Icma.az
close
up
RU
Əl Biruninin qlobusu bərpa edilib

Əl Biruninin qlobusu bərpa edilib

Icma.az, Xalq qazeti portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Bu günlərdə özbək mediasında maraqlı bir xəbər qarşıma çıxdı. Orada deyilirdi ki, Daşkənddəki İslam Sivilizasiyası Mərkəzinin əməkdaşları Şərqin dahi alimi Əbu Reyhan Məhəmməd əl-Biruninin məşhur qlobusunu yenidən qurublar. Qlobus mərkəzin bu məqsədlə təşkil etdiyi sərgidə nümayiş olunur.

Xəbərdə, həmçinin qeyd olunur ki, qlobusun yeni modeli alimin əsərləri və digər elmi mənbələr əsasında qurulub. Xatırladaq ki, böyük zəka sahibi Əbu Reyhan əl-Biruni (973-1048) sözügedən qlobusu 995-ci ildə Xarəzm dövlətinin o dönəmdə mühüm elm və təhsil mərkəzlərindən olan Kyat şəhərində yaşayarkən yaratmışdır. Qlobusun üzərində Xarəzm dövlətinə və qonşu ölkələrə məxsus geniş ərazilərin coğrafi xüsusiyyətləri və iri yaşayış məntəqələri, eləcə də onların arasındakı məsafələr qeyd edilib.

Elmə məlumdur ki, əl-Biruninin əsərlərində təxminən 600 şəhərin koordinatları yer alıb. Özbəkistan Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti, professor Bəhram Abduxalimovun sözlərinə görə, qlobusa 150 tarixi yaşayış məntəqəsi daxil edilib. Professor mediaya açıqlamasında deyib: “əl-Biruninin dünya qlobusu mücərrəd nəzəri model deyil, dəqiq hesablamalar və geodeziya və astronomiya məlumatlarına əsaslanaraq hazırlanmış təcrübi elmi alət olmuşdur. Təəssüf ki, qlobus bu günümüzə gəlib çatmamışdır”.

Maraqlıdır ki, görkəmli alim bir çox elmi əsərlərində Yer kürəsinin ümumi formasının kürəyə yaxın olduğunu, dağların və hövzələrin isə nisbətən kiçik ölçüdə olduğunu qeyd edib. Əl-Büruni hesab edirdi ki, Yerin səthi tamamilə düz olsaydı, təbii tarazlıq pozular və bütün torpaqlar su altında qalardı. Alimin elmi tədqiqatları bu gün də öz dəyərini itirməmişdir.

Məsaim ABDULLAYEV
XQ

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:53
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 10 Yanvar 2026 13:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İranda baş verənlərin Azərbaycana siyasi iqtisadi təsiri çox azdır

09 Yanvar 2026 14:06see212

Bazel III standartlarına uyğunlaşdırmaq

09 Yanvar 2026 11:34see206

“Biz oraya çatanda onlar qaçdılar” Tramp Rusiya tankerinin ələ keçirilməsindən danışdı

09 Yanvar 2026 11:53see201

Pezeşkian, Rza Pəhləvi, SEPAH üçlüyü İranda Yuqoslaviya variantı

09 Yanvar 2026 14:00see194

iPhone smartfonlarına yeni emojilər əlavə ediləcək

10 Yanvar 2026 05:45see190

İranda aparıcı xəbər agentliklərinin saytları işləmir KONKRET

09 Yanvar 2026 10:44see188

Kolumbiya prezidenti dünya müharibəsini dayandırmaq üçün ABŞ a

10 Yanvar 2026 07:53see185

Buz bağlamış ön alın şüşəsini belə təmizləmək olmaz SÜRÜCÜLƏRƏ TÖVSİYƏ

09 Yanvar 2026 21:12see177

Gəncədə AĞIR QƏZA Yaralanan var FOTO

09 Yanvar 2026 08:52see166

Təyyarəmizi vuran generala qarşı bütün ittihamlar ləğv edildi

09 Yanvar 2026 17:51see154

Azərbaycalı müğənni bədən quruluşu ilə DİQQƏT ÇƏKDİ VİDEO

10 Yanvar 2026 01:10see151

“Trampı devrilmiş tiranlarının aqibəti gözləyə bilər” Xamenei

09 Yanvar 2026 17:48see149

BMT: 21 milyona yaxın sudanlı aclıqla üzləşib

10 Yanvar 2026 23:11see146

İsrail Hizbullah mövqelərinə yeni hücumlar həyata keçirir​​​​​​​

09 Yanvar 2026 15:09see144

Məğlub olan Qalatasaray bundan imtina etdi

10 Yanvar 2026 23:44see141

“Kinon” abunəliyini bank kartı ilə ödəmək mümkündür

09 Yanvar 2026 16:15see139

“Mən neftin qiymətini aşağı saldım, bu, hər kəs üçün əladır” Trampdan Venesuela etirafı

09 Yanvar 2026 09:21see139

Qəza, əzab, xəstəlik qaraçılar nasistlərə lənət yağdırıblar və bəziləri ona düçar olub

09 Yanvar 2026 09:20see139

Bir sıra TV və radioların yayımı dayandırılacaq RƏSMİ

09 Yanvar 2026 13:59see138

İstanbul məhkəməsi Ekrem İmamoğlu barəsində yeni qərar verdi

09 Yanvar 2026 23:23see136
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri