Icma.az
close
up
RU
Ədalətli seçim mümkündürmü? İşə qəbulun görünməyən tərəfi ARAŞDIRMA

Ədalətli seçim mümkündürmü? İşə qəbulun görünməyən tərəfi ARAŞDIRMA

Sia Az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Müasir əmək bazarında işə qəbul prosesinin ən çox müzakirə olunan məsələlərindən biri “tanışlıq” və “tövsiyə” faktorudur. Rəsmi olaraq bütün namizədlər eyni şərtlərlə qiymətləndirilsə də, praktikada şəxsi əlaqələr və referanslar çox vaxt seçim prosesinə təsir göstərir. Bu isə həm işəgötürənlərin riskləri azaltmaq cəhdi, həm də ədalətli seçim prinsipləri arasında ziddiyyət yaradır.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Tövsiyə sistemi nədir və necə işləyir?

Tövsiyə (referral) sistemi işə qəbul zamanı mövcud işçilərin və ya tanınmış şəxslərin yeni namizədi şirkətə məsləhət görməsi ilə həyata keçirilir. Bu model bir çox beynəlxalq şirkətlərdə geniş yayılıb.

HR praktikalarında tövsiyə olunan namizədlər:

daha tez diqqətə düşür ilkin seçim mərhələsində üstünlük qazanır etibarlılıq baxımından daha “az riskli” hesab edilir

Araşdırmalar göstərir ki, işə qəbul prosesində subyektivlik – o cümlədən tanışlıq və şəxsi simpatiya – qərarverməyə təsir edən əsas faktorlardan biridir.

Tanışlıq amili namizədin şansını nə qədər artırır?

Tanışlıq və tövsiyə namizədi birbaşa işə qəbul etmir, lakin onun CV mərhələsini keçmək və müsahibəyə düşmək ehtimalını ciddi şəkildə artırır.

Bunun əsas səbəbləri:

İşəgötürənin riskləri minimuma endirməsi Tövsiyə edən şəxsin reputasiyasının zəmanət kimi qəbul olunması Namizəd haqqında əlavə “ön məlumatın” mövcudluğu

Bəzi hallarda HR mütəxəssisləri belə namizədlərə daha çox diqqət ayırır, çünki onların uyğunlaşma ehtimalı daha yüksək hesab olunur.

Ədalətli seçimə təsiri: müsbət və mənfi tərəflər

Müsbət tərəflər

Namizəd haqqında daha çox real məlumat əldə olunur İşə uyğunlaşma sürəti daha yüksək ola bilər Komanda daxilində etibarlılıq artır

Mənfi tərəflər

Bərabər imkan prinsipi zəifləyə bilər Daha bacarıqlı, lakin əlaqəsi olmayan namizədlər kənarda qala bilər Qərarvermədə subyektivlik arta bilər

Müasir HR sistemlərində bu riskləri azaltmaq üçün strukturlaşdırılmış müsahibə və obyektiv qiymətləndirmə meyarları tətbiq olunur ki, bütün namizədlər eyni kriteriyalarla dəyərləndirilsin.

Müasir HR yanaşması: balanslaşdırılmış model

Son illərdə bir çox şirkət “yalnız tanışlıq” və ya “yalnız CV” yanaşmasından uzaqlaşaraq qarışıq model tətbiq edir:

İlk mərhələdə bacarıq və təcrübə əsas götürülür Tövsiyə yalnız əlavə üstünlük kimi nəzərə alınır Müsahibə strukturu standartlaşdırılır

Araşdırmalar göstərir ki, insan və sistem birlikdə işlədikdə daha balanslı və ədalətli nəticələr əldə etmək mümkündür .

Tanışlıq və tövsiyə amili işə qəbul prosesində real və qaçılmaz faktordur. O, namizədin şansını artırsa da, təkbaşına həlledici olmamalıdır. Ən ideal yanaşma bacarıq, təcrübə və obyektiv qiymətləndirməni əsas götürən, lakin tövsiyəni yalnız əlavə üstünlük kimi qəbul edən sistemdir.

Beləliklə, işə qəbulda ədalət və effektivlik arasında balansın qorunması həm işəgötürən, həm də namizəd üçün ən düzgün yanaşma sayılır.

Ayşən Vəli

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:163
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 10 Aprel 2026 16:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see295

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see289

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see252

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see239

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see237

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see235

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see234

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see232

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see225

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see221

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see220

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see216

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see208

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see198

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see195

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see190

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see189

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri