Ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi: Sağlam gələcəyin təminatı

İSTİQAMƏT: 6.3.17. ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi

Müasir dövrdə bəşəriyyətin üzləşdiyi ən aktual məsələlərdən biri ekoloji təhlükəsizlik və ətraf mühitin mühafizəsidir. Qlobal istiləşmə, iqlim dəyişiklikləri, təbii resursların tükənməsi, su və hava çirklənməsi kimi problemlər artıq yalnız elmi müzakirələrin deyil, gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrilmişdir. Bu səbəbdən də ekologiyanın qorunması və təbiətə məsuliyyətli münasibətin formalaşdırılması həm dövlət siyasətinin, həm də vətəndaş düşüncəsinin ayrılmaz tərkib hissəsinə çevrilmişdir.

Azərbaycan da bu sahədə məqsədyönlü və davamlı fəaliyyət göstərən ölkələr sırasındadır. Dövlətin ekoloji siyasəti sosial rifahın, iqtisadi sabitliyin və dayanıqlı inkişafın əsas dayaqlarından biri kimi formalaşmışdır. Məhz bu baxımdan ölkədə həyata keçirilən hər bir iri infrastruktur layihəsində, şəhərsalma proseslərində, kənd təsərrüfatı və sənaye istehsalında ekoloji balansın qorunması prioritet istiqamət kimi qəbul olunur.

Ekoloji siyasətin milli prioritetləri

Azərbaycan Respublikasında ekologiya sahəsində dövlət siyasətinin əsas prinsipləri təbii sərvətlərin səmərəli istifadəsi, biomüxtəlifliyin qorunması, tullantıların idarə olunması və ətraf mühitin sağlamlaşdırılması üzərində qurulub. Bu istiqamətdə qəbul edilən strateji sənədlər — “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər” proqramı, “Yaşıl enerji” konsepsiyası və “Ekologiya və təbii sərvətlər strategiyası” bu sahədə vahid dövlət yanaşmasının formalaşdığını göstərir.

Son illərdə həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində meşə fondunun genişlənməsi, çay hövzələrinin bərpası, torpaqların münbitliyinin qorunması və şəhərlərdə yaşıllıq sahələrinin artırılması istiqamətində mühüm irəliləyişlər əldə olunmuşdur. Xüsusilə regionlarda aparılan ağacəkmə aksiyaları, yaşıllıq zolaqlarının salınması, ekoturizmin inkişafı və yerli icmaların bu prosesə cəlb olunması ekologiyanın qorunmasına yeni impuls verib.

Yaşıllaşdırma və ekoloji maarifləndirmə işləri

Ekologiyanın qorunmasında ən vacib amillərdən biri insanların ekoloji şüur səviyyəsidir. Son illərdə bu istiqamətdə maarifləndirici proqramlar, televiziya və radio layihələri, məktəblərdə keçirilən “yaşıl sinif” dərsləri, könüllü gənclər hərəkatları mühüm rol oynayır. Gənclər arasında “Təbiəti qoruyaq!”, “Təmiz sahil” kimi aksiyalar artıq ənənəvi xarakter daşıyır və geniş ictimai dəstək qazanıb.

Ekoloji təhsilin gücləndirilməsi gələcək nəsillərin təbiətə daha məsuliyyətli münasibət bəsləməsini təmin edir. Məktəblərdə ekoloji dərnəklərin yaradılması, universitetlərdə ekoloji ixtisasların genişləndirilməsi, həmçinin yerli özünüidarəetmə orqanlarının bu sahədə təşəbbüsləri maarifləndirmə sisteminin əsas istiqamətlərindəndir.

Alternativ enerji və “yaşıl inkişaf” siyasəti

Azərbaycanın enerji siyasətində də ekoloji aspektlər əsas hədəflərdəndir. “Yaşıl enerji zonası” konsepsiyası bu istiqamətdə atılmış mühüm addımdır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında həyata keçirilən “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” layihələri bərpa olunan enerji mənbələrinin istifadəsini təşviq edir. Günəş, külək və hidroenerji potensialının reallaşdırılması nəticəsində bu bölgələrdə təmiz enerjiyə keçid sürətlənir.

Bu yanaşma yalnız ekoloji deyil, həm də iqtisadi baxımdan səmərəli model hesab olunur. Enerji istehsalında alternativ mənbələrin payının artırılması karbon emissiyalarının azaldılmasına və “yaşıl iqtisadiyyat”ın inkişafına töhfə verir. Eyni zamanda, bu proses Azərbaycanı regionda ekoloji innovasiyaların tətbiqi sahəsində lider ölkələrdən birinə çevirir.

Təbiətin qorunması — ümummilli məsələ

Ekoloji tarazlığın qorunması təkcə dövlət qurumlarının vəzifəsi deyil, hər bir vətəndaşın mənəvi borcudur. Hər bir insanın davranışı — tullantının düzgün atılması, suya və enerjiyə qənaət, ağacların qorunması və yaşıllıqlara qayğı göstərilməsi — ümumi ekoloji vəziyyətə təsir göstərir. Bu baxımdan ictimai məsuliyyətin artırılması və fərdi təşəbbüslərin dəstəklənməsi vacibdir.

Ölkədə fəaliyyət göstərən ekoloji ictimai birliklər, könüllülər qrupları və vətəndaş cəmiyyəti institutları bu istiqamətdə fəal rol oynayır. “Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” çərçivəsində həyata keçirilən aksiyalar, təmizlik kampaniyaları, ağacəkmə tədbirləri və ekoloji sərgilər insanların bu prosesə cəlb olunmasına mühüm təsir göstərir.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda ekoloji bərpa

Azad edilmiş torpaqlarda aparılan bərpa və yenidənqurma işləri çərçivəsində ekoloji məsələlər xüsusi diqqət mərkəzindədir. İşğaldan azad olunan ərazilərdə təbiətin bərpası, meşə zolaqlarının yenidən salınması, su hövzələrinin təmizlənməsi və ətraf mühitə zərər vurmadan infrastrukturun qurulması gələcəyə yönəlmiş strateji addımlardır.

Burada tətbiq olunan “ağıllı idarəetmə” sistemləri ekoloji nəzarəti gücləndirir, tullantıların idarə olunmasını səmərəli təşkil edir. Qarabağda yaradılan “yaşıl enerji zonası” layihəsi həm regionun ekoloji bərpasına, həm də ümumilikdə Azərbaycanın ekoloji təhlükəsizliyinə böyük töhfə verir.

Təmiz mühit, sağlam cəmiyyət

Ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi təkcə təbiət məsələsi deyil, həm də milli təhlükəsizlik, iqtisadi sabitlik və sosial rifah amilidir. Sağlam ətraf mühit olmadan dayanıqlı inkişaf mümkün deyil. Buna görə də hər bir vətəndaşın ekoloji mədəniyyəti, dövlətin bu sahədə həyata keçirdiyi siyasət və cəmiyyətin ümumi münasibəti bir bütöv sistem təşkil etməlidir.

Azərbaycan bu istiqamətdə balanslı, məqsədyönlü və gələcəyə hesablanmış siyasət yürüdür. Yaşıllıqların artırılması, alternativ enerji mənbələrinin inkişafı, ekoloji təhsilin gücləndirilməsi və beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi nəticəsində ölkəmizdə ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılması istiqamətində mühüm nailiyyətlər əldə olunur.

Ətraf mühitin mühafizəsi gələcək nəsillər qarşısında mənəvi borcumuzdur. Təmiz hava, saf su və yaşıl təbiət hər bir insanın həyat keyfiyyətini müəyyən edən əsas dəyərlərdir. Bu dəyərlərin qorunması isə həm dövlətin, həm də cəmiyyətin birgə səyləri sayəsində mümkündür.

QEYD: Yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb.

Vilayət Muxtar
“Cebheinfo.az”
 

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin