Ekspert: Bu qədər etinasızlıq, bu qədər məsuliyyətsizlik olmaz

Qış mövsümü başlanandan ölkə üzrə dəm qazından ölənlərin sayı artmaqadır. Əsasən, faciələrin "İran peçi" adlandırılan sobalara görə baş verdiyi deyilir. Lakin bu ənənəvi səbəb kimi xatırlanır.

"Problemin həlli yolları sobalarda yox, müvafiq qanun-qaydalaradan irəli gələn öhdəliklərin yerinə yetirilməsindədir".

Mia.az xəbər verir ki, bu sözləri Modern.az- a açıqlamasında kommunal xidmətlər üzrə ekspert, "Azəriqaz”ın sabiq idarə rəisi Nüsrət Qasımov bildirib:

"Açığı, bunu deməkdən artıq yorulmuşam. Bu millət bilmirəm nəyə baxır, kimə qulaq asır... Köhnə nəsil vaxtilə maarifləndirilmişdi, amma onların əksəriyyəti artıq həyatda yoxdur. Yeni nəsil isə qaz təhlükəsizliyi barədə demək olar ki, məlumatsızdır. Kifayət qədər maarifləndirmə aparılmır.

İnsan ölümü o qədər ucuzlaşıb ki, bir nəfərin həyatını itirməsi sanki adi bir hadisə kimi qarşılanır: “öldü, Allah rəhmət eləsin” - və məsələ bağlanır. Halbuki hər bir belə hadisə ciddi araşdırılmalıdır: insan niyə öldü, nədən öldü, kim günahkardır, hansı cəza tətbiq olunmalıdır? Bunların hamısı kənara atılıb.

Bu qədər etinasızlıq, bu qədər məsuliyyətsizlik olmaz. Qazla bağlı qanunlar var, standartlar var. Azərbaycan xalqı təxminən 90 ildir qazdan istifadə edir və bu sahədə kifayət qədər ciddi normativlər mövcud olub. Amma bu gün həmin qanunlar faktiki olaraq işləmir, hamısı arxivə atılıb. Kim harada istəyir, özündən “qanun” çıxarır.

Qaz mina qədər təhlükəli maddədir. Boğulma riski var, zəhərlənmə riski var, yanğın və partlayış təhlükəsi var. Amma bu sahə tamamilə nəzarətsiz buraxılıb. Yol hərəkətində iki polis bir avtomobillə üçün gecə-gündüz keşik çəkir, insanların təhlükəsizliyini qoruyur. Amma milyonlarla əhalinin yaşadığı mənzillərdə ən azı 7–8 milyon qaz cihazı var və onların böyük əksəriyyəti nəzarətsizdir.

Kimi istədiyi kimi rezin borudan, kimi plastik borudan istifadə edir. Halbuki standartlara görə qaz cihazları yalnız metal borularla çəkilməli və daimi nəzarətdə olmalıdır. Əhali də bilməlidir ki, qaz təhlükəsizliyinə görə məsuliyyət 50 faiz təchizatçıda, 50 faiz istehlakçının üzərindədir.

Bu günə qədər hansı istehlakçı təhlükəsizlik qaydalarını pozduğuna görə real məsuliyyətə cəlb olunub? Bir nəfərin səhlənkarlığı nəticəsində bütöv bir bina, qonşular, uşaqlar, yaşlılar məhv olur. İllərlə yığılan əmlak, maşınlar yanır, insanlar uçqun altında qalır.

Mən 1962-ci ildən bu sistemdə çalışmışam, 60 ildən çox bu sahədə can qoymuşam. O vaxt kontrollu idim, ayda ən azı 60 mənzili yoxlayırdım, profilaktik baxış keçirirdim. Orta texniki təhsilim vardı, sonra ali təhsil də aldım. İndi isə heç kim abonentin qapısını döyüb soruşmur ki, sən burada nə etmisən, qaz cihazının yerini dəyişmisən, yoxsa yox?

Tüstü bacaları 30–40 ildir təmizlənmir. Əvvəllər yanğından mühafizə xidmətləri rübdə bir dəfə yoxlama aparırdı. İndi isə illərlə heç kim baxmır. Mən hələ də bilmirəm, tüstü bacalarının istismarına konkret hansı qurum cavabdehdir.

Mənzillərdə mütləq qaz detektorları quraşdırılmalıdır. Bu ağıllı cihazlardır: qaz sızması olan kimi səs siqnalı verir və avtomatik olaraq klapanı bağlayır. İnsanlar bilməlidir ki, hamam otağının minimum həcmi 7,5 kubmetr olmalıdır, hündürlük isə ən azı 2 metr 20 santimetr. Sobanın quraşdırıldığı məkan isə 15 kubmetrdən az olmamalıdır.

"İran peçi"nə gəlincə, sobalarda problem yoxdur, əksinə, çox ağıllı cihazlardır. Problem ondadır ki, bu cihazlar gətirilir, satılır, amma servis xidməti yoxdur. Halbuki istehsalçı zəmanət və texniki xidmət göstərməlidir. Təəssüf ki, burada bu mexanizm işləmir və nəticədə bütün məsuliyyət abonentin üzərində qalır".