ARAŞDIRMA

Sia Az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Müasir əmək bazarında işə qəbul prosesinin ən çox müzakirə olunan məsələlərindən biri “tanışlıq” və “tövsiyə” faktorudur. Rəsmi olaraq bütün namizədlər eyni şərtlərlə qiymətləndirilsə də, praktikada şəxsi əlaqələr və referanslar çox vaxt seçim prosesinə təsir göstərir. Bu isə həm işəgötürənlərin riskləri azaltmaq cəhdi, həm də ədalətli seçim prinsipləri arasında ziddiyyət yaradır.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Tövsiyə sistemi nədir və necə işləyir?

Tövsiyə (referral) sistemi işə qəbul zamanı mövcud işçilərin və ya tanınmış şəxslərin yeni namizədi şirkətə məsləhət görməsi ilə həyata keçirilir. Bu model bir çox beynəlxalq şirkətlərdə geniş yayılıb.

HR praktikalarında tövsiyə olunan namizədlər:

daha tez diqqətə düşür ilkin seçim mərhələsində üstünlük qazanır etibarlılıq baxımından daha “az riskli” hesab edilir

Araşdırmalar göstərir ki, işə qəbul prosesində subyektivlik – o cümlədən tanışlıq və şəxsi simpatiya – qərarverməyə təsir edən əsas faktorlardan biridir.

Tanışlıq amili namizədin şansını nə qədər artırır?

Tanışlıq və tövsiyə namizədi birbaşa işə qəbul etmir, lakin onun CV mərhələsini keçmək və müsahibəyə düşmək ehtimalını ciddi şəkildə artırır.

Bunun əsas səbəbləri:

İşəgötürənin riskləri minimuma endirməsi Tövsiyə edən şəxsin reputasiyasının zəmanət kimi qəbul olunması Namizəd haqqında əlavə “ön məlumatın” mövcudluğu

Bəzi hallarda HR mütəxəssisləri belə namizədlərə daha çox diqqət ayırır, çünki onların uyğunlaşma ehtimalı daha yüksək hesab olunur.

Ədalətli seçimə təsiri: müsbət və mənfi tərəflər

Müsbət tərəflər

Namizəd haqqında daha çox real məlumat əldə olunur İşə uyğunlaşma sürəti daha yüksək ola bilər Komanda daxilində etibarlılıq artır

Mənfi tərəflər

Bərabər imkan prinsipi zəifləyə bilər Daha bacarıqlı, lakin əlaqəsi olmayan namizədlər kənarda qala bilər Qərarvermədə subyektivlik arta bilər

Müasir HR sistemlərində bu riskləri azaltmaq üçün strukturlaşdırılmış müsahibə və obyektiv qiymətləndirmə meyarları tətbiq olunur ki, bütün namizədlər eyni kriteriyalarla dəyərləndirilsin.

Müasir HR yanaşması: balanslaşdırılmış model

Son illərdə bir çox şirkət “yalnız tanışlıq” və ya “yalnız CV” yanaşmasından uzaqlaşaraq qarışıq model tətbiq edir:

İlk mərhələdə bacarıq və təcrübə əsas götürülür Tövsiyə yalnız əlavə üstünlük kimi nəzərə alınır Müsahibə strukturu standartlaşdırılır

Araşdırmalar göstərir ki, insan və sistem birlikdə işlədikdə daha balanslı və ədalətli nəticələr əldə etmək mümkündür .

Tanışlıq və tövsiyə amili işə qəbul prosesində real və qaçılmaz faktordur. O, namizədin şansını artırsa da, təkbaşına həlledici olmamalıdır. Ən ideal yanaşma bacarıq, təcrübə və obyektiv qiymətləndirməni əsas götürən, lakin tövsiyəni yalnız əlavə üstünlük kimi qəbul edən sistemdir.

Beləliklə, işə qəbulda ədalət və effektivlik arasında balansın qorunması həm işəgötürən, həm də namizəd üçün ən düzgün yanaşma sayılır.

Ayşən Vəli

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 10 Aprel 2026 16:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see380

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see251

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see245

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see244

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see242

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see241

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see239

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see236

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see235

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see234

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see228

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see220

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see217

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see217

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see216

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see216

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see215

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see215

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see215

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri