Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Ekoloq: Bakıda ciyərlərimiz zəhərlə dolur, ömrümüz qısalır

Ekoloq: Bakıda ciyərlərimiz zəhərlə dolur, ömrümüz qısalır

Icma.az, Sherg.az saytına istinadən bildirir.

Şəhərdə sıxlığı azaltmaq üçün əhalinin bir hissəsi bölgələrə köçürülməlidir

Ənvər Əliyev: “Bakı paytaxt funksiyasını itirib, sənaye şəhəri olmamalıdır, sağlamlıq bahasına başa gəlir”

Son illər müşahidə olunan ekoloji böhranlar paytaxt şəhərlərinin gələcəyi ilə bağlı ciddi müzakirələrə səbəb olur.

Ermənistanın İrəvandakı hava çirkliliyi ilə əlaqədar paytaxtın dəyişdirilməsi müzakirəsi regionda urbanizasiya ilə çirklənmə arasında əlaqəni yenidən gündəmə gətirib. Digər qonşu ölkələrin də nümunəsində görürük ki, iqlim dəyişikliyi, sənaye tullantıları, nəzarətsiz tikinti və su ehtiyatlarının tükənməsi kimi amillər böyük şəhərlərdə yaşayış keyfiyyətini təhlükə altına alır.

Qeyd edək ki, İrəvanda hava çirkliliyinin kritik həddə çatması, ictimaiyyətdə paytaxtın köçürülməsi ilə bağlı təkliflərin ortaya çıxmasına gətirib çıxarıb.

Ermənistanın “1in” saytında “Ermənistanın paytaxtı dəyişdirilməlidir” başlıqlı araşdırma dərc edilib. Buna səbəb kimi də İrəvanda mövcud olan hava çirkliliyi göstərilib: “Ermənistan Səhiyyə Nazirliyinin Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika üzrə Milli Mərkəzi havanın çirklənməsinin vətəndaşların sağlamlığı üçün risk faktoru daşıdığını bildirir. Qeyd edilir ki, havanın yüksək səviyyədə çirklənməsi, xüsusən tənəffüs, ürək-damar, allergik və s. xəstəliklərin yayılmasını sürətləndirə bilər”. Sosial şəbəkələrdəki paylaşımlardan aydın olur ki, sözügedən addım Ermənistan ictiamiyyətində birmənalı qarşılanmır. Bir qisim paytaxtın dəyişdirilməli olduğunu, digərləri isə İrəvanın hazırda “beton şəhərə” çevirildiyini, yeni tikinti işlərinin dayandırılması gərəkdiyini vurğulayır. Bildirilir ki, hava çirkliliyi məhz şəhərin əksər yerlərində tikinti işlərinin aparılması ilə əlaqədardır.

Oxşar vəziyyət Tehran üçün də aktualdır - su qıtlığı və ekoloji davamlılığın zəifləməsi ölkənin siyasi-administrativ mərkəzinin gələcək yerləşimi barədə müzakirələri gücləndirib. Eyni tendensiyanın Cənubi Qafqazın digər paytaxtlarında da hiss olunması diqqət çəkir. Şəhərlərin böyüməsi iqtisadi dinamizmi artırsa da, ekoloji dözümlülüyü azaldır və uzunmüddətli perspektivdə yaşayış üçün əlverişliliyi sual altına alır.

Paytaxt Bakı da sürətli urbanizasiya, atmosfer çirkliliyi, nəqliyyat sıxlığı və Xəzər hövzəsində ekoloji tarazlığın pozulması ilə üz-üzədir. Beynəlxalq hesabatlarda regionun havası ən çirkli olan şəhərlərin sırasında yer alır. Xüsusilə də son illər sürətli tikinti, sıxlaşma və yaşıllıq sahələrinin daralması səbəbindən Bakı da hava keyfiyyəti baxımından risk zonasında hesab olunur.

Bu səbəbdən mövzu artıq təkcə lokal urbanistika deyil, regional təhlükəsizlik, ekoloji siyasət və sosial rifahın strateji tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir.

Bu halda isə sual yaranır ki, region paytaxtları gələcək onilliklərdə dayanıqlı yaşıl şəhərlərə çevrilə biləcəkmi, yoxsa yeni inzibati mərkəz axtarışı qaçılmaz olacaq?

Bakı şəhərinin havasının həddindən artıq çirkli olduğunu vurğulayan ekoloq Ənvər Əliyev Sherg.az-a bildirib ki, beynəlxalq müstəvidə də bu məsələnin ciddiliyi dəfələrlə qeyd olunub. Azərbaycanda havanın çirkliliyinin ən ciddi ekoloji problemlərdən olması barədə xəbərdarlıq edilib:

“Rayonlarımızda hələ ki belə bir problem yoxdur. Avto-nəqliyyat vasitələrinin təxminən 85 faizi Bakı şəhərində cəmlənib. Bunun da səbəbi Bakının sənaye şəhəri olmasıdır. Bu maşınların mühərriklərindən buraxılan karbon oksidləri, azot oksidləri, kükürd oksidləri, aldehidlər atmosferi çirkləndirir. Bu zərərli maddələr də benzin və kerosinin yanmasından əmələ gəlir. Sovetdən qalma maşınlar və bəzi ölkələrdən gətirilən işlənmiş köhnə maşınlar havaya daha çox zərərli qazlar buraxır. Bundan başqa, maşınların hərəkətdə olarkən təkərlərindən çıxan hissəciklərin asfaltla sürtünməsi nəticəsində də zərərli maddələr əmələ gəlir. Atmosferdəki bütün zərərli maddələr, qazlar üstümüzə, dərimizə, geyimimizə hopur və ciyərlərimizə daxil olaraq tədricən orqanizmimizi zəhərləyir. Bu da mədə-bağırsaq xəstəlikləri, diqqətsizlik, yorğunluq, stress, yaddaşın zəifləməsinə səbəb olur. İnsan ömrünün qısalmasının bir səbəbi də atmosferin çirkliliyidir. Hər ay ölkəyə təxminən 8 min avtomobil gətirilir. Avtomobil sıxlığı səs-küyə səbəb olur ki, sadaladığım xəstəliklərin yaranma səbəblərindən biri də həddindən artıq səs-küydür. Normal səs səviyyəsi, yəni insanın rahat yatması üçün səs 40-50 desibeldən çox olmamalıdır. Bunu Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı da tövsiyə edir. Hamilə qadınlar, uşaqlar, körpələr, ahıllar səs-küydən, atmosferin çirkliliyindən daha çox əziyyət çəkirlər”.

Ə.Əliyevin fikrincə, şəhərdəki sıxlığı, səs-küyü azaltmağın əsas yolu əhalinin bir hissəsinin bölgələrə köçürülməsidir və ya bölgə əhalisinin elə öz yerlərində qalmasına şərait yaratmaqdır:

“Sosial problemlər ucbatından rayonlardan insanlar şəhərə gəlirlər. Bir sözlə, Bakı şəhəri insanların sağlam şəkildə yaşaması üçün öz funksiyasını çoxdan itirib. Paytaxtın yerini dəyişdirmək lazımdır. Bir çox ölkələr bu təcrübəni tətbiq edib. Qazaxıstan nümunəsindən istifadə edə bilərik. Qonşu İranda da paytaxtın İsfahan ətrafına köçürülməsi müzakirə edilir. Paytaxt inzibati şəhər olmalıdır, sənaye funksiyası daşımamalıdır. Çünki bu, insanların sağlamlığı bahasına başa gəlir”.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:198
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 30 Noyabr 2025 14:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see383

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see312

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see292

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see291

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see285

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see282

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see266

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see265

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see260

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see255

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see249

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see248

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see239

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see237

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see231

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see225

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see203

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see200

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri