Icma.az
close
up
RU
Ekspertlər həyəcan təbili çalır: yeni rəqəmsal təhlükə nəzarətdən çıxıb “Wired Magazine“ (ABŞ)

Ekspertlər həyəcan təbili çalır: yeni rəqəmsal təhlükə nəzarətdən çıxıb “Wired Magazine“ (ABŞ)

Icma.az bildirir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

"Müharibə memlərə çevrildikcə, real hadisələri anlamaq əvəzinə onların sadəcə "görünüşü" qalır..."

Sosial şəbəkələr müharibəni sürətlə yayılmış əyləncə məzmununa çevirir, amma bu proses dərin anlayışı əvəz etmir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Wired Magazine" nəşri yazıb.

"Bilik illüziyası" təhlükəsi 

Nəşr yazır ki, istifadəçilər baş verənləri kontekstə varmadan, saniyələr içində memlərə çevirib yayırlar. Mütəxəssislərin xəbərdarlığına görə, bu proses "bilik illüziyası" yaradır və ciddi risk daşıyır. Son həftələrdə ABŞ-İran və İsrail-Livan gərginliyi fonunda müharibənin internetdə yayılma forması yenidən gündəmə gəlib.

Səbəb isə yenə də memlərdir. İnsanlar çağırışla bağlı zarafatlar edir, şəkillərə belə yazılar əlavə edirdilər: "Əsgərliyə apardılar, amma indi "Bluetooth"-lu telefonum var". "Bazuka" adlı musiqi trendə çevrilib. Daha sonra hərbi geyim filtrləri və müxtəlif viral postlar yayılıb.

Qara yumor və qlobal alqoritmlər

Körfəz regionunda da eyni dinamika müşahidə olunur, sadəcə ton fərqlidir. Memlərdə belə zarafatlar yayılır: İran İsrailə sənin indi düşündüyün adamdan daha tez cavab verir. Kuryerlərin raketlərdən yayınması, bayram obrazlarının hərbi simvollarla əvəz olunması kimi vizual zarafatlar yayılır.

Qara yumor burada əsas emosional mexanizm - qorxuya qarşı psixoloji müdafiə formasıdır. Bu, Freydin "gərginliyin boşalması" ideyası ilə izah olunur. Amma sosial şəbəkələr bu mexanizmi sürətləndirib və qloballaşdırır: bir zarafat bir neçə dəqiqəyə dünya miqyasında yayılır.

Memlər artıq sadəcə zarafat deyil

Yaxın Şərq üzrə tədqiqatçı Adil İsgəndər satiranın tarixini qədim dövrlərdən müasir müharibə yumoruna qədər izləyir: "Əzab olan yerdə satira da var. Ümid yoxdursa, komediya yenə qalır". İnternetdə bu ənənə davam edir, amma indi alqoritmlərlə birləşib - istifadəçini fasiləsiz kontent axınında saxlayır.  

"Mem" anlayışı 1976-cı ildə Riçard Dokins tərəfindən ideyaların yayılma modeli kimi izah olunmuşdu. Bu gün isə memlərin yaşaması həqiqətdən yox, tanışlıq və emosiyadan asılıdır. Sadə format, güclü emosional kod və asan paylaşılma - bu kifayətdir. İsgəndərin sözləri ilə desək, "mem virus kimidir - işləməsə, yox olur".

Sosial şəbəkələrdə müharibəni "tanımaq", amma anlamamaq

Uzaqda olanlar üçün müharibə kontentdir, yaxın olanlar üçün isə real həyat. Eyni mem bir yerdə əyləncə, başqa yerdə qorxuya cavabdır. Araşdırmalar göstərir ki, sosial şəbəkələr insanlarda "özünü məlumatlı hiss etmə" yaradır, amma real anlayış formalaşdırmır. İsgəndərin yekun fikri daha sərtdir: "İnsanlar memləri analiz etmir, sadəcə paylaşır". Nəticədə dünya fraqmentlərə bölünür - insanlar müharibəni görür, amma onu anlamır.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:185
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 30 Aprel 2026 16:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see373

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see335

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see293

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see269

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see266

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see257

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see246

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see239

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see238

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see225

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see219

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see217

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see214

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see211

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see210

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see206

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see206

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see200

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see199

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri